Instructiones adversus deos gentium 34.1
Indomita cervix respuit jugum ferre laboris;Tunc juvat in campis crassis satiari siliquis:Et tamen invita domatur utilis equa,Minuiturque ferox esse, primum dedomata.Gens, homo, tu frater, noli pecus esse ferinum,Erue te tandem, et tecum ipse retracta;
PL 5, 225B馴らされぬうなじは、労苦の軛を負うことを拒む。そのとき、野で粗い豆殻に満ち足りることが心地よい。それでも、役に立つ牝馬は、心ならずも飼い馴らされる。そして初めて調教されれば、荒々しくあることが弱められる。民よ、人よ、お前、兄弟よ、獣のような家畜であってはならない、ついに己を引き出し、自分自身とともに考え直せ。
Instructiones adversus deos gentium 34.2
Non utique pecus, nec bestia es, sed homo natus;Tu te ipse doma sapiens, et intra sub arma,Idola qui sequeris, nihil nisi vanitas aevi:Levia vos corda perdunt poene liberatos.Ibi aurum, vestes, argentum ulnis refertur:Bellatur ibi, dein cantatur pro psalmis Amor.
PL 5, 226Aお前は決して家畜でもなく、獣でもなく、人として生まれた者である。賢き者として、己自身を己で飼い馴らし、武具のもとへと入れ、偶像に従う者よ、それは時代の空しさにほかならない。浮薄な心が、あわや解き放たれかけた諸君を滅ぼす。そこでは、黄金、衣服、銀が両腕いっぱいに運ばれ、そこでは戦いが行われ、それから詩篇の代わりに『愛』の歌が歌われる。
Instructiones adversus deos gentium 34.3
Vitam esse putas, ubi ludis, aut prospicis ista?Sortiris, ignare, extincta, aurea quaeris:Inde non effugies pestem, licet ipse divinus.Gratiam quam misit Dominus in terra legendam,Non requiris eam, sed sic quasi bestius errans.Aurea praefata venient tibi saecla, si credis,
PL 5, 226Aお前は、戯れ興じ、あるいはこうしたものを眺めるところに、命があると思うのか。無知な者よ、お前は滅び去ったものを籤に問い、黄金のものを求める。たとえお前自身が占い師であっても、それによって疫禍から逃れることはできぬ。主が地上に、読まれるべきものとして送られた恩寵を、お前は求めようとせず、獣のごとくさまよっている。もし信じるならば、先に語られた黄金の世々がお前に訪れるであろう、
Instructiones adversus deos gentium 34.4
Rursus et incipies immortale vivere semper.Illud quoque datur scire quod ante fuisti:Subjectum te praebe Deo, qui cuncta gubernat.
PL 5, 226Bそして再び、お前は永遠に不死なる命を生き始めるであろう。また、お前が以前どのようであったかを知ることも与えられる。万物を治められる神に、己を服する者として差し出せ。