Instructiones adversus deos gentium 30.1
Disce, moriture, bonum te ostendere cunctis.In medio populi quid te facis alterum esse?Vadis ubi nescis, et inscius inde recedis.Impie tractas, cum ipso corpore sitisTu semper divitias: nimium te tollis in altum,Et typhum ducis, nec respicis pauperes ultro.
PL 5, 223B死すべき者よ、すべての人に対して善き者として己を示すことを学べ。民衆の真ん中にあって、なぜ己を別の者に仕立てるのか。お前は知らぬ所へと行き、知らぬままにそこから退く。不敬にもお前は振る舞い、その肉体そのものをもって渇きを覚えている〔cum ipso corpore sitis は破格で、sitis を動詞、次行の divitias をその目的語と取った〕、お前はいつも富を〔渇き求め〕、あまりに高くのぼり詰める、そして高慢を身にまとい、進んで貧しき者たちを顧みようとしない。
Instructiones adversus deos gentium 30.2
Subditos nunc vobis, nec parentes pascitis ipsos.Heu miseri! fugiant longius mediocres a vobis.Vixit: et, extinxi. Pauper, Ευρεκα, clamat.Mox furiis ageris cum pereas ipse, Charybdis.Indisciplinati sic vos divites estis.Legem datis istis, non vobis paratis ipsis.
PL 5, 223C今、諸君に服する者たちをも、諸君自身の親たちをも、諸君は養おうとしない。ああ、哀れな者たちよ。中位の者たちは諸君から遠く逃げ去るがよい。『生きた』、そして『私は消し去った』〔と富める者は言う〕。貧しき者は『見つけたぞ』と叫ぶ〔この行と次行は話者の切れ目が定まらず、直訳にとどめた〕。やがてお前自身が滅びるとき、カリュブディスよ、お前は怒り狂いに駆り立てられるであろう。かくも諸君、富める者たちは、規律なき者どもである。諸君はこれらの者たちに法を課しながら、自分自身のためには何も備えていない。
Instructiones adversus deos gentium 30.3
Exue te dives tantis malis, Deo perversus,Subveniat utique tibi quod nunc operasti, si forte.Estote comes numinis, dum tempus habetis,Sicut ulmus amat vitem, sic ipsi pusillos.Terribilem legem malis, bonis aeque benignamObserva nunc sterilis, subtutus in prosperis esto:
PL 5, 224A富める者よ、神に背く者よ、かくも多くの悪からお前自身を脱ぎ捨てよ、もし万一にも、お前が今行ったことがお前を助けることになるならば〔よいが〕。時のあるうちに、神威の伴侶となれ、楡が葡萄の木を愛するように、諸君もまた小さき者たちを愛せ。悪しき者には恐ろしい法を、善き者には等しく慈しみ深い〔法を〕、不毛な者よ、今それを守れ。繁栄のうちにあって用心深くあれ〔subtutus は異例の語で、用心深くあれと意訳した〕。
Instructiones adversus deos gentium 30.4
Tollite corda fraudis divites, et sumite pacis.Et spectate malum vestrum. Benefacitis? Adsum
PL 5, 224A富める者たちよ、欺きの心を取り去り、平和の心を身に受けよ。そして諸君自身の悪を見つめよ。諸君は善をなしているか。私はここにいる〔底本は文の途中で篇を閉じ、句読点もない〕