Instructiones adversus deos gentium 50.1
Quando bellum autem geritur, aut ingruit hostis,Vincere qui poterit aut latere, magna tropaea.Infelix autem erit, qui fuerit captus ab illis.Amittit patriam et regem, qui digne pro veritatePugnare, pro patria qui noluit, neque pro vita:Obisse deberet, quam ire sub barbaro rege;
PL 5, 239B戦がなされ、あるいは敵が攻め寄せるとき、勝つことができる者、あるいは身を隠すことができる者には、大いなる戦勝の誉れがある。しかし彼らに捕えられる者は不幸であろう。祖国と王とを失うのは、真理のために正しく戦うことを、祖国のためにも命のためにも望まなかった者である。蛮族の王の下に降るよりは、死ぬべきであった。
Instructiones adversus deos gentium 50.2
Servitiumque petat, qui hostibus sine lege deferre.Tu si proeliando moreris pro rege, vicisti.At si manus dederis, incolumis lege peristi.Transfluviat hostis; tu sub latebra conde:Aut si intrare potest, si nec ne, ne cessa:Undique te redde tutum, tuos quoque; vicisti.
PL 5, 239B法を知らぬ敵に身を委ねる者は、隷属を求めるがよい。もしお前が王のために戦って死ぬならば、お前は勝ったのだ。しかしもし降伏するならば、命は無事でも法のうちに滅んだのだ。敵が川を渡って来るなら、お前は隠れ場に身を潜めよ。彼が入り込めるかどうか、それが定かでなくとも、手を休めるな。あらゆる方から、お前自身とお前の身内の者たちをも安全にせよ。それで、お前は勝ったのだ。
Instructiones adversus deos gentium 50.3
Et vigilanter age, ne quis incurrat in illa.Res infamis erit, si quis se propalat hosti.Vincere qui nescit, et occurrit tradere sese,Nec sibi nec patriae laudem remisit ineptus.Tunc vivere noluit, cum ipsa vita peribit.Domini si quis inops, aut profanus ab hoste,
PL 5, 240Aそして油断なく振る舞い、誰もそこに陥ることのないようにせよ。もし誰かが自ら敵にその身をさらすなら、それは恥辱となろう。勝つすべを知らずして、進んで身を委ねる者は、愚かにも、自らにも祖国にも誉れを残さなかった。生命そのものが滅びるとき、彼はもはや生きることを望まなかったのである。もし誰かが主を持たぬ者であるか、あるいは敵によって涜聖の者とされたならば、
Instructiones adversus deos gentium 50.4
鳴り響く真鍮のようになった者、あるいは耳を塞ぐ蝮のように聞かぬ者となっても、かかる者たちも十分に祈るべきである、あるいは身を隠すべきである。