Epistolae 7.2.1
Nam de Novato nihil inde ad nos fuerat nuntiandum, cum magis per nos vobis debeat Novatus ostendi; rerum novarum semper cupidus, avaritiae inexplebili rapacitate furibundus, arrogantia et stupore superbi tumoris inflatus, semper istic episcopis male cognitus, quasi haereticus semper et perfidus omnium sacerdotum voce damnatus; curiosus semper ut prodat, ad hoc adulatur ut fallat, numquam fidelis ut diligat, fax et ignis ad conflanda seditionis incendia, turbo et tempestas ad fidei facienda naufragia, hostis quietis, tranquillitatis adversarius, pacis inimicus.
PL 3, 727Aさて、ノウァトゥスについては、そちらから我々に告げ知らせるべきことは何もなかった。むしろ、我々のほうがノウァトゥスを諸君に示さねばならぬのである。彼はつねに新奇な事を欲しがる者、飽くことなき強欲の貪りに狂う者、傲慢と高ぶりの愚かしさに膨れ上がった者であり、こちらではつねに司教たちに悪しき者として知られ、異端者として、また不実な者として、すべての司教たちの声によって断罪されてきた者である。彼はつねに詮索好きだが、それは密告するためであり、へつらうが、それは欺くためであり、人を愛するために誠実であることは決してない。彼は、争乱の火を焚きつけるための松明であり火であり、信仰の難船を引き起こす旋風であり嵐であり、静けさの敵、平穏の逆らい手、和解への仇敵である。
Epistolae 7.2.2
Denique, Novato illinc a vobis recedente, id est, procella et turbine recedente, ex parte illic quies facta est, et gloriosi ac boni confessores, qui de Ecclesia, illo incitante, discesserant, postea quam ab Urbe ille discessit, ad Ecclesiam reverterunt.
PL 3, 727B結局のところ、ノウァトゥスがそちらから諸君のもとを去ったとき——すなわち、暴風と旋風が去ったとき——、そちらでは一部において静けさが戻った。そして、彼に煽られて教会から離れていた栄えある善き告白者たちも、彼が都から去ったのち、教会へと戻ったのである。
Epistolae 7.2.3
Idem est Novatus, qui apud nos primum discordiae et schismatis incendium seminavit, qui quosdam istic ex fratribus ab episcopo segregavit, qui in ipsa persecutione ad evertendas fratrum mentes alia quaedam persecutio nostris fuit.
PL 3, 728A同じこのノウァトゥスこそ、我々のもとでまず不和と分裂の火種を蒔いた者であり、こちらで幾人かの兄弟たちを司教から引き離した者であり、迫害そのものの最中にあって、兄弟たちの心を覆すための、我々にとってもう一つの迫害となった者である。
Epistolae 7.2.4
Ipse est, qui Felicissimum satellitem suum diaconum, nec permittente me, nec sciente, sua factione et ambitione constituit; et cum sua tempestate Romam quoque ad evertendam Ecclesiam navigans, similia illic et paria molitus est, a clero portionem plebis avellens, fraternitatis bene sibi cohaerentis et se invicem diligentis concordiam scindens.
PL 3, 728A彼こそは、自らの手下フェリキッシムスを、私の許しも知らせもなしに、自分の徒党と野心によって助祭に立てた者である。そして、その嵐とともにローマへも教会を覆すべく船出し、かの地でも同様のこと、等しきことを企て、聖職者団から民の一部を引き離し、互いによく結びつき、互いに愛し合っていた兄弟団の一致を引き裂いた。
Epistolae 7.2.5
Plane quoniam pro magnitudine sua debeat Carthaginem Roma praecedere, illic majora et graviora commisit. Qui istic adversus Ecclesiam diaconum fecerat, illic episcopum fecit. Nec hoc quisquam miretur in talibus.
PL 3, 728B確かに、その偉大さゆえにローマはカルタゴに勝るはずであるから、かの地では彼はいっそう大きく重い罪を犯した。こちらで教会に逆らう助祭を立てた者は、かの地では司教を立てたのである。このようなことは、こうした者たちについては誰も不思議に思うべきではない。
Epistolae 7.2.6
FERUNTUR SEMPER mali suo furore dementes, et posteaquam scelera fecerint, conscientia ipsa sceleratae mentis agitantur. Nec remanere in Ecclesia Dei possunt, qui deificam et ecclesiasticam disciplinam nec actus sui conversatione, nec morum pace tenuerunt.
PL 3, 728B悪しき者たちは、つねにおのれの狂乱によって正気を失い、突き動かされてゆく。そして罪を犯したのちには、罪深い心の疚しい良心そのものによって責めさいなまれる。神にふさわしい教会の規律を、行いの慎みによっても、風紀の平静さによっても保たなかった者たちは、神の教会にとどまることができない。
Epistolae 7.2.7
Spoliati ab illo pupilli, fraudatae viduae, pecuniae quoque ecclesiae denegatae, has de illo exigunt poenas, quas in ejus furore conspicimus. Pater etiam ejus in vico fame mortuus, et ab eo in morte postmodum nec sepultus.
PL 3, 729A彼によって奪われた孤児たち、欺かれた寡婦たち、拒まれた教会の金銭——これらが、我々が彼の狂乱のうちに見て取っているあの刑罰を、彼から取り立てているのである。彼の父もまた、路地で飢えて死んだが、彼はその死後もこれを葬ることさえしなかった。
Epistolae 7.2.8
Uterus uxoris calce percussus, et abortione properante in parricidium partus expressus. Et damnare nunc audet sacrificantium manus, cum sit ipse nocentior pedibus, quibus filius, qui nascebatur, occisus est?
PL 3, 729A妻の腹を踵で蹴り、早まる流産によって、生まれ出づる子を近親殺しのうちに押し出させた。そのような彼が、今、犠牲を捧げた者たちの手を断罪しようとするだろうか——生まれようとしていた息子を殺したその足において、彼自身のほうがいっそう罪深い者であるのに。