ミレウィスのオプタトゥスfl. c. 365–385

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 11 › De schismate Donatistarum libri VII

Liber IV, Caput IX 第IV巻 第IX章

Optatus of Milevis · De schismate Donatistarum libri VII · PL 11, 1041A · 11 sectiones

De schismate Donatistarum libri VII 4.9.1

1

Prophetiam Jeremiae de populo derelinquente fontem vivum et sibi fodiente lacus detritos, de Judaeis idola sequentibus, non de aqua baptismatis intelligendam. --Nam et illud quod in Jeremia propheta te legisse commemoras, exhorruisse coelum quod duo maligna fecerit populus Dei, ut derelinquerent fontem aquae vivae, et foderent sibi lacus detritos, qui non possent aquam continere (Jer. II, 13) , legisti quidem, sed, ut se res habent, intelligere noluisti, studio criminandi ad convicium Catholicorum cuncta componens, multum ad arbitrium tuum declinare conatus es.

PL 11, 1041A

預言者エレミヤの預言、すなわち生ける泉を捨てて自分たちのために砕けた水溜めを掘る民についての預言は、偶像に従うユダヤ人についてのものであって、洗礼の水のことと解してはならない。――実際、汝が預言者エレミヤのうちに読んだと言い立てることがある。神の民が二つの悪を行ったので天が震え上がった、すなわち「生ける水の泉を捨て、水を溜めておけない砕けた水溜めを自分たちのために掘った」というのである(エレミヤ2:13)。汝は確かにそれを読んだ。だが、事の実情に即して理解しようとはせず、非難したい熱心さから、公同の者たちを罵るためにすべてを組み立て、大いに自分の好みのほうへ曲げようとしたのである。

De schismate Donatistarum libri VII 4.9.2

2

Si enim putas per prophetas sic dicta esse omnia, ut ad tempora nostra pertineant: excusasti Judaeos, de quibus haec dicta esse constat, qui dimiserunt Deum vivum, Deum verum, Deum qui illis beneficia praestitit: et fecerunt sibi idola, hoc est, lacus detritos, qui non possunt aquam continere.

PL 11, 1041B

もし汝が、預言者たちを通してすべてがこのように、我々の時代に関わるように語られたと考えるのなら、汝はユダヤ人を弁護したことになる。これらのことが語られたのはユダヤ人についてであると知られている。彼らは生ける神、真の神、彼らに恩恵を施した神を見捨て、自分たちのために偶像、すなわち水を溜めておけない砕けた水溜めをつくったのである。

De schismate Donatistarum libri VII 4.9.3

3

In Deo perennis majestas exundat, sicut in fonte, qui largiter fluentibus venis exuberat: Idola vero si non fiant, non sunt, et lacus si non fodiantur, sinus capaces habere non possunt: lacus sine arte et ferramentis cavari non potest: nec Idolum sine artifice fieri potest.

PL 11, 1042A

神においては永遠の威光があふれ出ている。豊かに流れる水脈であふれる泉のようにである。だが偶像は、つくられなければ存在せず、水溜めも、掘られなければ水を容れる窪みを持てない。水溜めは技術と道具なしには穿てず、偶像も職人なしにはつくられ得ない。

De schismate Donatistarum libri VII 4.9.4

4

In Idolis virtus naturalis nulla est, sed hominum errore adjungitur et applicatur: aestimatur in Idolo virtus quae illic nata non est: lacus est iste detritus, cujus fabrica vitiata est, ut aquam nec de se habeat, et acceptam continere non possit: sic et Idolum nec de se est aliquid, et dum colitur nihil est.

PL 11, 1042A

偶像には自然の力などなく、人間の誤りによって付け加えられ、当てはめられるのである。偶像のうちには、そこで生じたものでない力があると思われている。この砕けた水溜めとは、その造りが損なわれて、水を自らは持たず、受けた水も溜めておけないものである。偶像もそれと同じで、自らは何ものでもなく、崇められているあいだも無である。

De schismate Donatistarum libri VII 4.9.5

5

Hoc est quod dixit Deus, duo mala fecisse populum suum, quia dereliquerunt fontem aquae vivae, et effossos ac detritos sibi fecerunt lacus.

