ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 14 › Hexaemeron libri sex

Liber I, Caput X 第I巻 第X章

Ambrose of Milan · Hexaemeron libri sex · PL 14, 143B · 18 sectiones

Hexaemeron libri sex 1.10.1

1

Diem nocti contra quam nonnullis videatur, hic anteponi. Cur dies unus potius dicatur quam primus; ac matutino fine concludatur. 36. Et factum est vespere, et factum est mane dies unus (Gen. I, 5) .

PL 14, 143B

一部の人々の考えとは逆に、ここでは昼が夜に先立てられていること。なぜ「第一の」日ではなく「一つの」日と言われるのか、また朝を終わりとして閉じられること。36. 「そして夕があり、朝があって、一つの日となった」(創世記1:5)。

Hexaemeron libri sex 1.10.2

2

Quaerunt aliqui, cur prius vesperum, postea mane Scriptura memoraverit, ne forte noctem priusquam diem significare videatur.

PL 14, 143C

ある人々は、なぜ聖書が先に夕を、あとに朝を挙げたのかと問う。夜を昼より先に置いているように見えはしないか、というのである。

Hexaemeron libri sex 1.10.3

3

Nec advertunt primo quod praemiserit diem, dicendo: Et vocavit Deus lucem diem, et tenebras vocavit noctem: deinde quod vesper finis diei sit, et mane finis noctis.

PL 14, 143C

だが彼らは、第一に、聖書が先に昼を述べていることに気づいていない。「そして神は光を昼と呼び、闇を夜と呼んだ」と言っているからである。次に、夕は昼の終わりであり、朝は夜の終わりであることにも気づいていない。

Hexaemeron libri sex 1.10.4

4

Ergo ut praerogativam et primatus nativitatis diei daret, prius finem diei significavit, postquam secutura nox esset, deinde postea finem noctis adjunxit.

PL 14, 143C

したがって、昼の生まれに優先と第一位を与えるために、聖書はまず、夜がこれに続くことになる昼の終わりを示し、そのあとで夜の終わりを付け加えたのである。

Hexaemeron libri sex 1.10.5

5

Eo usque autem noctem diei Scriptura anteferre non potuit, ut et diei et noctis tempora, diei appellatione concluserit, tamquam principalis auctoritate nominis vindicaverit.

PL 14, 143C

しかも聖書は、夜を昼の前に置くことなど到底できなかった。それゆえ昼の名のもとに昼と夜の両方の時を閉じ込め、いわば主たる名の権威をもって〔両者を〕自らのものと主張したのである。

Hexaemeron libri sex 1.10.6

6

Et hanc Scripturae esse consuetudinem, ut potiori appellationem deputet, frequentibus exemplis probamus. Siquidem et Jacob dixit: Dies vitae meae, pusilli et mali (Gen. XLVII, 9) . Et iterum: Omnes dies vitae meae.

PL 14, 143C

優れたほうに呼び名を割り当てるのが聖書の習いであることは、多くの実例によって我々は証する。ヤコブも「わが生涯の日々は、短く、悪しきものであった」(創世記47:9)と言い、さらに「わが生涯のすべての日々」と言った。

Hexaemeron libri sex 1.10.7

7

Et David posuit: Dies annorum nostrorum (Ps. LXXXIX, 10) ; non dixit et noctes. Unde advertimus ea quae nunc in specie historiae traduntur, vim statuisse legis in posterum. Principium ergo diei, vox Dei est: fiat lux; et facta est lux. Finis diei vesper est.

PL 14, 143D

またダビデも「我々の年の日々」(詩篇89:10)と置いたが、夜々とは言わなかった。ここから我々は、いま物語の姿で伝えられていることが、後の世にとって法の力を定めたのだと悟る。それゆえ昼の初めは神の声であり、「光あれ」、そして光があった。昼の終わりは夕である。

Hexaemeron libri sex 1.10.8

8

Jam sequens dies ex noctis fine succedit. Sententia autem Dei evidens, quia diem primo vocavit lucem, et secundo vocavit tenebras noctem.

PL 14, 144A

次の日は、夜の終わりから続いて来る。神の宣告は明らかである。神は最初に光を昼と呼び、二番目に闇を夜と呼んだからである。

Hexaemeron libri sex 1.10.9

9

37. Praeclare etiam unum non primum diem dixit; nam secuturo secundo, et tertio die, et deinceps reliquis primum potuit dicere: et hoc ordinis videbatur, sed legem statuit, ut viginti quatuor horae diurnae atque nocturnae diei tantum nomine definiantur, ut si diceret: Viginti quatuor horarum mensura unius diei tempus est.

PL 14, 144A

37. 聖書が「第一の」日ではなく「一つの」日と言ったのも見事である。あとに第二の日、第三の日が来ることになるのだから、聖書は「第一の」と言うこともできたし、それが順序にかなうと見えたであろう。だが聖書は法を定めた。昼と夜の二十四時間が、ただ「日」という名だけで規定されるように、というのである。あたかも、「二十四時間の長さが一日の時である」と言うかのようである。

Hexaemeron libri sex 1.10.10

10

Sicut enim virorum generatio computatur, et intelligitur etiam feminarum, quia nectuntur secunda potioribus; ita etiam dies numerantur, et noctes aestimantur adjunctae. Sicut igitur circuitus unus, ita dies unus.

