ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 16 › Epistolarum classis I

Sermo contra Auxentium de basilicis tradendis 説教『アウクセンティウス駁論(バシリカの明け渡しについて)』

Ambrose of Milan · Epistolarum classis I · PL 16, 1007A · 124 sectiones

Epistolarum classis I Auxent.0.1

1

Populi ob imperialem jussum sollicitudinem levaturus, responsum suum exponit, additque ad consistorium se non ivisse, quod basilicae traditionem esset veritus.

PL 16, 1007A

民が皇帝の命令のゆえに抱いた不安を和らげようとして、自分の返答を述べ、さらに、聖堂の引き渡しを恐れたので評議に赴かなかったと付け加える。

Epistolarum classis I Auxent.0.2

2

Tum adversariis ad disceptandum in Ecclesia provocatis, negat se armis exterreri: suoque de sacris vasis responso memorato, paratum se ad certamina esse testatur. Eludi non posse Dei decretum, nec praesidium ipsius superari, sed in servis suis pati eumdem velle.

PL 16, 1007B

ついで、対抗者たちを教会での論争に呼び出し、武器に脅されることはないと言い、聖なる器についての自分の返答を想起して、争いへの用意があると証言する。神の決定ははぐらかすことができず、その守りも打ち負かされないが、神自身は、その僕たちのうちで同じ苦しみを受けることを望む、と〔述べる〕。

Epistolarum classis I Auxent.0.3

3

Cum ipse antea non fuerit captus, liquere quam inaniter haeretici tumultuentur. Deinde ubi Nabuthae historiam, et Christi ingressum in Jerusalem rei praesenti accomodavit, Auxentii perstringit crudelem legem, solutisque Arianorum objectionibus, libenter se coram populo disputaturum praedicat: Auxentium vero jam a paganis, quos in judices elegerat, damnatum, sicut et a Paulo et Christo ipso.

PL 16, 1007B

自分自身は以前に捕らえられなかったのだから、異端者たちがいかに空しく騒ぎ立てているかは明らかである、と〔述べる〕。ついでナボトの物語と、キリストのエルサレム入城を現在の事態に当てはめたうえで、アウクセンティウスの残酷な法を非難し、アレイオス派の反論を解いて、民の前で喜んで論争すると宣言する。アウクセンティウスは、自分が裁き手に選んだ異教徒たちによって、またパウロとキリスト自身によってすでに断罪されている、と〔述べる〕。

Epistolarum classis I Auxent.0.4

4

Quod idem haereticus ad Caesarem provocaret, eum oblitum anni superioris: et Arianos, dum servis Christi conflant invidiam, multo pejores esse Judaeis: Ecclesiam enim non Caesaris, sed Christi praeferre imaginem.

PL 16, 1007B

同じ異端者が皇帝に訴えるのは、昨年のことを忘れているのである、と〔述べる〕。また、アレイオス派は、キリストの僕たちに対する反感をかき立てながら、ユダヤ人よりはるかに悪い。教会が掲げているのは、カエサルの像ではなく、キリストの像だからである、と〔述べる〕。

Epistolarum classis I Auxent.0.5

5

Sub quae ubi pauca de suo responso et hymnis adjecit, se non inobedientem, at imperatorem Ecclesiae filium, et Auxentium plusquam Judaeum esse declarat. 1. Video vos praeter solitum subito esse turbatos, atque asservantes mei.

PL 16, 1007C

これらに続いて、自分の返答と讃歌についてわずかに付け加えたうえで、自分は不従順ではなく、皇帝は教会の子であり、アウクセンティウスはユダヤ人以上であると宣言する。1. 諸君が、常になく突然動揺し、私を見張っているのを、私は見る。

Epistolarum classis I Auxent.0.6

6

Miror quid hoc sit, nisi forte quia per tribunos me vidistis aut audistis imperiali mandato esse conventum; ut quo vellem, abirem hinc: et si qui vellent, sequendi potestatem haberent.

PL 16, 1007C

これはどういうことかと私は訝る。ただし、私が護民官たちによって皇帝の命令を伝えられ、望む所へここから立ち去るように、また望む者たちは従う権限を持つようにと言われたのを、諸君が見たか聞いたかしたからであれば別だが。

Epistolarum classis I Auxent.0.7

7

Metuistis ergo ne Ecclesiam desererem, et dum saluti meae timeo, vos relinquerem? Sed quid et ipse mandaverim, potuistis advertere: deserendae Ecclesiae mihi voluntatem subesse non posse; quia plus Dominum mundi, quam saeculi hujus imperatorem timerem: sane si me vis aliqua abduceret ab Ecclesia, carnem meam exturbari posse, non mentem: paratum me esse, ut si ille faceret, quod solet esse regiae potestatis; ego subirem, quod sacerdotis esse consuevit.

PL 16, 1007C

それで諸君は、私が教会を見捨て、自分の身の安全を恐れて諸君を置き去りにするのではないかと恐れたのか。だが、私自身が何を申し送ったかは、諸君も気づきえたはずだ。教会を見捨てようという意志が私にあるはずがない。この世の皇帝よりも世界の主を私は恐れているからである。たしかに、何らかの力が私を教会から連れ去るなら、追い出されうるのは私の肉であって、精神ではない。私は覚悟している。皇帝が王の権力にふさわしいことをなすなら、私は司教にふさわしいことを甘受しよう、と。

Epistolarum classis I Auxent.0.8

8

2. Quid ergo turbamini? Volens numquam vos deseram, coactus repugnare non novi. Dolere potero, potero flere, potero gemere: adversus arma, milites, Gothos quoque lacrymae meae arma sunt; talia enim munimenta sunt sacerdotis.

PL 16, 1008A

2. それなのに、なぜ諸君は動揺するのか。私は自分から諸君を見捨てることは決してない。強いられても、抗戦することを私は知らない。私は悲しみ、泣き、呻くことはできる。武器にも、兵士にも、ゴート人にさえも、私の涙が武器である。司教の防備とは、そうしたものだからである。

Epistolarum classis I Auxent.0.9

9

Aliter nec debeo, nec possum resistere: fugere autem et relinquere Ecclesiam non soleo; ne quis gravioris poenae metu factum interpretetur. Scitis et vos ipsi quod imperatoribus soleam deferre, non cedere: suppliciis me libenter offerre, nec metuere quae parantur.

PL 16, 1008A

それ以外の仕方で、私は抵抗すべきでもなく、できもしない。また、逃げて教会を去ることを私はしない。より重い刑罰への恐れからそうしたのだと、誰かに解釈されないためである。諸君自身も知っているとおり、私は皇帝たちに敬意を払うが屈しはしない。責め苦には喜んで身を差し出し、準備されているものを恐れもしない。

Epistolarum classis I Auxent.0.10

10

3. Utinam essem securus quod Ecclesia haereticis minime traderetur? Ad palatium imperatoris irem libenter, si hoc congrueret sacerdotis officio; ut in palatio magis certarem, quam in Ecclesia. Sed in consistorio non reus solet Christus esse, sed judex.

PL 16, 1008A

3. 教会が異端者たちに決して引き渡されないと確信できたなら、どれほどよいか。〔そうであれば〕それが司教の職務にかなうなら、私は皇帝の宮殿へ喜んで赴き、教会でよりも宮殿でいっそう争っただろう。だが、評議の場では、キリストは被告ではなく、裁き手であるのが常である〔評議で信仰を裁かせれば、キリストを被告の座に置くことになる、との含みと取った〕。

Epistolarum classis I Auxent.0.11

11

Causam fidei in Ecclesia agendam quis abnuat? Si quis confidit, huc veniat: inclinatum jam vel imperatoris judicium, quod lata lege patefecit, quod impugnat fidem: vel sperata ambientium quorumdam studia non requirat.

PL 16, 1008B

信仰の案件が教会で扱われるべきことを、誰が否定するだろうか。確信を持つ者がいるなら、ここに来るがよい。すでに傾いている皇帝の判断 ―― それは法を発して彼が明らかにしたものであり、信仰を攻撃する ―― あるいは、取り入ろうとする一部の者たちの、期待される熱意を、求めてはならない。

Epistolarum classis I Auxent.0.12

12

Non committo, ut quisquam vendat injuriam Christi. 4. Circumfusi milites, armorum crepitus, quibus vallata est Ecclesia, fidem non terrent meam: sed mentem exagitant, ne dum me tenetis, perniciosum aliquid vestrae oboriatur saluti.

PL 16, 1008B

キリストへの侮辱を売り物にする者が出ることを、私は許さない。4. 取り囲む兵士たち、武具の音、それらに教会は取り巻かれているが、私の信仰は脅かされない。ただ、諸君が私を引き留めているうちに、諸君の無事に何か破滅的なことが起こるのではないかと、私の精神がかき乱される。

Epistolarum classis I Auxent.0.13

13

Ego enim jam didici non timere: sed vobis timere plus coepi. Sinite, quaeso, vestrum sacerdotem congredi: habemus adversarium qui lacessit; adversarius enim noster diabolus, sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret, ut apostolus dixit (I Pet. V, 8) .

PL 16, 1008B

私はすでに恐れないことを学んだ。むしろ諸君のために恐れることが増えた。どうか、諸君の司教が戦いに臨むのを許してほしい。我々には、挑みかかる敵がいる。使徒が言ったとおり、我々の敵である悪魔は、吠えたける獅子のように、誰かを食い尽くそうと探しながら歩き回っているのだ(一ペトロ5:8)。

Epistolarum classis I Auxent.0.14

14

Accepit sine dubio, accepit (non fallimur, sed admonemur) tentandi hujusmodi potestatem; ne forte corporis mei vulneribus possim a fidei intentione revocari.

