Tractatus (libri II) 2.64.1
De Exodo XI. Quid tumet Pharisaeus inanis, quem momenti praeterita delectat umbra? Exsultat, quod in Aegypto creverit: at in originali decrevit solo. Quod captivitatis sit nexibus exsolutus: sed est nunc usque barbarici furoris moribus alligatus.
PL 11, 519B出エジプト記について(11)。――空虚なファリサイ人は何を思い上がるのか。過ぎ去った一瞬の影を喜んでいるだけではないか。彼はエジプトで大きくなったと躍り上がる。だが生まれの地では衰えたのである。囚われの縛めから解かれたと言う。だが今なお蛮族の猛り狂う習いに縛られている。
Tractatus (libri II) 2.64.2
Deus illi ducatum praebuit: idem a sua cum facie postmodum abjecit. Consecutus est regnum, ut post regiam dignitatem majore dedecore Imperio Romano serviret. Sane vultis scire quantae sit sanctitatis? Quem mare sustinuit adunatum, non potest terra bajulare dispersum.
PL 11, 519B神は彼の先に立って導いた。その同じ神が、のちに彼を自らの顔のもとから〔底本は a sua cum facie。cum の係りが定かでなく、「自らの顔のもとから」と取った。cum を eum(彼を)と読むこともできる〕投げ捨てた。彼は王国を得たが、それは王の威厳ののち、いっそう大きな恥辱をもってローマ帝国に仕えるためであった。では諸君、彼がいかなる聖さの者か知りたいか。一つにまとまっていたときには海が支えた者を、散らされた今、地は担うことができない。