PL 11, 1042B

神が、自らの民は二つの悪を行ったと言ったのは、このことである。すなわち、生ける水の泉を捨て、自分たちのために、掘り抜かれた砕けた水溜めをつくったからである。

De schismate Donatistarum libri VII 4.9.6

6

Etenim Judaeorum populus deseruerat veram aquam: non noverat majestatem Dei: et Idolorum inquinatam sectatus fuerat religionem. Hoc est, quod dolet Deus: hoc est quod dicit coelum exhorruisse.

PL 11, 1042B

実際、ユダヤの民は真の水を捨てていた。神の威光を知らず、偶像の汚れた宗教に従っていたのである。神が嘆くのはこの点であり、天が震え上がったと言うのもこの点である。

De schismate Donatistarum libri VII 4.9.7

7

Nam et per Esaiam prophetam idem Dei dolor est, dum in hoc duo testatur elementa, dum ait: audi, coelum, et percipe auribus, terra: filios generavi et exaltavi: ipsi autem me dereliquerunt (Esai. I, 2) .

PL 11, 1043A

預言者イザヤを通しても、同じ神の嘆きが語られている。そこで神は天と地という二つの要素を証人に立てて言う。「天よ、聞け。地よ、耳を傾けよ。私は子らを生み、高めた。だが彼らは私を見捨てた」(イザヤ1:2)。

De schismate Donatistarum libri VII 4.9.8

8

Quare non de hac lectione aliquid, frater Parmeniane, dixisti? an quia hic non est aqua nominata?

PL 11, 1043A

パルメニアヌス兄弟よ、なぜ汝はこの箇所について何も語らなかったのか。ここには水が名指されていないからか。

De schismate Donatistarum libri VII 4.9.9

9

Intelligeris enim studio criminandi sic pulsasse legem ut ubicumque aquam scriptam legeris, praestigiis quibusdam ad invidiam colligeres, et everriculo quodam malitiae argumentorum intexto, ad te omnia quae sunt bona traxisti.

PL 11, 1043A

実際、汝は非難したい熱心さから、聖書をこのように打ち叩いたと理解される。すなわち、水と書かれているのを読むところではどこでも、ある種の手練手管によって憎しみの方へ寄せ集め、悪意の論拠を織り込んだある種のさらい網によって、善きものはすべて自分のほうへ引き寄せたのである。

De schismate Donatistarum libri VII 4.9.10

10

Nam qualis est tuus intellectus in hoc capitulo Jeremiae, cum clamet Deus se desertum esse, et sic effossos lacus: pro se irascitur, non pro re sua. (Jerem. II.) Aqua enim Baptismatis res Dei est, non Deus: et si putatis desertos esse, quando apud vos fuerunt, qui apud nos baptizati sunt, merito vestri desertores ad nos venire viderentur.

PL 11, 1044A

ではエレミヤのこの章についての汝の理解はどのようなものか。神は、自分が捨てられ、また水溜めがこのように掘られたと叫んでいるが、それは自分のために怒っているのであって、自分の所有物のために怒っているのではない(エレミヤ2)。洗礼の水は神のものであって、神ではないからである。もし諸君が、我々のもとで洗礼を受けた者たちは、諸君のもとにいたとき見捨てられていたと考えるのなら〔desertos esse の主語は定かでない。男性複数なので「我々のもとで洗礼を受けた者たち」と取った〕、諸君の離反者たちが我々のもとに来ると見えるのも当然であろう。

De schismate Donatistarum libri VII 4.9.11

11

Probatum est ergo, te non contra nos, sed contra vos dixisse, quod a te dictum est de oleo et sacrificio peccatoris.

PL 11, 1044A

したがって、汝が油と罪人の献げ物について述べたことは、我々に対してではなく、諸君に対して述べたものであることが証明された。