PL 16, 1008C

疑いなく、彼はこの種の試みの権能を受けた。受けたのだ(我々は欺かれるのではなく、警告されているのである)。もしや私が体の傷によって信仰への集中から引き戻されうるのではないかと〔試すために〕。

Epistolarum classis I Auxent.0.15

15

Legistis et vos quia multis his tentavit sanctum Job diabolus: ad postremum potestatem hujusmodi petiit, et accepit, ut tentaret corpus ejus, quod perfudit ulceribus.

PL 16, 1008C

諸君も読んだはずだ。悪魔は聖なるヨブを、これら多くの仕方で試みた。最後にはこの種の権能を求めて受け、彼の体を試みて、それを腫れ物で覆った。

Epistolarum classis I Auxent.0.16

16

5. Cum esset propositum ut Ecclesiae vasa jam traderemus, hoc responsi reddidi: me, si de meis aliquid posceretur, aut fundus, aut domus, aut aurum, aut argentum, id quod mei juris esset, libenter offerre: templo Dei nihil posse decerpere, nec tradere illud, quod custodiendum, non tradendum acceperim.

PL 16, 1008C

5. 教会の器を今や引き渡すようにと提案されたとき、私は次のように答えた。もし私のものについて何かが求められるなら ―― 農地であれ、家であれ、金であれ、銀であれ、私の権利に属するものなら ―― 私は喜んで差し出す。しかし神の神殿から何も削り取ることはできず、引き渡すためではなく守るために受けたものを、引き渡すことはできない、と。

Epistolarum classis I Auxent.0.17

17

Deinde consulere me etiam imperatoris saluti; quia nec mihi expediret tradere, nec illi accipere; accipiat enim vocem liberi sacerdotis, si vult sibi esse consultum, recedat a Christi injuria.

PL 16, 1008D

さらに、私は皇帝の安泰をも配慮している、と〔答えた〕。私が引き渡すことも、彼が受け取ることも、益にならないからである。自分のために配慮されることを望むなら、自由な司教の声を受け入れ、キリストへの侮辱から退くべきである、と。

Epistolarum classis I Auxent.0.18

18

6. Haec plena humilitatis sunt, et, ut arbitror, plena affectus ejus quem imperatori debet sacerdos.

PL 16, 1009A

6. これらは謙遜に満ちており、私の考えでは、司教が皇帝に負うべき情愛にも満ちている。

Epistolarum classis I Auxent.0.19

19

Sed quia lucta nobis est non solum adversus carnem et sanguinem; sed etiam, quod gravius est, adversus spiritalia nequitiae, quae sunt in coelestibus (Ephes. VI, 12) , tentator ille diabolus per ministros suos certamen auget, vulneribus corporis mei experiendum arbitratur.

PL 16, 1009A

しかし、我々の戦いは「血肉に対する」ものだけでなく、さらに重いことに「天上にある悪の霊的なものに対する」ものである(エフェソ6:12)。そのため、あの試みる者、悪魔は、手下たちを通して戦いをいっそう激しくし、私の体の傷によって試そうと考えている。

Epistolarum classis I Auxent.0.20

20

Scio, fratres, vulnera haec, quae pro Christo excipimus, non esse vulnera, quibus vita non amittitur, sed propagatur. Sinite, quaeso, esse certamen: spectatores vos esse decet.

PL 16, 1009A

兄弟たちよ、私は知っている。キリストのために我々が受けるこれらの傷は、命を失わせる傷ではなく、命を延ばす傷である。どうか戦いが行われるのを許してほしい。諸君にふさわしいのは観客でいることだ。

Epistolarum classis I Auxent.0.21

21

Considerate quia si quidem habet civitas vel athletam, vel alterius nobilis artis peritum, optat offerre certamini. Cur in majoribus rebus repudiatis, quod vel in minoribus velle consuestis?

PL 16, 1009A

考えてみよ。町が競技者を持っているなら、あるいは他の高貴な技芸に熟達した者を持っているなら、それを競技に出すことを望むものだ。より大きな事柄においては、より小さな事柄においてさえ諸君が望むのが常であることを、なぜ拒むのか。

Epistolarum classis I Auxent.0.22

22

Non metuit arma, non barbaros, qui mortem non timet, qui nulla carnis voluptate retinetur. 7. Certe si Dominus huic nos certamini deputavit, frustra pervigiles tot noctibus et diebus custodias exhibuistis et excubias: implebitur Christi voluntas.

PL 16, 1009B

死を恐れず、肉の快楽に何ら引き止められない者は、武器も異民族の者たちも恐れない。7. たしかに、主がこの戦いに我々を割り当てたのなら、諸君が幾夜も幾日も寝ずに見張りと不寝番を務めたのは無駄である。キリストの意志は成就する。

Epistolarum classis I Auxent.0.23

23

Omnipotens enim noster est Dominus Jesus, haec est fides nostra; et ideo quod fieri mandat, implebitur: nec convenit nos divinae obviare sententiae.

PL 16, 1009B

我々の主イエスは全能である。これが我々の信仰である。それゆえ、彼が行えと命じることは成就する。我々が神の決定に逆らうのはふさわしくない。

Epistolarum classis I Auxent.0.24

24

8. Audistis quod hodie lectum sit: Pullum sibi asinae Salvator per apostolos jussit adduci, mandavitque ut si quis resisteret, diceretur: Dominus operam ejus desiderat (Luc. XIX, 35) .

PL 16, 1009B

8. 今日読まれたことを、諸君は聞いた。救い主は、使徒たちを通して、驢馬の子を自分のところへ連れて来させ、誰かが拒むなら、こう言うようにと命じた。「主がその働きを求めている」(ルカ19:35)。

Epistolarum classis I Auxent.0.25

25

Quid si et nunc pullum istum asinae, hoc est, ejus animalis quod gravem sarcinam portare consuevit, sicut est humana conditio, cui dicitur: Venite ad me, omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego vos reficiam: tollite jugum meum, quia leve est (Matth. XI, 28) ; quid si inquam, pullum istum ad se modo jussit adduci, missis apostolis illis, qui jam exuti corpore incomprehensibilem oculis nostris Angelorum speciem gerunt?

PL 16, 1009C

もし今も、あの驢馬の子 ―― すなわち重い荷を運ぶのが常の動物、それは人間のありさまのようなものであって、その人間に向かって「疲れた者、重荷を負う者は皆、私のもとに来よ。私は汝らを休ませよう。私の軛を負え。それは軽いからだ」と言われている(マタイ11:28)―― そのような子驢馬を、いま自分のもとに連れて来させたのだとしたらどうか。すなわち、すでに体を脱いで、我々の目には把握され得ない天使たちの姿をまとっている、かの使徒たちを遣わして。

Epistolarum classis I Auxent.0.26

26

Nonne si ab aliquo resistatur, dicent: Dominus operam ejus desiderat? Si resistat vel vitae hujus cupiditas, si resistat caro et sanguis, si resistat conversatio corporalis; quia aliquibus forsitan grati videmur.

PL 16, 1009C

もし誰かが拒むなら、彼らは言うのではないか。「主がその働きを求めている」と。この生への欲望が拒むなら、血肉が拒むなら、体のうちでの暮らしが拒むなら。それは、我々がある人々には、おそらく好ましく見えているからである。

Epistolarum classis I Auxent.0.27

27

Sed qui nos hic diligit, multo amplius diliget, si sinat fieri hostiam Christi; quia dissolvi, et cum Christo esse multo melius: etsi manere in carne magis necessarium propter vos (Philip. I, 23) .

PL 16, 1009C

しかし、ここで我々を愛する者は、我々がキリストの犠牲となることを許すなら、はるかに深く愛することになる。「解き放たれてキリストとともにいることは、はるかにまさっている。だが肉にとどまることは、汝らのために、いっそう必要である」(フィリピ1:23)からである。

Epistolarum classis I Auxent.0.28

28

Nihil est ergo quod vereamini, fratres dilectissimi; scio enim quia quidquid passus fuero, pro Christo patiar. Et legi quod eos timere non debeam, qui possunt carnem occidere. Et audivi dicentem: Qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam (Matth. X, 39) .

PL 16, 1009D

だから、諸君が恐れることは何もない、いとも愛する兄弟たちよ。私が何を被ろうと、それはキリストのために被るのだと、私は知っているからである。また私は、肉を殺しうる者たちを恐れてはならないと読んだ。そして、彼が言うのを聞いた。「私のために自分の魂を失う者は、それを見出す」(マタイ10:39)。

Epistolarum classis I Auxent.0.29

29

9. Ergo si vult Dominus, certum est quod nullus obsistat. Quod si adhuc nostra differt certamina, quid veremini? Servum Christi non custodia corporalis, sed Domini providentia sepire consuevit.

PL 16, 1010A

9. それゆえ、主が望むなら、誰も妨げないことは確実である。もし主が今なお我々の戦いを延ばしているのなら、何を恐れるのか。キリストの僕を囲うのは、体による見張りではなく、主の摂理である。

Epistolarum classis I Auxent.0.30

30

10. Turbati estis quia apertas reperistis geminas fores, quas captus oculis quidam, dum hospitium proprium repetit, patefecisse memoratur. In quo cognoscite quod nihil suffragetur humana custodia.

PL 16, 1010A

10. 諸君は動揺している。二つの扉が開いているのを見つけたからである。その扉は、目の見えないある者が、自分の宿に戻ろうとして開けたと伝えられている。この点で悟れ。人間の見張りは何の助けにもならない。

Epistolarum classis I Auxent.0.31

31

Ecce unus qui videndi munus amisit, solvit vestra universa munimina, et custodias lusit: Dominus autem suae misericordiae custodiam non amisit.

