De schismate Donatistarum libri VII 1.16.1
Lucillae adversus Caecilianum rixae. --Hoc apud Carthaginem post ordinationem Caeciliani factum esse, nemo est qui nesciat: per Lucillam scilicet, nescio quam foeminam factiosam: quae ante concussam persecutionis turbinibus pacem, dum adhuc in tranquillo esset Ecclesia, cum correptionem archidiaconi Caeciliani ferre non posset: quae ante spiritalem cibum et potum, os nescio cujus martyris, si tamen martyris, libare dicebatur: et cum praeponeret calici salutari os nescio cujus hominis mortui, et si martyris, sed necdum vindicati, correpta, cum confusione, discessit irata.
PL 11, 916Bルキラのカエキリアヌスに対する争い。――これがカルタゴで、カエキリアヌスの叙階の後に起こったことは、知らない者がない。すなわち、ルキラという、どこの誰とも知れぬ党派心の強い女によるものである。彼女は、迫害の嵐によって平和が揺るがされる以前、教会がなおも静穏にあった時に、助祭長カエキリアヌスの譴責を受け入れることができなかった。彼女は、霊の食べ物と飲み物の前に、どこの誰とも知れぬ殉教者の――ただし殉教者であるとしてだが――骨〔底本は os。口ではなく「骨」(os, ossis)と取った。ミーニュの注 (83)(84) も、聖遺物に口づけすること(libare=deosculari)と解する〕に口づけをしていたと言われる。そして、救いの杯よりも、どこの誰とも知れぬ死者の骨を、たとえ殉教者であるにせよ、まだその正しさが認められていない〔底本は necdum vindicati。殉教者としての公認がまだ無いの意に取った。ミーニュの注 (87)(88) も、教会によってまだ殉教者の数に入れられていない、の意とする〕者の骨を、先に置いたので、譴責を受け、恥じ入って、怒って去った。
De schismate Donatistarum libri VII 1.16.2
Irascenti et docenti, ne disciplinae succumberet, occurrit subito persecutionis enata tempestas.
PL 11, 917A彼女が怒りつつ、規律に屈するなと説いていたところへ、突如として生じた迫害の嵐が襲いかかった。