ポワティエのヒラリウスc. 315–367

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 10 › Liber de synodis seu de fide Orientalium

Caput XXIII 第XXIII章

Hilary of Poitiers · Liber de synodis seu de fide Orientalium · PL 10, 498A · 7 sectiones

Liber de synodis seu de fide Orientalium 23.1

1

Quam caute duae haereses contra Dei filium peremptae. --Dictum ad Apostolos Domini est: Estote prudentes ut sunt serpentes, et simplices ut columbae (Matth., X, 16) .

PL 10, 498A

二つの異端が神の子に対して、いかに用心深く滅ぼされたか。――主の使徒たちに対して、「蛇のように賢く、鳩のように素直であれ」と語られている(マタイ10:16)。

Liber de synodis seu de fide Orientalium 23.2

2

Per quod dissidentium a se animantium inesse nobis voluit naturam: sed ita, ut serpentinam prudentiam columbae simplicitas temperaret, et simplicitatem columbae prudentia serpentis instrueret; fieretque et simplex sapientia, et sapiens simplicitas: quod praeceptum in hujus fidei expositione servatum est.

PL 10, 498A

これによって主は、互いに相容れない生き物の本性が我々に備わることを望んだ。ただしそれは、鳩の素直さが蛇の賢さを和らげ、蛇の賢さが鳩の素直さを教え導くようにするためであり、素直な知恵、知恵ある素直さとなるようにするためである。この命令は、この信仰の提示において守られている。

Liber de synodis seu de fide Orientalium 23.3

3

Namque cum superior, de qua locuti sumus, sententia id cavisset, ne, per similitudinem essentiae, personalis unio praedicaretur; neque ut naturae indifferentia perimeret Filii nativitatem; et unus ac solitarius nobis esset in sensu, quia alter ab altero non differret in genere: sed consequenti sententia illi prudentiae serpentis, cui configurari cum columbae simplicitate praecipimur, per simplicem atque apostolicam prudentiam rursum occursum est; ne forte per id, quod personalis unio non reciperetur, quia alius sit Pater, alius et Filius, praedicatio iterum dissimilis naturae possit obrepere: ne cum alius est qui miserit, et alius est qui missus est (quia non unus est missus et mittens), discretae ac dissimilis naturae existimarentur esse missus et mittens, cum diversae essentiae esse non possint natus et gignens.

PL 10, 498A

というのも、先に我々が語った意見は、本質の類似によって位格の合一が宣べられることのないように、また本性の相違のなさが子の誕生を滅ぼすことのないように、また一方が他方と類において異ならないからといって、我々の理解において子が単一で孤独な者とされることのないように、用心していた。しかし後続の意見は、あの蛇の賢さ――我々は鳩の素直さとともにそれに合わせるよう命じられている――に対して、素直で使徒的な賢さによって、ふたたび対処している。それは、位格の合一が容れられない、つまり父が別で子も別であるということを理由に、似ていない本性の宣言がまた忍び込みうることのないためである。遣わした者が別で、遣わされた者も別であるが(遣わされた者と遣わす者は一者ではないから)、遣わされた者と遣わす者が、区別された似ていない本性のものと考えられてはならない。生まれた者と生む者が、異なる本質のものであることはありえないからである。

Liber de synodis seu de fide Orientalium 23.4

4

Retinetur itaque in Patre et Filio naturae indifferentis similitudo per essentiae nativitatem: non tamen damnum personae affert, ut unus sit missus et mittens, similitudo naturae.

PL 10, 498B

それゆえ父と子には、本質の誕生によって、異ならない本性の類似が保たれる。とはいえ、本性の類似は、遣わされた者と遣わす者が一者となるようにして、位格を損なうことはない。

Liber de synodis seu de fide Orientalium 23.5

5

Neque rursum in personae proprietate, cum non possit ipse sibi unus et filius et Pater dici, aufertur similitudo naturae. Atque ita et nativitatis veritas ad similitudinem proficit essentiae, et similitudo essentiae non amittit nativitatis personalem veritatem.

PL 10, 498B

また逆に、位格の固有性において、同じ者が自分自身にとって子とも父とも言われることはありえないが、そのことによって本性の類似が取り去られることもない。こうして、誕生の真実は本質の類似へと進み、本質の類似は誕生の位格的な真実を失わない。

Liber de synodis seu de fide Orientalium 23.6

6

Neque rursum professio gignentis et geniti similitudinem excludit essentiae; quia cum gignens et genitus unus esse non possit, non tamen diversae naturae sint natus et generans.

PL 10, 498C

また逆に、生む者と生まれた者という宣言は、本質の類似を排除しない。生む者と生まれた者は一者ではありえないが、それでも生まれた者と生む者は異なる本性のものではないからである。

Liber de synodis seu de fide Orientalium 23.7

7

X. « Et si quis in aliquo tempore patrem Deum unigeniti filii intelligat, et non super tempora et super omnem humanam aestimationem unigenitum filium sine passione exstitisse: quasi praetergrediens evangelicam praedicationem, quae temporum quidem intercapedinem de Patre et Filio adspernata est, fideliter autem nos docuit, quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum (Joan., I, 1) : anathema sit. »

PL 10, 498C

一〇。「また、もし誰かが、独り子である子の父なる神を、ある時において理解し、独り子が、時を超え、あらゆる人間の判断を超えて、受苦なしに存在したと理解しないなら――あたかも福音書の宣言を踏み越えるかのように。この宣言は、父と子のあいだの時の隔たりを退け、『初めに言葉があり、言葉は神とともにあり、言葉は神であった〔Deus erat Verbum。語順は逆だが「言葉は神であった」と訳す〕』と、我々に信仰をもって教えたのである(ヨハネ1:1)――、その者はアナテマであれ。」