PL 16, 1010A

見よ、見る働きを失った一人が、諸君の防備をことごとく解き、見張りをあざむいた。だが主は、自分の慈しみの守りを失ってはいない。

Epistolarum classis I Auxent.0.32

32

Nonne ante biduum, ut meministis, etiam illud repertum est, quod a parte laeva basilicae ingressus quidam pervius fuit, quem putabatis clausum esse atque munitum?

PL 16, 1010A

二日前にも、諸君が覚えているとおり、聖堂の左側にある入口の一つが通り抜けられることが分かったではないか。諸君は、それが閉ざされ、守られていると思っていたのに。

Epistolarum classis I Auxent.0.33

33

Sepserunt nempe armati basilicam, explorabant hos atque illos aditus: caecitate perfusi sunt, ut quod apertum erat videre non possent: itaque per plurimas noctes quod apertum fuerit, non ignoratis.

PL 16, 1010A

武装した者たちは確かに聖堂を囲み、あれこれの入口を探っていた。ところが彼らは盲目に覆われ、開いていたものを見ることができなかった。したがって、それが幾夜にもわたって開いていたことを、諸君は知らないわけではない。

Epistolarum classis I Auxent.0.34

34

Desinite ergo sollicitari; quia hoc erit, quod Christus jubet, et quod esse expedit. 11. Denique exempla vobis Legis proferam.

PL 16, 1010B

だから、不安がるのをやめよ。起こることは、キリストが命じることであり、そうなるのが益になることだからだ。11. 実に、諸君に律法の実例を示そう。

Epistolarum classis I Auxent.0.35

35

Elisaeus quaerebatur a rege Syriae, missus erat exercitus qui eum caperet, circumvallatus erat undique: coepit timere ejus servulus; quia servulus erat, hoc est, non erat liberae mentis et liberae potestatis.

PL 16, 1010B

エリシャはシリアの王に探されていた。彼を捕らえるために軍隊が送られ、彼は四方から包囲されていた。彼の小さな僕は恐れ始めた。小さな僕であったから、すなわち、自由な精神も自由な権能も持たなかったからである。

Epistolarum classis I Auxent.0.36

36

Petivit aperiri ejus oculos sanctus propheta, et ait: Respice, et vide quanto plures sint pro nobis, quam contra nos. Et respexit, et vidit angelorum millia (IV Reg. VI, 14 et seq.) .

PL 16, 1010B

聖なる預言者は、〔僕の〕目が開かれるよう求めて、言った。「目を上げて見よ。我々のために立つ者は、我々に敵対する者より、どれほど多いことか」。彼が目を上げると、天使たちの数千の群れが見えた(列王記四6:14以下)。

Epistolarum classis I Auxent.0.37

37

Advertistis igitur quod servulos Christi ii magis custodiant, qui non videntur, quam qui videntur.

PL 16, 1010B

それゆえ諸君は気づいたはずだ。キリストの小さな僕たちを守るのは、見える者たちよりも、見えない者たちのほうであることに。

Epistolarum classis I Auxent.0.38

38

Sed et illi si custodiunt, vestris custodiunt orationibus advocati: legistis nempe eos ipsos, qui Elisaeum quaerebant, ingressos esse Samariam ad eum ipsum, quem capere gestiebant: cui non solum non potuerunt nocere; sed ipsius adversus quem venerant, intercessione servati sunt.

PL 16, 1010C

だが、彼ら〔見えない者たち〕が守るとしても、諸君の祈りに呼び寄せられて守るのである。諸君は確かに読んだ。エリシャを探していた者たちその人が、捕らえようと意気込んでいたその人のもとへ、サマリアに入ったのである。彼らは彼に害を加えることができなかったばかりか、自分たちが敵対して来た当の彼のとりなしによって救われた。

Epistolarum classis I Auxent.0.39

39

12. Petrus quoque apostolus utriusque rei vobis edat exemplum (Act. XII, 4 et seq.) . Nam ubi eum Herodes quaesivit et cepit, recepit in carcerem; non enim recesserat Dei servulus, sed steterat timoris ignarus.

PL 16, 1010C

12. 使徒ペトロもまた、どちらの場合についても、諸君に実例を示すがよい(使徒言行録12:4以下)。ヘロデが彼を探して捕らえたとき、牢に収容した。神の小さな僕は退いたのではなく、恐れを知らずに立っていたからである。

Epistolarum classis I Auxent.0.40

40

Orabat pro eo Ecclesia, sed apostolus in carcere quiescebat, quod est indicium non timentis. Missus est Angelus qui dormientem excitaret, per quem Petrus productus e carcere, mortem ad tempus evasit.

PL 16, 1010C

教会は彼のために祈っていたが、使徒は牢で休んでいた。これは恐れていない者のしるしである。眠っている彼を起こすために天使が遣わされ、その天使によってペトロは牢から連れ出され、しばらくのあいだ死を逃れた。

Epistolarum classis I Auxent.0.41

41

13. Idem Petrus postea, victo Simone, cum praecepta Dei populo seminaret, doceret castimoniam, excitavit animos gentilium: quibus eum quaerentibus, christianae animae deprecatae sunt, ut paulisper cederet.

PL 16, 1010C

13. 同じペトロは、のちにシモンを打ち負かしたあと、神の戒めを民に蒔き、貞潔を教えていたとき、異教徒たちの心を掻き立てた。彼らが彼を探していると、キリスト教徒の魂たちは、しばらく身を引くよう彼に懇願した。

Epistolarum classis I Auxent.0.42

42

Et quamvis esset cupidus passionis, tamen contemplatione populi precantis inflexus est; rogabatur enim ut ad instituendum et confirmandum populum se reservaret. Quid multa?

PL 16, 1010D

彼は受難を切望していたが、懇願する民を顧みて心を動かされた。民を教え、堅くするために自分を取っておいてほしいと願われたからである。何を多く言おう。

Epistolarum classis I Auxent.0.43

43

Nocte muros egredi coepit, et videns sibi in porta Christum occurrere, urbemque ingredi, ait: Domine: quo vadis? Respondit Christus: Venio iterum crucifigi.

PL 16, 1011A

夜に城壁から出ようとしたとき、門でキリストが自分に向かって来て、町に入ろうとするのを見て、言った。「主よ、汝はどこへ行くのか」。キリストは答えた。「私は、もう一度十字架につけられるために来る」。

Epistolarum classis I Auxent.0.44

44

Intellexit Petrus ad suam crucem divinum pertinere responsum; Christus enim non poterat iterum crucifigi, qui carnem passione susceptae mortis exuerat: Quod enim mortuus est, peccato mortuus est semel: quod autem vivit, vivit Deo (Rom. VI, 10) .

PL 16, 1011A

ペトロは、この神の答えが自分の十字架に関わることを悟った。キリストはもう一度十字架につけられることはありえなかったからである。キリストは、引き受けた死の受難によって、肉を脱いでいた。「死んだことについては、罪に対してただ一度死んだのであり、生きていることについては、神に対して生きている」(ローマ6:10)。

Epistolarum classis I Auxent.0.45

45

Intellexit ergo Petrus quod iterum Christus crucifigendus esset in servulo. Itaque sponte remeavit; interrogantibus Christianis responsum reddidit, statimque correptus, per crucem suam honorificavit Dominum Jesum.

PL 16, 1011A

それゆえペトロは、キリストが小さな僕のうちで、もう一度十字架につけられることになるのだと悟った。そこで自分から引き返し、問うキリスト教徒たちに答えを伝え、ただちに捕らえられて、自分の十字架によって主イエスに栄光を帰した。

Epistolarum classis I Auxent.0.46

46

14. Videtis igitur quod in servulis suis pati velit Christus. Quid si et huic servulo dicit: Illum volo manere, tu autem me sequere (Joan. XXI, 22) ; et de hac arbore gustare vult fructum?

PL 16, 1011B

14. それゆえ諸君は見ている。キリストが自分の小さな僕たちのうちで苦しむことを望んでいることを。もしこの小さな僕にも、キリストが言うとしたらどうか。「あの者は留まらせたい。だが汝は私に従え」(ヨハネ21:22)。そして、この木からも実を味わおうとするのだとしたら。

Epistolarum classis I Auxent.0.47

47

Nam si illius cibus erat, ut faceret voluntatem Patris (Joan. IV, 34) : itidem cibus illius est, ut nostris passionibus epuletur.

PL 16, 1011B

というのも、彼の食べ物が、父の意志を行うことであったように(ヨハネ4:34)、同様に彼の食べ物は、我々の受難を饗応として味わうことである。

Epistolarum classis I Auxent.0.48

48

Nonne, ut de ipso Domino sumamus exemplum, quando voluit, passus est: et cum quaereretur, inventus est? quando autem hora non venerat passionis (Joan. VII, 30) , per medium quaerentium transibat, et videntes eum tenere non poterant?

PL 16, 1011B

主自身から実例を取るなら ―― 彼は望んだときに苦しみを受け、探されたとき見つけられたではないか。だが受難の時がまだ来ていないときには(ヨハネ7:30)、探す者たちの真ん中を通り抜け、彼を見ていた者たちは捕らえることができなかったではないか。

Epistolarum classis I Auxent.0.49

49

Quod utique evidenter ostendit quia quando Dominus vult, unusquisque invenitur et capitur: quod autem differt, etiamsi quaerentium occurrat oculis, non tenetur.

