ラクタンティウスc. 240–c. 320

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 6 › Epitome Divinarum Institutionum ad Pentadium Fratrem

Caput LIV 第LIV章

Lactantius · Epitome Divinarum Institutionum ad Pentadium Fratrem · PL 6, 1060C · 7 sectiones

Epitome Divinarum Institutionum ad Pentadium Fratrem 54.1

1

De religionis libertate in adorando Deo. Haec quidem juste dici possunt. Sed quis audiet, cum homines furiosi et impotentes minui dominationem suam putent, si fit (1061)aliquid in rebus humanis liberum? Atqui religio sola est, in qua libertas domicilium collocavit.

PL 6, 1060C

神を礼拝することにおける宗教の自由について。たしかにこうしたことは正当に言われうる。しかし、常軌を逸し自制を失った人間たちが、人間の営みのうちに何か自由なものがあれば自分の支配が損なわれると考えているとき、誰がこれに耳を貸すだろうか。ところが、自由がその住まいを定めたのは、ひとえに宗教においてなのである。

Epitome Divinarum Institutionum ad Pentadium Fratrem 54.2

2

Res est enim praeter caeteras voluntaria, nec imponi cuiquam necessitas potest, ut colat, quod non vult. Potest aliquis forsitan simulare; non potest velle.

PL 6, 1061A

宗教は他のあらゆる事柄にもまして意志にかかわるものであり、誰かに対して、欲しないものを崇拝せよという必然性を課すことはできない。人はおそらく装うことはできても、欲することはできない。

Epitome Divinarum Institutionum ad Pentadium Fratrem 54.3

3

Denique cum metu tormentorum aliqui, aut cruciatibus victi, ad execranda sacrificia consenserint, nunquam ultro faciunt quod necessitate fecerunt: sed data rursus facultate, ac reddita libertate, referunt se ad Deum, eumque precibus et lacrymis placant, agentes non voluntatis, quam non habuerunt, sed necessitatis, quam pertulerunt, poenitentiam; et venia satisfacientibus non negatur.

PL 6, 1061A

実に、拷問への恐れから、あるいは責め苦に屈して、忌むべき生贄の儀式に同意した者があったとしても、彼らは必然によって行ったことを、決して自ら進んで行うことはない。むしろ再び機会が与えられ、自由が取り戻されるや、彼らは神のもとへ立ち返り、祈りと涙とをもって神を宥める。彼らが悔いるのは、自分たちが持たなかった意志についてではなく、耐え忍ばされた必然についてである。そして、償おうとする者に赦しが拒まれることはない。

Epitome Divinarum Institutionum ad Pentadium Fratrem 54.4

4

Quid ergo promovet, qui corpus inquinat, quando immutare non potest voluntatem? Atenim homines inanis cerebri, si quem fortem adegerint libare diis suis, incredibili alacritate insolenter exultant, et quasi hostem sub jugum miserint, gaudent.

PL 6, 1061A

してみると、意志を変えることができないのに、肉体を汚す者は、いったい何を成し遂げたことになるのか。しかし、頭の空っぽな人間たちは、もし誰か強い者を強いて自分たちの神々に献酒させることに成功すれば、信じがたいほどの意気込みをもって傲慢に喜び踊り、まるで敵を軛の下に屈服させたかのように喜ぶ。

Epitome Divinarum Institutionum ad Pentadium Fratrem 54.5

5

Si vero aliquis, nec minis, nec tormentis territus, fidem vitae anteferre maluerit, in hunc ingenium suum crudelitas exerit, infanda et intolerabilia molitur; et quia sciunt gloriosam esse pro Deo mortem, et hanc nobis esse victoriam, si superatis tortoribus, animam pro fide ac religione ponamus, et ipsi enituntur ut vincant.

PL 6, 1061B

しかし、もし誰かが脅しにも拷問にも脅かされず、命よりも信仰を選び取るなら、彼らの残虐はその者に対してあらん限りの才知を働かせ、言語に絶する、耐え難い所業を企てる。彼らは、神のために死ぬことが栄光であり、拷問者たちに打ち勝って信仰と宗教のために命を捧げることが我々にとっての勝利であることを知っているからこそ、自分たちのほうこそ勝とうと躍起になるのである。

Epitome Divinarum Institutionum ad Pentadium Fratrem 54.6

6

Non afficiunt morte: sed excogitant novos inauditosque cruciatus, ut fragilitas viscerum doloribus cedat; et si non cesserit, differunt, adhibentque vulneribus curam diligentem, ut crudis adhuc cicatricibus, repetita tormenta plus doloris immittant: et hanc adversus innocentes carnificinam exercentes, pios utique se, et justos, et religiosos putant (talibus enim sacris deorum delectantur), illos vero impios et desperatos nuncupant.

PL 6, 1061B

彼らは死をもって害することはせず、新奇な、前代未聞の責め苦を考え出し、肉体の弱さが苦痛に屈するようにする。もし屈しなければ、時を置き、傷に入念な手当てを施す。それは、まだ生々しい傷跡に責め苦を繰り返し加えて、いっそう大きな苦痛を送り込むためである。そして、無垢な者たちに対してこのような拷問の業を行いながら、自分たちのほうこそ敬虔で、正しく、信心深い者であると考える——彼らはこうした神々への供犠に喜びを覚えるのである——のに対して、あの者たち〔キリスト教徒〕を不敬虔で絶望した者と呼ぶ。

Epitome Divinarum Institutionum ad Pentadium Fratrem 54.7

7

Quae ista est perversitas, ut qui torquetur innocens, desperatus atque impius nominetur, carnifex autem justus piusque dicatur?

PL 6, 1061C

拷問される無垢な者が絶望した不敬虔な者と呼ばれ、処刑人のほうが正しく敬虔な者と言われるとは、何という倒錯であろうか。