コンモディアヌス3世紀(年代に議論あり)

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 5 › Instructiones adversus deos gentium

Caput LXXVI 第LXXVI章

DE FABULOSIS ET SILENTIO.

無駄話と沈黙について

Commodian · Instructiones adversus deos gentium · PL 5, 258A · 4 sectiones

Instructiones adversus deos gentium 76.1

1

Dum leve videtur cuicumque neque vitatur,Et quasi facile ruit, dum abuteris illud,Fabulae subveniunt, quo venisti fundere preces,Aut pulsare domum stomachi pro delicto diurno.Buccina praeconum clamat, lectore legente,Ut pateant aures, et tu magis obstruis illas;

PL 5, 258A

誰にとっても軽いことと思われ、避けられもしないままに、そしてまるで容易く事が運ぶかのように、お前がそれを悪用している間に、お前が祈りを注ぎに来たその場所に、無駄話が忍び寄ってくる、あるいは、日々の罪のために、己が胸の家を打ちたたきに来たその場所に〔底本は pulsare domum stomachi。意味が取りにくく、胸を打つ悔悛の身振りと解した〕。布告者の角笛が鳴り響き、読師が読み上げている間に、耳を開かせようとしているのに、お前はかえってそれを塞いでしまう。

Instructiones adversus deos gentium 76.2

2

Luxaris labia, quibus ingemiscere debes.Obsera malis pectus, vel in pectore solve.Sed quia divitibus faciunt pecuniae frontem,Inde perit omnis, quando sibi maxime fidunt.Sic feminae quoque coeunt quasi initient balneo;Et de domo Dei facitis ceu nundinas, artent.

PL 5, 258A

呻くべきその唇を、お前はだらしなく緩めている。悪しきことに対しては胸を閉ざせ、あるいは胸のうちでそれを解き放て〔この行の構文は定かでなく、文意を汲んで訳した〕。だが、富める者たちには金銭が厚顔をもたらすので、そこからこそ、誰もが最も自分を頼みとするときに滅びるのである。同じように女たちも、まるで浴場で祝い事でも始めるかのように集まって来る。そして諸君は、神の家を、まるで定期市であるかのようにし、彼女らを押し合わせている〔artent の構文は取りにくく、文意を汲んで訳した〕。

Instructiones adversus deos gentium 76.3

3

Terruit sane Dominus domum orationis,Sacerdos Domini cum sursum corda praecepit,In prece fienda, ut fiant silentia vestra;Limpide respondes, nec temperas quoque promissis.Exorat ille Altissimum pro plebe devota,Ne pereat aliquis, et tu te in fabulas vertis;

PL 5, 258A

主は、まことに祈りの家について、厳しく戒められた。主の司教が「心を高く挙げよ」と命じるとき、祈りがささげられている間、諸君が静まるようにと。お前は澄んだ声で応えながら、その約束したことすら守ろうとしない〔nec temperas quoque promissis は、軽々しく約束を口にするのを控えない、とも読める〕。彼は献身した民衆のために、至高なる方に切に祈り求めているのに、誰も滅びることのないようにと。それなのにお前は無駄話に興じている。

Instructiones adversus deos gentium 76.4

4

Tu subrides ibi, aut detrahis proximi famae;Indisciplinate loqueris, quasi sit Deus absens,Omnia qui fecit, nec audiat neque cernat.

PL 5, 258B

そこでお前はにやにやと笑い、あるいは隣人の評判をおとしめる。まるで神が不在であるかのように、規律を欠いたまま語っている、すべてを造られたその方が、聞くことも見ることもないかのように。