PL 16, 1011B

これは明らかに示している。主が望むとき、誰でも見つけられ、捕らえられる。だが主が延ばすときには、たとえ探す者たちの目の前に現れても、捕らえられない。

Epistolarum classis I Auxent.0.50

50

15. Ergo ipse non quotidie vel visitandi gratia prodibam, vel pergebam ad martyres? non regiam palatii praetexebam eundo atque redeundo? Et tamen nemo me tenuit, cum exturbandi me haberent, ut prodiderunt postea, voluntatem, dicentes: Exi de civitate, et vade quo vis.

PL 16, 1011B

15. では私自身は、毎日、訪問のために外に出たり、殉教者たちのもとへ行ったりしなかったか。行き来しながら、宮殿の王宮の前を〔わざと〕通り過ぎていなかったか〔praetexebam の意は定かでない。「その前を通りかかることを口実にしていた」とも取れる〕。それでも誰も私を捕らえなかった。彼らは、のちに明らかにしたように、私を追放する意志を持っていたのに、こう言ったのである。「町を出て、望む所へ行け」。

Epistolarum classis I Auxent.0.51

51

Exspectabam, fateor, magnum aliquid, aut gladium pro Christi nomine, aut incendium: at illi delicias mihi pro passionibus obtulerunt; sed athleta Christi non delicias, sed passiones suas exigit.

PL 16, 1011C

私は告白するが、何か大きなものを待っていた。キリストの名のための剣か、火刑かを。ところが彼らは受難の代わりに、私に安楽を差し出した。しかしキリストの競技者が求めるのは、安楽ではなく、自分の受難である。

Epistolarum classis I Auxent.0.52

52

Nemo ergo vos turbet, quod aut carrum praeparaverunt, aut dura, ut videbatur sibi, Auxentii ipsius, qui se dicit episcopum, ore jactata. 16. Plerique narrabant percussores praemissos, poenam mortis esse decretam: nec illa timeo, et ista non desero.

PL 16, 1011C

だから、彼らが車を用意したことや、自分にはそう思えたらしいが、自分を司教と称するアウクセンティウス自身の口から投げつけられた厳しい言葉によって、誰も諸君を動揺させてはならない。16. 多くの者が、刺客が先に送られた、死刑が決められたと語っていた。私はそれらを恐れないし、これら〔教会と民を指すらしい〕を見捨てることもしない。

Epistolarum classis I Auxent.0.53

53

Quo enim abibo, ubi non omnia plena gemitus sint, atque lacrymarum; quando per Ecclesias jubentur ejici catholici sacerdotes, resistentes gladio feriri, curiales proscribi omnes, nisi mandatum impleverint?

PL 16, 1012A

実際、私はどこへ立ち去ればよいのか。すべてが呻きと涙で満ちていない場所はない。諸教会において、公同の司教たちは追い出され、抵抗する者は剣で打たれ、都市参事会員はみな、命令を果たさないかぎり追放されるよう命じられているのだから。

Epistolarum classis I Auxent.0.54

54

Et haec episcopi manu scripta et ore dictata, qui se ut probaret doctissimum, vetus non omisit exemplum, legimus enim in propheta quod viderit falcem volantem (Zach. 5, 1) : hanc imitatus Auxentius gladium volantem per omnes urbes direxit.

PL 16, 1012A

しかもこれは、司教の手で書かれ、口で口述されたものである。彼は自分がいとも博学であることを示そうとして、古い実例を省かなかった。我々は預言者のうちに、彼が飛ぶ鎌を見たと読むからである(ゼカリヤ5:1)。アウクセンティウスはこれを真似て、飛ぶ剣をすべての町へ向けて送った。

Epistolarum classis I Auxent.0.55

55

Et Satanas transfigurat se in angelum lucis, et in malum imitatur ejus potentiam (II Cor. XI, 14) . 17. Tu, Domine Jesu, uno momento mundum redemisti: Auxentius uno momento tot populos, quod in ipso est, trucidabit, alios gladio, alios sacrilegio?

PL 16, 1012A

サタンは自分を光の天使に変え、悪のために、その力を真似る(二コリント11:14)。17. 汝、主イエスよ、汝は一瞬のうちに世界を贖った。アウクセンティウスは一瞬のうちに、これほど多くの民を ―― 彼の力の及ぶかぎり ―― 虐殺するのだろうか。ある者は剣で、ある者は瀆聖によって。

Epistolarum classis I Auxent.0.56

56

Meam basilicam petit cruento ore, sanguinolentis manibus. Cui bene praesens respondit lectio: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas (Psal. XLIX, 16) ? id est, non convenit paci et furori, non convenit Christo et Belial (II Cor. VI, 15) .

PL 16, 1012B

彼は血に染まった口と、血まみれの手で、私の聖堂を求めている。これに、今日の朗読はよく応えた。「罪人に対して神は言った。『汝はなぜ私の正義を語り伝えるのか』」(詩篇49:16)。すなわち、平和と怒りは調和せず、キリストとベリアルは調和しない(二コリント6:15)。

Epistolarum classis I Auxent.0.57

57

Meministis etiam quod lectum est hodie Nabuthe (22, q. 8, c. Convenior, § Nabuthe) , sanctum virum possessorem vineae suae, interpellatum petitione regia, ut vineam suam daret; ubi rex, succisis vitibus, olus vile sereret, eumque respondisse: Absit ut ego patrum meorum tradam haereditatem; regem contristatum esse, quod sibi esset alienum jus relatione justa negatum, sed muliebri consilio deceptum.

PL 16, 1012B

諸君は、今日ナボトについて読まれたことも覚えている(22、問8、章「コンウェニオル」、節「ナボト」)〔この丸括弧の引照は聖書ではなく、教会法の集成(グラティアヌス『教令集』)の箇所を指す〕。ナボトは、自分のブドウ畑の所有者である聖なる人であったが、王の願いに迫られ、ブドウ畑を譲るよう求められた。王はブドウの木を切り倒して、つまらぬ野菜を植えようとしたのである。ナボトは答えた。「私の父祖たちの相続地を渡すなど、あってはならない」。王は、他人の権利を正当な申し立てによって拒まれたことに悲しんだが、女の入れ知恵に惑わされたのである。

Epistolarum classis I Auxent.0.58

58

Nabuthe vites suas vel proprio cruore defendit (III Reg. XXI, 1 et seq.) . Si ille vineam non tradidit suam, nos trademus Ecclesiam Christi? 18. Quid igitur a me responsum est contumaciter? Dixi enim conventus: Absit a me ut tradam Christi haereditatem.

PL 16, 1012C

ナボトは自分のブドウの木を、自分の血をもってさえ守った(列王記三21:1以下)。彼が自分のブドウ畑を引き渡さなかったのなら、我々がキリストの教会を引き渡すだろうか。18. それでは、私によって何が頑なに答えられたというのか。呼び出されたとき、私はこう言ったのだ。「キリストの相続地を私が引き渡すなど、あってはならない」。

Epistolarum classis I Auxent.0.59

59

Si ille patrum haereditatem non tradidit, ego tradam Christi haereditatem? Sed et hoc addidi: Absit ut tradam haereditatem patrum, hoc est, haereditatem Dyonisii, qui in exsilio in causa fidei defunctus est, haereditatem Eustorgii confessoris, haereditatem Myroclis, atque omnium retro fidelium episcoporum.

PL 16, 1012C

彼が父祖の相続地を引き渡さなかったのなら、私がキリストの相続地を引き渡すだろうか。さらに私はこうも付け加えた。「父祖たちの相続地を私が引き渡すなど、あってはならない」。すなわち、信仰の件で流刑の地で世を去ったディオニュシウスの相続地、告白者エウストルギウスの相続地、ミュロクレスの相続地、そして過去のすべての忠実な司教たちの相続地である。

Epistolarum classis I Auxent.0.60

60

Respondi ego, quod sacerdotis est: quod imperatoris est, faciat imperator. Prius est ut animam mihi, quam fidem auferat. 19. At cui tradam? Praesens lectio Evangelii docere nos debet, quid petatur, a quibus petatur.

PL 16, 1012C

私は、司教の務めであることを答えた。皇帝の務めであることは、皇帝がなせばよい。皇帝が私から奪うのは、信仰より先に魂であろう。19. しかし、私は誰に引き渡せばよいのか。今日の福音の朗読は、何が求められているのか、誰によって求められているのかを、我々に教えるはずである。

Epistolarum classis I Auxent.0.61

61

Audistis nempe legi, quod cum Christus super pullum asinae sederet, clamabant pueruli, et moleste ferebant Judaei (Luc. XIX, 35) . Denique interpellaverunt Dominum Jesum, dicentes ut faceret eos tacere; respondit: Si hi tacuerint, lapides clamabunt (Ibid., 40) .

PL 16, 1013A

諸君は確かに聞いた。キリストが驢馬の子に乗ったとき、子どもたちが叫び、ユダヤ人たちが不快に思ったと読まれたのを(ルカ19:35)。実に彼らは主イエスに詰め寄り、彼らを黙らせるようにと言った。主は答えた。「この者たちが黙れば、石が叫ぶだろう」(ルカ19:40)。

Epistolarum classis I Auxent.0.62

62

Deinde ingressus templum, ejecit nummularios, et cathedras, et columbas vendentes in templo Dei. Lectio nempe ista nulla nostra dispositione recitata est, sed casu: quae praesentibus bene aptatur temporibus. Semper ergo Christi laudes verbera perfidorum sunt.

