Tractatus (libri II) 2.63.1
De Exodo X. Si Judaei vacuatae imaginis recordatione gloriantur, quanto magis Christianus, in quo non est figura, sed veritas? Quam ex rebus ipsis agnoscite pariter, et probate.
PL 11, 518A出エジプト記について(10)。――ユダヤ人たちが、空しくされた像の記憶を誇るなら、キリスト教徒はいっそうそうである。キリスト教徒のうちには、予型ではなく真理があるからだ。諸君はこの真理を、事柄そのものからともに知り、確かめよ。
Tractatus (libri II) 2.63.2
Judaei majores suos Pharaonis exercitusque ejus gravi servitutis jugo depressos de Aegypto praedicant liberatos (Exod. XIV) .
PL 11, 518Aユダヤ人たちは、自分たちの祖先が、ファラオとその軍勢の重い隷属のくびきに押さえつけられていたのに、エジプトから解放されたと言い広める(出エジプト記14)。
Tractatus (libri II) 2.63.3
A diaboli rabie, idolorumque turba violenta non tantum nostri majores, sed omnis Christiana progenies de vera Aegypto, id est de isto mundo, semper momentis omnibus liberatur. Illis ducatum Moyses praebuit: dux noster Christus est Dominus.
PL 11, 518B悪魔の狂乱と偶像の暴力的な群れから、我々の祖先だけでなく、キリスト教徒の全血統が、真のエジプト、すなわちこの世から、つねに、あらゆる瞬間に解放される。かれらにはモーセが導きを与えた。我々の指導者は主キリストである。
Tractatus (libri II) 2.63.4
Illis columna nubis atque ignis viam demonstravit: nobis Testamenti Veteris ac Novi clarissima oracula viam et verum Christum Dominum prodiderunt, qui ait: Ego sum via et veritas (Joan. XIV, 6) .
PL 11, 518Bかれらには雲と火の柱が道を示した。我々には、旧い契約と新しい契約のいとも明らかな託宣が、道と真のキリスト、主を示した。主は言う、「我は道であり、真理である」(ヨハネ14:6)。
Tractatus (libri II) 2.63.5
Illorum profugus populus per mare rubrum dextra laevaque undarum stupentibus rupibus pede sicco transivit (Exod. XIV, 21) : at nostrum mare, quos voluntarios suscipit, feliciter naufragos facit: interimensque universa peccata genitali unda submergit, ut coelestes effecti terram desiderare non norint.
PL 11, 519Aかれらの逃れる民は、紅海を、左右に波が呆然と立つ岩のようにそびえるなか、乾いた足で渡った(出エジプト記14:21)。だが我々の海は、進んで受け入れる者たちを、幸いにも難破者にする。すべての罪を滅ぼしつつ、生み出す水の中に沈め、天のものとなって、地を欲することを知らなくなるようにする。
Tractatus (libri II) 2.63.6
Denique illi post mare ad eremum pervenerunt: nos post baptismum ad paradisum pervenimus. Illis irrorata est esurientibus manna (Exod. 15) : nos autem esurire non possumus sempiternum, qui coelestis panis nobiscum portamus annonam.
PL 11, 519Aこうして、かれらは海のあと荒れ野に至り、我々は洗礼のあと楽園に至る。かれらが飢えているとき、マナが露のように降らされた(出エジプト記15)〔引照はミーニュの刷るまま。マナの記事は出エジプト記16章にある〕。だが我々は、永遠に飢えることがあり得ない。天のパンの糧を、自分たちとともに携えているからである。
Tractatus (libri II) 2.63.7
Illis sitientibus petra fluxit in poculum (Ibid. XVII, 6) : ad Christi fontem qui biberit, in aeternum sitire non novit.
PL 11, 519Aかれらが渇いているとき、岩は飲み物となって流れた(同17:6)。キリストの泉から飲んだ者は、永遠に渇くことを知らない。
Tractatus (libri II) 2.63.8
Illis in deserto suavitas lactis et mellis exhibita est: nobis vero, quod plus est, melle dulcior ac lacte candidior, aeternae vitae beatitudo Dei tribuetur in regno.
PL 11, 519Aかれらには荒れ野で、乳と蜜の甘美が示された。だが我々には、それ以上のもの、蜜より甘く乳より白い、永遠の生命の幸福が、神の国において与えられる。