De schismate Donatistarum libri VII 5.8.1
De fide suscipientis baptismum. --Restat jam de credentis merito aliquid dicere: cujus est fides, quam Filius Dei et sanctitati suae anteposuit et majestati; non enim potestis sanctiores esse, quam Christus est: ad quem cum mulier illa veniret, cujus filia erat mortua, et rogaret, ut suscitaretur; nihil promisit de virtute sua; sed post fidem interrogat alienam, ut si mulier crederet, pro matris credulitate, filia surgeret; si non crederet, virtus Filii Dei feriata cessaret.
PL 11, 1060A洗礼を受ける者の信仰について。――今や、信じる者の功徳について何かを言うことが残っている。その信仰を、神の子は自らの聖性と威厳よりも先に置いた。諸君はキリストより聖なる者になることはできないからである。あの女が、娘が死んでいたのでキリストのもとに来て、娘を甦らせてくれるよう願ったとき、彼は自らの力については何も約束せず、そのうえで他人の信仰を問うた。女が信じるなら、母の信じる心のゆえに娘は起き上がり、信じないなら、神の子の力は休んだまま働かないであろうというのである。
De schismate Donatistarum libri VII 5.8.2
Interrogatur mulier, respondit se credere fieri posse quod rogabat. Jubetur ire, redit ad domum mulier, invenit puellam vivam, quam dimiserat mortuam.
PL 11, 1060B女は問われ、自分の願うことが成りうると信じていると答えた。行けと命じられ、女は家に帰って、死んだまま残してきた娘が生きているのを見いだした。
De schismate Donatistarum libri VII 5.8.3
Non ruit in oscula, non properat in amplexus; sed redit, ut Salvatori gratias ageret: et ut ostenderet Filius Dei, se vacasse, fidem tantummodo operatam esse: vade, inquit, mulier, in pace, fides tua te salvavit (Luc. VIII, 48) .
PL 11, 1060B彼女は接吻に走らず、抱擁を急がず、救い主に感謝するために引き返した。神の子は、自分は何もせず、ただ信仰だけが働いたことを示すために言った、「行け、女よ、平安のうちに。汝の信仰が汝を救った」(ルカ8:48)。
De schismate Donatistarum libri VII 5.8.4
Ubi est quod dicis, dantis est, non accipientis? Quid vobis videtur et Centurionis fides? cujus puer cum male haberet, Salvatorem petiit ut ab eo mortem repelleret.
PL 11, 1060B「それは授ける者のもので、受ける者のものではない」と汝が言うことは、どこにあるのか。百人隊長の信仰を諸君はどう考えるか。彼の下僕が重い病にあったとき、彼は救い主に、その下僕から死を追い払ってくれるよう願った。
De schismate Donatistarum libri VII 5.8.5
Jam Christus pereuntem veniebat ad puerum; sic eum Centurio tenuit, ut indignitatem tecti sui confessus, quod Filius Dei totus non deberet intrare, sed suam virtutem mittere, qua puer, fugata morte, reviviscere potuisset.
PL 11, 1060Cすでにキリストは、死にかけた下僕のもとへ向かっていた。百人隊長は、こうして彼を引きとめた。自分の屋根の不相応を告白し、神の子がそのまま入る必要はなく、ただ自らの力を送ってくれればよい、それによって下僕は死を追い払われて生き返りうる、と。
De schismate Donatistarum libri VII 5.8.6
Non fortitudo Centurionis, non sapientia laudata est, sed fides: et curatus est puer in illa hora (Matth. VIII, 13) . Certe dantis est, non accipientis. Multa sunt hujusmodi in Evangelio de fide perfecta, sed vel tria complenda sunt fidei testimonia.
PL 11, 1060C百人隊長の勇気が称えられたのでも、知恵が称えられたのでもなく、称えられたのは信仰であった。「下僕はその時に癒やされた」(マタイ8:13)。たしかにそれは授ける者のものであって、受ける者のものではない〔パルメニアヌスの言い分を皮肉に繰り返している〕。福音書には完全な信仰についてこのような例が多くあるが、せめて三つは信仰の証しを挙げきらねばならない。
De schismate Donatistarum libri VII 5.8.7
Quid vobis videtur et illa mulier, quae de secreto causae foeminarum, cum per annos duodecim laboraret, et omnem substantiam suam in medicos erogasset: cum videret a Filio Dei tantas celebrari virtutes, processit in turbam, videt medicum, videt et populum: cogebat illam dolor, ut medicinam peteret: pudor impediebat, ne causam suam coram masculis indicaret.
PL 11, 1061Aあの女についてはどう考えるか。彼女は女に固有の秘めた病のために十二年間苦しみ、全財産を医者たちに費やしていた。神の子によってこれほど多くの力ある業が行われていると見て、群衆の中へ進み出た。医者〔キリストを指す〕を見、また民を見た。痛みは彼女に治療を求めるよう迫り、恥は男たちの前で自分の病を明かすことを妨げた。
De schismate Donatistarum libri VII 5.8.8
Invenit consilium tacita fides: mittam, inquit, manum meam, et tangam fimbriam vestimenti hujus, et sana fiam (Matth. IX, 21; Luc. VIII, 43) . Nemine vidente inter turbas, manum misit, tetigit, et sanata est; nec ausa est indicare, quod ausa non fuerat petere.
PL 11, 1061A黙した信仰が、一つの策を見いだした。「わが手を伸ばして、この衣の房に触れよう。そうすれば私は癒やされる」と彼女は言う(マタイ9:21;ルカ8:43)。群衆の中でだれにも見られず、彼女は手を伸ばして触れ、癒やされた。求めることをあえてしなかったことを、明かすこともあえてしなかった。
De schismate Donatistarum libri VII 5.8.9
Sed ne fructus fidei apud ignorantes latere videretur; sic Salvator ait: quis me tetigit? Mirati sunt discipuli ejus, dicentes: turbae te comprimunt; tu dicis, quis me tetigit? et Christus: quis me, inquam, tetigit? sensi a me exisse virtutem (Ibid. 45) .
PL 11, 1061Bしかし、信仰の実りが、知らぬ者たちのあいだに隠れたままになると見えぬように、救い主はこう言う、「だれがわたしに触れたか」。弟子たちは驚いて言った、「群衆が汝に押し迫っているのに、汝は『だれがわたしに触れたか』と言うのか」。するとキリストは、「だれがわたしに触れたのか、とわたしは言っている。わたしから力が出ていったのを感じた」(ルカ8:45)。
De schismate Donatistarum libri VII 5.8.10
Sic mulier confessa est, se tetigisse, et sanam esse. Jamdudum pro filia mater petiit, pro puero Centurio postulavit: hoc loco nec mulier petiit, nec Christus promisit; sed fides quantum praesumpsit, exegit: certe dantis est, non accipientis.
PL 11, 1061Bこうして女は、自分が触れたこと、そして癒やされたことを告白した。さきほどは娘のために母が願い、下僕のために百人隊長が願った。この場面では、女は願わず、キリストも約束しなかった。しかし信仰は、思い描いただけのものを求め取った。たしかにそれは授ける者のものであって、受ける者のものではない。