PL 16, 1013A

次に神殿に入って、両替人たちと、神の神殿でハトを売る者たちの座を追い出した。この朗読は、我々の何の手配でもなく、偶然に読まれたのであり、現在の時によく合っている。だから、キリストへの賛美は、いつも背信の者たちへの鞭である。

Epistolarum classis I Auxent.0.63

63

Et nunc cum laudatur Christus, dicunt haeretici quia seditio commovetur: dicunt haeretici quia his mors parabatur; et vere mortem habent in laudibus Christi. Quomodo enim laudes ejus ferre possunt, cujus infirmitatem praedicant?

PL 16, 1013A

そして今もキリストが讃えられると、異端者たちは騒擾が起こされていると言う。異端者たちは、この人々に死が用意されていたと言う。そして彼らは、キリストの讃美の中にまことに死を抱えている。その弱さを説いている相手の讃美に、どうして耐えられようか。

Epistolarum classis I Auxent.0.64

64

Itaque et hodie cum laudatur Christus, Arianorum amentia verberatur. 20. Geraseni praesentiam Christi ferre non poterant (Luc. VIII, 37) , isti pejores Gerasenis nec laudationem Christi sustinere possunt.

PL 16, 1013B

それゆえ今日もキリストが讃えられると、アレイオス派の狂気は鞭打たれる。20. ゲラサ人たちはキリストの臨在に耐えられなかった(ルカ8:37)。この者たちはゲラサ人よりも悪質で、キリストへの讃美にさえ耐えられない。

Epistolarum classis I Auxent.0.65

65

Vident pueros Christi gloriam concinentes; quia scriptum est: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem (Psal. VIII, 3) . Irrident istam aetatulam fidei plenam, cum dicunt: Ecce quid clamant?

PL 16, 1013B

彼らは、子どもたちがキリストの栄光を歌い合わせるのを見る。書かれているからである。「幼子と乳飲み子の口から、汝は讃美を成し遂げた」(詩篇8:3)。信仰に満ちたこの幼い年ごろを、彼らは嘲って言う。「見よ、何を叫んでいるのか」と。

Epistolarum classis I Auxent.0.66

66

Sed respondit iis Christus: Si hi tacebunt, lapides clamabunt (Luc. XIX, 35) , hoc est, fortiores clamabunt, clamabunt et juvenes, clamabunt et maturiores, clamabunt et senes: isti lapides ad illum jam solidati lapidem, de quo scriptum est: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli (Psal. CXVII, 22) .

PL 16, 1013B

しかしキリストは彼らに答えた。「この者たちが黙るなら、石が叫ぶであろう」(ルカ19:35)〔引照は刷りのまま。文言はルカ19:40 に当たる〕。すなわち、より強い者たちが叫び、若者たちも叫び、より円熟した者たちも叫び、老人たちも叫ぶ、ということである。この石とは、すでにあの石へと固められた石であり、その石について書かれている。「建てる者たちが退けた石、これが隅の頭となった」(詩篇117:22)。

Epistolarum classis I Auxent.0.67

67

21. His igitur laudationibus invitatus templum suum Christus ingreditur, et flagellum prehendit, et ejicit de templo nummularios (Joan. II, 15) . Non patitur enim in suo templo pecuniae esse vernaculos, non patitur in suo templo esse eos, qui vendant cathedras.

PL 16, 1013C

21. こうしてこれらの讃美に招かれて、キリストは自分の神殿に入り、鞭をつかみ、神殿から両替商たちを追い出す(ヨハネ2:15)。自分の神殿に、金銭に仕える家生まれの奴隷がいることを許さず、座を売る者たちが自分の神殿にいることを許さないからである。

Epistolarum classis I Auxent.0.68

68

Quid sunt cathedrae, nisi honores? Quid sunt columbae, nisi simplices mentes, vel animae fidem candidam et puram sequentes? Ego ergo inducam in templum, quem Christus excludit?

PL 16, 1013C

座とは、名誉でなくて何であろうか。ハトとは、素朴な精神、あるいは白く清い信仰に従う魂でなくて何であろうか。キリストが締め出す者を、私が神殿に引き入れるだろうか。

Epistolarum classis I Auxent.0.69

69

Jubetur enim exire, qui dignitates vendit et honores: jubetur exire, qui vendere vult simplices mentes fidelium. 22. Ergo Auxentius ejicitur, Mercurinus excluditur. Unum portentum est, duo nomina.

PL 16, 1013C

実に、位階と名誉を売る者は出て行くよう命じられ、信ずる者たちの素朴な精神を売ろうとする者は出て行くよう命じられる。22. こうしてアウクセンティウスは追い出され、メルクリヌスは締め出される。怪物は一つ、名は二つ。

Epistolarum classis I Auxent.0.70

70

Etenim ne cognosceretur quis esset, mutavit sibi vocabulum; ut quia hic fuerat Auxentius episcopus Arianus, ad decipiendam plebem, quam ille tenuerat, se vocaret Auxentium. Mutavit ergo vocabulum, sed perfidiam non mutavit: exuit lupum, sed induit lupum.

PL 16, 1013D

すなわち、自分が何者か知られないように、彼は呼び名を変えた。ここにいたアウクセンティウスはアレイオス派の司教であり、その者が掌握していた民を欺くために、彼は自分もアウクセンティウスと名乗ったのである。こうして呼び名は変えたが、背信は変えなかった。狼を脱いで、狼を着たのである。

Epistolarum classis I Auxent.0.71

71

Nihil prodest quod mutavit nomen: quid sit agnoscitur. Alius in Scythiae partibus dicebatur, alius hic vocatur: nomina pro regionibus habet. Habet ergo jam duo nomina; et si hinc alio perrexerit, habebit et tertium.

PL 16, 1014A

名を変えたところで何の益もない。彼が何者かは知られている。スキュティアの地方では別の名で呼ばれ、ここでは別の名で呼ばれる。土地ごとに名を持っているのである。すでに名が二つあり、ここから別の地へ行けば、三つめも持つことになろう。

Epistolarum classis I Auxent.0.72

72

Quomodo enim patietur ut maneat ei vocabulum ad tanti sceleris indicium: Minora fecit in Scythia; et ita erubuit, ut mutaret vocabulum: sceleratiora hic ausus est; et volet, quocumque perrexerit, nomine suo prodi?

PL 16, 1014A

実に、これほどの罪の証しとして名が残ることを、彼が許すだろうか。スキュティアで彼はより軽いことをし、名を変えるほど恥じた。ここではより凶悪なことをあえてした。それでいて、どこへ行こうと自分の名で見破られることを望むだろうか。

Epistolarum classis I Auxent.0.73

73

Tantorum populorum sanguinem manu sua scribet, et poterit consistere animo? 23. Paucos excludebat Dominus Jesus de templo suo, Auxentius nullum reliquit. De templo suo Jesus flagello ejicit, Auxentius gladio: Jesus flagello, Mercurinus securi.

PL 16, 1014A

これほど多くの民の血を、彼は自分の手で書き記し、なおも心を保っていられようか。23. 主イエスが自分の神殿から追い出したのは少数の者だったが、アウクセンティウスは誰も残さなかった。イエスは自分の神殿から鞭で追い出すが、アウクセンティウスは剣で追い出す。イエスは鞭で、メルクリヌスは斧で。

Epistolarum classis I Auxent.0.74

74

Pius Dominus flagello exturbat sacrilegos; nequam persequitur pios ferro. De quo bene dixistis hodie: Leges suas secum ferat.

PL 16, 1014B

敬虔な主は鞭で冒瀆者たちを追い立て、邪な者は剣で敬虔な者たちを迫害する。これについて、諸君は今日よく言った。「自分の法を携えて行くがよい」と。

Epistolarum classis I Auxent.0.75

75

Feret, etiamsi nolit: feret conscientiam suam, etsi non fert chartulam: feret sanguine inscriptam animam suam, etsi atramento inscriptam epistolam non feret.

PL 16, 1014B

彼は携えるであろう、望まなくとも。自分の良心を携える、たとえ紙片は携えなくとも。血で刻まれた自分の魂を携える、たとえ墨で書かれた書簡は携えなくとも。

Epistolarum classis I Auxent.0.76

76

Scripta est, Juda, culpa tua graphio ferreo et ungue adamantino, et scripta in pectore tuo (Jerem. VII, 1) , hoc est, ibi scripta, unde processit. 24. Is mihi etiam audet mentionem facere tractandi, plenus sanguinis, plenus cruoris?

PL 16, 1014B

「ユダよ、汝の咎は鉄の尖筆と金剛石の爪で書かれ、汝の胸に書かれている」(エレミヤ7:1)〔引照は刷りのまま。文言はエレミヤ17:1 に当たる〕。すなわち、それが出てきた、まさにその場所に書かれているのである。24. そんな者が、私に議論の話まで持ち出すのか。血に満ち、流血に満ちた者が。

Epistolarum classis I Auxent.0.77

77

Qui quos non potuerit sermone decipere, eos gladio putat esse feriendos, cruentas leges ore dictans, manu scribens, et putans quod lex fidem possit hominibus imperare.

PL 16, 1014B

彼は、言葉で欺けなかった者たちを剣で打つべきだと考え、血なまぐさい法を口で述べ、手で書き、そして、法が人々に信仰を命じうると思っている。

Epistolarum classis I Auxent.0.78

78

Non audivit et id quod hodie dictum est: Quoniam non justificatur homo ex operibus Legis; (Galat. II, 16) , aut: Per Legem Legi mortuus sum, ut Deo vivam (Ibid., 19) , id est, per legem spiritalem interpretationi Legis est mortuus corporali.