PL 14, 144A

男たちの世代が数えられ、女たちの世代もその中に含めて解されるのは、劣るものが優れたものに結び付けられているからである。それと同じく、日々は数えられ、夜々は付け加わったものとして見積もられる。したがって、一つの周回があるように、一つの日がある。

Hexaemeron libri sex 1.10.11

11

Nam plerique etiam hebdomadam unam unum diem dicunt; quod in se quasi in unum redeat diem, et quasi septies in se recurrat. Est autem circuitus figura haec a se incipere, et in se reverti. Unde et saeculum unum interdum Scriptura dicit.

PL 14, 144B

多くの人は一つの週をさえ一つの日と言う。それはいわば自らのうちに一つの日として戻り、七たび自らのうちを巡るからである。周回とは、自分から始まり、自分に帰ることを形とする。それゆえ聖書は、ときに「一つの世」とも言う。

Hexaemeron libri sex 1.10.12

12

Nam etsi aliis locis saecula appellat, videtur magis diversitates statuum publicorum vel negotiorum significare, quam saeculorum successiones aliquas definire: Quia dies Domini magnus et praeclarus (Joel. II, 11) .

PL 14, 144B

聖書は別の箇所では「世々」と呼んでいるけれども、それは世々の何らかの継起を定めるというより、むしろ公けの状態や営みの違いを指すものと見える。「主の日は大いなる、輝かしい日だからである」(ヨエル2:11)。

Hexaemeron libri sex 1.10.13

13

Et alibi, Ut quid vobis quaerere diem Domini (Amo. V, 16) ? Et hic tenebrae et non lux. Manifestum est enim quod male consciis et indignis dies ille tenebrosus sit, quo fulgebit innocentia, et mens noxia cruciabitur.

PL 14, 144B

また別の箇所には、「なぜ汝らは主の日を求めるのか」(アモス5:16)とある。そして「それは闇であって、光ではない」。疚しい良心をもつ者、ふさわしくない者にとって、その日が闇であるのは明らかである。その日には無垢が輝き、罪ある精神は責め苛まれるからである。

Hexaemeron libri sex 1.10.14

14

Caeterum quod sine interpolatione noctium, et successione tenebrarum dies perpetuus ille remunerationis aeternae futurus sit, Scriptura nos docet (Esa. LX, 19.)

PL 14, 144B

他方、あの永遠の報いの日が、夜の中断も闇の続きもない絶え間ない日となることは、聖書が我々に教えている(イザヤ60:19)。

Hexaemeron libri sex 1.10.15

15

38. Pulchre autem vicem utramque unum dicturus diem, matutino cum fine conclusit, ut et a luce inchoare diem doceret, et in lucem desinere. Non enim est integrum diei tempus, nisi et noctis fuerit expletum.

PL 14, 144C

38. また、二つの交替を一つの日と呼ぼうとして、聖書が朝をもってそれを閉じたのは見事である。日が光から始まり、光に終わることを教えるためである。夜までが満たされなければ、昼の時は完全ではないからである。

Hexaemeron libri sex 1.10.16

16

Unde et nos semper quasi in die honeste ambulemus, et abjiciamus opera tenebrarum. Noctem enim ad quietem corporis datam esse cognoscimus, non ad muneris alicujus vel operis functionem, quae somno et oblivione transcurritur.

PL 14, 144C

それゆえ我々も、あたかも昼にいるかのように常に慎みをもって歩み、闇の業を捨てよう。夜は身体の休息のために与えられたものであり、何らかの務めや仕事を果たすためではないと我々は知っている。夜は眠りと忘却のうちに過ぎ去るものである。

Hexaemeron libri sex 1.10.17

17

Non sit nobis commessatio, ebrietas, cubile, impudicitia. Non dicamus: Tenebrae et parietes operiunt nos, et quis scit si videbit Altissimus?

PL 14, 144C

我々のうちに、酒宴も、泥酔も、寝床〔の放蕩〕も、放縦もあってはならない。「闇と壁が我々を覆っている。いと高き者が見るだろうか、誰が知ろう」と我々が言うことのないように。

Hexaemeron libri sex 1.10.18

18

Sed sit in nobis amor lucis, et cura honestatis, ut tamquam in die ambulantes, opera nostra coram Deo lucere cupiamus, cui est honor, laus, gloria, potestas, cum Domino nostro Jesu Christo, et cum Spiritu sancto a saeculis, et nunc et semper, et in omnia saecula saeculorum, Amen.

PL 14, 144C

むしろ我々のうちに光への愛と、廉直への配慮があるように。昼に歩む者のように、我々の業が神の前で輝くことを願うためである。神にこそ、我々の主イエス・キリストと、また聖なる霊とともに、誉れ、賛美、栄光、権力が、世々に、今も、常に、世々の限りなくある。アーメン。