PL 16, 1014C

彼は、今日語られたこともまた聞いていない。「人は律法の行いによっては義とされない」(ガラテヤ2:16)、あるいは「私は律法によって律法に対して死んだ。神に対して生きるためである」(ガラテヤ2:19)。すなわち、霊的な法によって、律法の物質的な解釈に対して死んだ、ということである。

Epistolarum classis I Auxent.0.79

79

Et nos per legem Domini nostri Jesu Christi moriamur huic legi, quae sancit decreta perfidiae. Non lex Ecclesiam congregavit, sed fides Christi. Lex enim non est ex fide: Justus autem ex fide vivit (Galat. III, 11) .

PL 16, 1014C

我々もまた、我々の主イエス・キリストの法によって、背信の決定を定めるこの法に対して死のう。法ではなく、キリストの信仰が教会を集めた。「律法は信仰によるものではない。しかし義人は信仰によって生きる」(ガラテヤ3:11)。

Epistolarum classis I Auxent.0.80

80

Justum ergo fides, non lex facit; quia non est per legem justitia, sed per fidem Christi. Qui autem fidem repudiat, et legis jura praescribit, ipse se testatur injustum, quia Justus ex fide vivit.

PL 16, 1014C

したがって義人をつくるのは信仰であって、法ではない。正義は法によるのではなく、キリストの信仰によるからである。信仰を退けて法の定めを先に立てる者は、自分が不義であることを自ら証している。義人は信仰によって生きるのだから。

Epistolarum classis I Auxent.0.81

81

25. Hanc ergo legem quisquam sequatur, qua firmatur Ariminense concilium, in quo creatura dictus est Christus? Sed aiunt: Misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege (Galat. IV, 4) . Ergo, factum, legunt, hoc est, creatum.

PL 16, 1014D

25. では、キリストが被造物と呼ばれたアリミヌムの教会会議を確立する、この法に、誰が従うだろうか。だが彼らは言う。「神はその子を、女から作られた者、律法の下に作られた者として遣わした」(ガラテヤ4:4)。それゆえ彼らは「作られた」と読み、すなわち「造られた」と取る。

Epistolarum classis I Auxent.0.82

82

Nonne hoc ipsum considerant, quod proposuerunt, quia factus dicitur Christus, sed ex muliere, hoc est, secundum partum Virginis factus est, qui secundum divinam generationem ex Patre natus est?

PL 16, 1015A

彼らは、自分たちが提示したことそのものを考えないのか。キリストは「作られた」と言われるが、それは「女から」である。すなわち、神的な生まれに従えば父から生まれた者が、おとめの出産に従って作られたのである。

Epistolarum classis I Auxent.0.83

83

Legerunt et hodie, quia Christus nos redemit de maledicto Legis, factus pro nobis maledictum (Galat. III, 13) . Numquid maledictum Christus secundum divinitatem est?

PL 16, 1015A

彼らは今日もまた読んだ。「キリストは、我々のために呪いとなって、我々を律法の呪いから贖った」(ガラテヤ3:13)。キリストは神性に従えば呪いなのか。

Epistolarum classis I Auxent.0.84

84

Sed quare maledictum dicatur, Apostolus te docet, dicens quia scriptum est: Maledictus omnis, qui pendet in ligno (Ibid.) , hoc est, qui in carne sua nostram carnem, in suo corpore nostras infirmitates et nostra maledicta suscepit, ut crucifigeret; non enim ille maledictus, sed in te maledictus.

PL 16, 1015A

だが、なぜ呪いと言われるのか、使徒があなたに教えている。こう書かれていると言う。「木にかけられた者は皆、呪われる」(ガラテヤ3:13)。すなわち、自分の肉において我々の肉を、自分の体において我々の弱さと我々に向けられた呪いを引き受け、それを十字架につけたということである〔ut crucifigeret の目的語は示されていない。引き受けた我々の肉・弱さ・呪いを十字架につけた、と取った〕。彼自身が呪われたのではなく、あなたにおいて呪われたのである。

Epistolarum classis I Auxent.0.85

85

Denique habes alibi: Qui peccatum non cognovit, sed pro nobis peccatum factus est; quia nostra peccata suscepit, ut sacramento suae passionis aboleret (II Cor. V, 21) .

PL 16, 1015A

実に、あなたは別の箇所にこうも持っている。「罪を知らなかったが、我々のために罪となった。我々の罪を引き受けたのは、自分の受難の秘義によってそれを除き去るためである」(二コリント5:21)〔ミーニュは quia 以下も引用の字体で刷り、引照を文末に置く。使徒の句に著者の説明を合わせた形である〕。

Epistolarum classis I Auxent.0.86

86

26. Haec ego, fratres, coram ipso apud vos plenius disputarem: sed certus non ignaros vos esse fidei, vestrum refugit examen, et gentiles quosdam quatuor aut quinque ferme homines elegit cognitores sibi, si tamen aliquos elegit: quos vellem adesse in coetu omnium, non ut de Christo judicent, sed ut majestatem audiant Christi.

PL 16, 1015B

26. 兄弟たちよ、私はこのことを、彼自身の面前で、諸君の前でもっと十分に論じたかった。しかし彼は、諸君が信仰に通じていないわけではないと確信して、諸君の吟味を避け、異教徒のおよそ四、五人を、自分の審査人に選んだ。もっとも、誰かを選んだとしての話だが。私は彼らが皆の集まりの中にいてほしかった。キリストについて裁くためではなく、キリストの威光を聞くために。

Epistolarum classis I Auxent.0.87

87

Tamen illi jam de Auxentio pronuntiaverunt, cui tractanti quotidie non crediderunt. Quae major ejus condemnatio, quam quod sine adversario apud judices suos victus est? Ergo et ipsorum sententiam contra Auxentium jam tenemus.

PL 16, 1015B

それでも彼らはすでにアウクセンティウスについて判決を下した。彼が日々論じても、彼らは彼を信じなかったのである。論敵のいないところで自分の裁き手たちの前に敗れたこと以上に、彼にとって大きな断罪があろうか。それゆえ我々は、彼らの判決もまたすでにアウクセンティウスに対して手にしている。

Epistolarum classis I Auxent.0.88

88

27. Et quod gentes elegit, jure damnandus est; quia Apostoli praecepta dimisit, cum Apostolus dicat: Audet aliquis vestrum adversus alterum habens negotium, judicari apud iniquos, et non apud sanctos?

PL 16, 1015B

27. また、彼が諸国民〔異教徒〕を選んだゆえに、彼は当然断罪されるべきである。使徒の教えを捨てたのだから。使徒は言う。「汝らのうち、誰かが他の者と争い事を抱えて、聖なる者たちのもとではなく、不法な者たちのもとで裁かれようとするのか」。

Epistolarum classis I Auxent.0.89

89

Aut nescitis quoniam sancti de hoc mundo judicabunt (I Cor. VI, 1, 2) ? Et infra ait: Sic non est inter vos sapiens quisquam, qui possit judicare inter fratres: sed frater cum fratre judicio contendit et hoc apud infideles (Ibid., 5, 6) ?

PL 16, 1015C

「それとも、聖なる者たちがこの世界を裁くことを、汝らは知らないのか」(一コリント6:1, 2)。そして少し先で言う。「汝らの間には、兄弟たちの間を裁くことのできる賢い者が、このように一人もいないのか。兄弟が兄弟と裁きで争い、しかも不信仰の者たちのもとでそうするのか」(一コリント6:5, 6)。

Epistolarum classis I Auxent.0.90

90

Vides quia quod ille obtulit contra auctoritatem Apostoli sit. Vos eligite utrum Auxentium an Paulum sequi debeamus magistrum. 28. Sed quid dicam de Apostolo, cum ipse Dominus clamet per prophetam: Audite me, populus meus.

PL 16, 1015C

あなたは見ているであろう、彼が差し出したものが使徒の権威に反していることを。諸君は、アウクセンティウスとパウロのどちらを師として従うべきか、選べ。28. だが使徒について何を言おう。主自身が預言者を通して叫んでいるのに。「私に聞け、わが民よ」。

Epistolarum classis I Auxent.0.91

91

Qui scitis judicium, quorum in corde lex mea est (Esai. LI, 7) . Deus dicit: Audite me, populus meus. Qui scitis judicium; Auxentius dicit: Nescitis judicium. Videtis quia jam Deum contemnit in vobis, qui sententiam coelestis refutat oraculi?

PL 16, 1015C

「裁きを知る者たち、その心に私の法がある者たちよ」(イザヤ51:7)。神は言う。「私に聞け、わが民よ、裁きを知る者たちよ」。アウクセンティウスは言う。「諸君は裁きを知らない」。天の託宣の判決を退ける者が、すでに諸君のうちにある神を侮っていることを、諸君は見ているではないか。

Epistolarum classis I Auxent.0.92

92

Audite me, inquit, populus meus, dicit Dominus. Non dicit: Audite, gentes. Non dicit: Audite, Judaei. Jam enim populus Dei qui fuerat, populus erroris est factus: et qui populus erroris erat, populus Dei esse coepit, quia in Christum credidit.

PL 16, 1015D

「私に聞け、わが民よ」と、主は言う。「聞け、諸国民よ」とは言わない。「聞け、ユダヤ人たちよ」とも言わない。かつて神の民であった者はすでに迷いの民となり、迷いの民であった者が、キリストを信じたゆえに、神の民となり始めたからである。

Epistolarum classis I Auxent.0.93

93

Iste ergo populus judicat, cujus in corde lex divina est, non humana: lex non atramento scripta, sed spiritu Dei vivi: non in charta exarata, sed in corde signata: lex gratiae, non cruoris (II Cor. III, 3) .

PL 16, 1015D

それゆえ、この民が裁くのである。その心にあるのは神の法であって、人の法ではない。墨で書かれたのではなく、生ける神の霊で書かれた法。紙に刻まれたのではなく、心に刻印された法。恩寵の法であって、流血の法ではない(二コリント3:3)。

Epistolarum classis I Auxent.0.94

94

Quis igitur vobis injuriam facit, qui recusat vestram, an qui eligit audientiam? 29. Conclusus undique, ad versutiam patrum suorum confugit.

PL 16, 1016A

では、諸君に不当を加えているのは、諸君の聴取を拒む者か、それとも〔別の〕聴取を選ぶ者か。29. 四方から追い詰められて、彼は自分の父祖たちの奸計に逃げ込んだ。

Epistolarum classis I Auxent.0.95

95

De imperatore vult invidiam commovere, dicens judicare debere adolescentem catechumenum, sacrae lectionis ignarum, et in consistorio judicare.

PL 16, 1016A

彼は皇帝について反感を煽ろうとし、裁くべきは、聖書の朗読に通じていない洗礼志願者の青年であり、しかも評議で裁くべきだと言う。

Epistolarum classis I Auxent.0.96

96

Quasi vero superiore anno quando ad palatium sum petitus, cum praesentibus primatibus ante consistorium tractaretur, cum imperator basilicam vellet eripere; ego tunc aulae contemplatione regalis infractus sim, constantiam non tenuerim sacerdotis, aut imminuto jure discesserim?

PL 16, 1016A

あたかも、昨年、私が宮廷に召喚され、居並ぶ高官たちの前で評議の場で論じられ、皇帝が聖堂を奪おうとしたとき、私がそのとき王宮の威容に気圧されて挫け、司教の堅固さを保てず、あるいは権利を損ねて退いたとでもいうようである。

Epistolarum classis I Auxent.0.97

97

Nonne meminerunt quod ubi me cognovit populus palatium petisse, ita irruit, ut vim ejus ferre non possent; quando comiti militari cum expeditis ad fugandam multitudinem egresso obtulerunt omnes se neci pro fide Christi?

PL 16, 1016A

彼らは覚えていないのか。民は、私が宮廷へ向かったと知るや、〔他の者たちが〕その勢いに耐えられないほどに殺到し、群衆を追い払うため軽装の兵たちを率いて出てきた軍の伯に向かって、皆がキリストへの信仰のために自らを死に差し出したことを。

Epistolarum classis I Auxent.0.98

98

Nonne tunc rogatus sum, ut populum multo sermone mulcerem? sponderem fidem, quod Basilicam Ecclesiae nullus invaderet? Et cum pro beneficio meum sit officium postulatum; tamen quod populus ad palatium venisset, mihi invidia commota est.

PL 16, 1016B

そのときも私は、多くの言葉で民をなだめるよう頼まれたではないか。教会の聖堂を誰も襲わないと請け合うよう頼まれたではないか。しかも、私の務めが好意として求められたのに、それでも民が宮廷に来たことについて、私に対して反感が掻き立てられた。

Epistolarum classis I Auxent.0.99

99

In hanc igitur invidiam me redire desiderant. 30. Revocavi populum, et tamen invidiam non evasi: quam quidem invidiam ego temperandam arbritor, non timendam. Quid enim timeamus pro Christi nomine?

PL 16, 1016B

だから彼らは、私がその反感の中へ戻ることを望んでいる。30. 私は民を呼び戻したが、それでも反感は免れなかった。その反感は、私は和らげるべきものであって、恐れるべきものではないと考える〔底本は arbritor。arbitror と読む〕。キリストの名のために、我々が何を恐れようか。

Epistolarum classis I Auxent.0.100

100

Nisi forte illud movere me debet, quod aiunt: Ergo non debet imperator unam basilicam accipere, ad quam procedat: et plus vult Ambrosius posse, quam imperator; ut imperatori prodeundi facultatem neget?

PL 16, 1016B

あるいは、彼らが言うあのことが私を動かさねばならないのだろうか。「それでは皇帝は、進み出ていくための聖堂を一つも受け取ってはならないのか。アンブロシウスは皇帝より力を持つことを望み、皇帝から進み出る機会を奪うのか」と。

Epistolarum classis I Auxent.0.101

101

Quod cum dicunt, apprehendere sermones nostros gestiunt, sicut Judaei qui Christum versuto sermone tentabant dicentes: Magister, licet tributum dare Caesari, aut non (Matth. XXII, 17) ? Semperne de Caesare servulis Dei invidia commovetur?

PL 16, 1016C

これを言うとき、彼らは我々の言葉を捕らえようと躍起になっている。ちょうど、巧妙な言葉でキリストを試した、ユダヤ人たちのようである。彼らは言った。「師よ、カエサルに租税を納めるのは許されるか、否か」(マタイ22:17)。神の小さき僕たちに対して、カエサルをめぐる反感が掻き立てられるのは、いつものことなのか。

Epistolarum classis I Auxent.0.102

102

Et hoc ad calumniam sibi arcessit impietas, ut imperiale nomen obtendat? Et isti possunt dicere quod eorum non habeant sacrilegium, quorum imitantur magisterium? 31. Et tamen videte quanto pejores Ariani sint, quam Judaei.

PL 16, 1016C

そして不敬虔は、中傷のためにこれを自分に引き寄せ、皇帝の名を隠れ蓑にするのか。しかも彼らは、その教導に倣っている者たちの冒瀆を、自分たちは持たないと言えるのか。31. しかも見よ、アレイオス派がユダヤ人よりどれほど悪質であるかを。

Epistolarum classis I Auxent.0.103

103

Illi quaerebant utrum solvendum putaret Caesari jus tributi; isti, imperatori volunt dare jus Ecclesiae. Sed ut perfidi suum sequuntur auctorem; ita et nos quae nos Dominus et auctor noster docuit, respondeamus.

PL 16, 1016C

あの者たちは、カエサルに租税の権利を払うべきだと〔イエスが〕考えるかどうかを尋ねた。この者たちは、皇帝に教会の権利を与えようとしている。だが、背信の者たちが自分たちの創始者に従うように、我々もまた、我々の主であり創始者が我々に教えたことに従って答えよう。

Epistolarum classis I Auxent.0.104

104

Considerans enim Jesus dolum Judaeorum (Ibid., 18 et seq.) , dixit ad eos: Quid me tentatis? Ostendite mihi denarium. Et cum dedissent, dixit: Cujus imaginem habet et inscriptionem? Respondentes dixerunt: Caesaris.

PL 16, 1016D

イエスはユダヤ人たちの欺きを見て(マタイ22:18以下)、彼らに言った。「なぜ私を試すのか。私にデナリオンを見せよ」。彼らが差し出すと、言った。「これは誰の像と銘を持っているか」。彼らは答えて言った。「カエサルのです」。

Epistolarum classis I Auxent.0.105

105

Et ait illis Jesus: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei, Deo. Ergo et ego dico illis, qui mihi objiciunt; Ostendite mihi denarium: Jesus Caesaris denarium vidit, et ait: Reddite Caesari, quae Caesaris sunt, et quae Dei sunt Deo.

PL 16, 1016D

そこでイエスは彼らに言った。「カエサルのものはカエサルに、神のものは神に返せ」。そこで私も、私に反論する者たちに言う。「私にデナリオンを見せよ」。イエスはカエサルのデナリオンを見て、言った。「カエサルのものはカエサルに、神のものは神に返せ」。

Epistolarum classis I Auxent.0.106

106

Numquid de Ecclesiae Basilicis occupandis possunt denarium offerre Caesaris? 32. Sed in Ecclesia unam imaginem novi, hoc est, imaginem Dei invisibilis, de qua dixit Deus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram (Gen. I, 26) ; illam imaginem, de qua scriptum est; quia Christus splendor gloriae, et imago substantiae ejus (Hebr. I, 3) .

PL 16, 1017A

教会の聖堂を奪うために、カエサルのデナリオンを差し出せるだろうか。32. だが教会において、私は一つの像しか知らない。すなわち、見えない神の像であり、これについて神は言った。「我々の像に、我々の似姿に、人を作ろう」(創世記1:26)。あの像、これについて書かれている。「キリストは栄光の輝きであり、その実体の像である」(ヘブライ1:3)。

Epistolarum classis I Auxent.0.107

107

In ista imagine Patrem cerno, sicut dixit ipse Dominus Jesus: Qui me videt, videt et Patrem (Joan. XIV, 9) .

PL 16, 1017A

この像において、私は父を見る。主イエス自身が言ったとおりである。「私を見る者は、父をも見る」(ヨハネ14:9)。

Epistolarum classis I Auxent.0.108

108

Non enim haec imago a Patre est separata, quae unitatem me docuit Trinitatis dicens: Ego et Pater unum sumus (Joan. X, 30) ; et infra: Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt (Joan. XVI, 15) .

PL 16, 1017A

この像は父から切り離されていない。この像は、私に三位一体の一体性を教えて、こう言った。「私と父は一つである」(ヨハネ10:30)。そして少し先で言う。「父が持つものはすべて、私のものである」(ヨハネ16:15)。

Epistolarum classis I Auxent.0.109

109

Et de Spiritu sancto, dicens quia Spiritus Christi sit, et de Christo accepit, sicut scriptum est: Ille de meo accipiet, et annuntiabit vobis (Ibid., 14) . 33. Quid igitur non humiliter responsum a nobis est? Si tributum petit, non negamus.

PL 16, 1017A

また聖なる霊についても〔教えて〕、それがキリストの霊であり、キリストから受けたものだと言った。書かれているとおりである。「その者は私のものから受けて、汝らに告げる」(ヨハネ16:14)。33. では、我々の答えのどこが謙遜でなかったというのか。皇帝が租税を求めるなら、我々は拒まない。

Epistolarum classis I Auxent.0.110

110

Agri Ecclesiae solvunt tributum: si agros desiderat imperator, potestatem habet vindicandorum; nemo nostrum intervenit. Potest pauperibus collatio populi redundare: non faciant de agris invidiam, tollant eos, si libitum est imperatori: non dono, sed non nego.

PL 16, 1017B

教会の畑は租税を納めている。皇帝が畑を望むなら、それを要求する権限を彼は持っている。我々の誰も妨げはしない。民の献金は貧しい人々のために、あふれるほどになりうる。彼らは畑のことで反感を起こさないでもらいたい。皇帝の意にかなうなら、それらを取り上げるがよい。私は与えはしないが、拒みもしない。

Epistolarum classis I Auxent.0.111

111

Aurum quaerunt, possum dicere: Argentum et aurum non quaero. Sed invidiam faciunt, quia aurum erogatur. Nec ego hanc invidiam perhorresco. Habeo aerarios: aerarii mei pauperes Christi sunt, hunc novi congregare thesaurum.

PL 16, 1017B

彼らは金を求める。私はこう言える。「銀も金も私は求めない」と。だが彼らは、金が施されているというので、反感を起こす。私はこの反感を恐れもしない。私には金庫番たちがいる。私の金庫番たちは、キリストの貧しい者たちである。私はこの宝を集める術を知っている。

Epistolarum classis I Auxent.0.112

112

Utinam hoc mihi semper crimen ascribant, quia aurum pauperibus erogatur! Quod si objiciunt quod defensionem ab iis requiram, non nego, sed etiam ambio. Habeo defensionem, sed in orationibus pauperum.

PL 16, 1017C

金が貧しい人々に施されているというこの罪状を、彼らがいつも私に帰してくれればよいのに。もし彼らが、私が彼ら〔貧しい人々〕から弁護を求めていると責めるなら、私は否定しない。むしろ望んでいる。私には弁護がある。ただし貧しい人々の祈りの中に。

Epistolarum classis I Auxent.0.113

113

Caeci illi et claudi, debiles et senes robustis bellatoribus fortiores sunt. Denique munera pauperum Deum obligant; quia scriptum est: Qui largitur pauperi, Deo fenerat (Prov. XIX, 17) . Praesidia bellatorum divinam saepe gratiam non merentur.

PL 16, 1017C

あの盲人たち、足の不自由な者たち、弱った者たち、老人たちのほうが、屈強な戦士たちよりも強い。実に、貧しい人々の贈り物は神を縛る。書かれているからである。「貧しい者に施す者は、神に貸す」(箴言19:17)。戦士たちの守りは、しばしば神の恩寵に値しない。

Epistolarum classis I Auxent.0.114

114

34. Hymnorum quoque meorum carminibus deceptum populum ferunt. Plane nec hoc abnuo. Grande carmen istud est, quo nihil potentius. Quid enim potentius quam confessio Trinitatis, quae quotidie totius populi ore celebratur?

PL 16, 1017C

34. 私の賛歌の歌によって民が欺かれたと彼らは言う。確かに、私もそれを否定しない。それは偉大な歌であり、それにまさって力あるものはない。実に、毎日民全体の口で歌われる三位一体の告白にまさって力あるものがあろうか。

Epistolarum classis I Auxent.0.115

115

Certatim omnes student fidem fateri, Patrem et Filium et Spiritum sanctum norunt versibus praedicare. Facti sunt igitur omnes magistri, qui vix poterant esse discipuli.

PL 16, 1017C

皆が競って信仰を告白しようと努め、父と子と聖なる霊を詩句にして宣べることを知っている。こうして、かろうじて弟子でありえた者たちが、皆、教師となった。

Epistolarum classis I Auxent.0.116

116

35. Quid igitur obaudientius potest esse, quam ut Christi sequamur exemplum, qui specie inventus ut homo, humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem (Philipp. II, 7, 8) ?

PL 16, 1018A

35. では、キリストの模範に従うことにまさる従順があろうか。キリストは「姿において人として見いだされ、自らを低くし、死に至るまで従順となった」のである(フィリピ2:7, 8)。

Epistolarum classis I Auxent.0.117

117

Denique omnes per obedientiam liberavit: Sicut enim per inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt plurimi, ita et per unius obedientiam justi constituentur multi (Rom. V, 19) .

PL 16, 1018A

実に、キリストはすべての人を、従順によって解き放った。「一人の人の不従順によって多くの者が罪人とされたように、一人の従順によって多くの者が義人とされる」(ローマ5:19)。

Epistolarum classis I Auxent.0.118

118

Si ergo ille obediens, accipiant obedientiae magisterium, cui nos inhaeremus, dicentes iis qui nobis de imperatore invidiam faciunt: Solvimus quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo (Matth. XXII, 21) .

PL 16, 1018A

それゆえ、彼が従順であったのなら、彼らは従順の教えを受けるがよい。我々はそれに固く付き従い、皇帝のことで我々に反感を向ける者たちに言うのである。「カエサルのものはカエサルに、神のものは神に、我々は納める」(マタイ22:21)。

Epistolarum classis I Auxent.0.119

119

Tributum Caesaris est, non negatur (23, quaest. 8, c. Conventior, § Tributum): Ecclesia Dei est, Caesari utique non debet addici; quia jus Caesaris esse non potest Dei templum. 36. Quod cum honorificentia imperatoris dictum nemo potest negare.

PL 16, 1018A

租税はカエサルのものであり、拒まれない(23、問8、章「コンウェンティオル」、節「トリブトゥム」)〔ミーニュが丸括弧で刷る編者の参照で、教会法の集成(グラティアヌス『教令集』)の中でこの文が引かれる箇所を示す。§17 の同じ参照では章の名を Convenior と刷り、数字も 22 とする〕。教会は神のものであり、カエサルに引き渡されるべきではない。神の神殿は、カエサルの権利にはなりえないからである。36. これが皇帝への敬意をもって言われたことを、誰も否定できない。

Epistolarum classis I Auxent.0.120

120

Quid enim honorificentius, quam ut imperator Ecclesiae filius esse dicatur? Quod cum dicitur, sine peccato dicitur, cum gratia dicitur. Imperator Enim intra Ecclesiam, non supra Ecclesiam est; bonus enim imperator quaerit auxilium Ecclesiae, non refutat.

PL 16, 1018B

実に、皇帝が教会の子と呼ばれることにまさる敬意があろうか。そう言われるとき、それは罪なく言われ、恩寵を伴って言われる。皇帝は教会の内にいるのであって、教会の上にいるのではない。善き皇帝は教会の助けを求めこそすれ、退けはしない。

Epistolarum classis I Auxent.0.121

121

Haec ut humiliter dicimus, ita constanter exponimus. Sed incendia aliqui, gladium, deportationem minantur. Didicimus Christi servuli non timere. Non timentibus numquam est gravis terror.

PL 16, 1018B

これを我々は謙遜に言うとともに、断固として述べる。だが、ある者たちは火と剣と流刑で脅している。我々、キリストの小さき僕は、恐れないことを学んだ。恐れない者にとって、恐怖は決して重くない。

Epistolarum classis I Auxent.0.122

122

Denique scriptum est: Sagittae infantium factae sunt plagae eorum (Psal. LXIII, 8) . 37. Satis igitur propositis responsum videtur. Nunc illos interrogo, quod Salvator interrogavit: Baptismum Joannis de coelo est, an ex hominibus (Luc. XX, 4) ?

PL 16, 1018B

実に、こう書かれている。「幼子たちの矢は、彼らの傷となった」(詩篇63:8)。37. 提示されたことに対して、答えは十分と思われる。今、私は彼らに、救い主が問うたことを問う。「ヨハネの洗礼は天からか、人からか」(ルカ20:4)。

Epistolarum classis I Auxent.0.123

123

Et non potuerunt respondere ei Judaei. Si baptismum Joannis non solverunt Judaei, Auxentius solvit baptismum Christi? Non enim istud ex hominibus est baptismum, sed de coelo, quod detulit nobis consilii magni Angelus (Esai. IX, 6) , ut justificemur Deo.

PL 16, 1018C

そしてユダヤ人たちは、彼に答えることができなかった。ユダヤ人たちがヨハネの洗礼を無効にしなかったのに、アウクセンティウスはキリストの洗礼を無効にするのか〔solvere は「(問いを)解く」とも「無効にする」とも読める。無効にする、と取った〕。実に、この洗礼は人からのものではなく、天からのものである。大いなる計らいの天使が我々にもたらしたもので、我々が神によって義とされるためである(イザヤ9:6)。

Epistolarum classis I Auxent.0.124

124

Cur igitur rebaptizandos Auxentius fideles populos putat, baptizatos in nomine Trinitatis; cum Apostolus dicat: Una fides, unum baptisma (Ephes. IV, 3) : et se hominum dicat adversarium esse, non Christi; cum consilium Dei spernat, et condemnet baptismum, quod Christus nobis ad redimenda nostra peccata donavit (Luc. VII, 30) .

PL 16, 1018C

ではなぜ、アウクセンティウスは、三位一体の名によって洗礼を受けた信徒の民が、再洗礼を受けるべきだと考えるのか。使徒は「一つの信仰、一つの洗礼」(エフェソ4:3)〔引照は刷りのまま。文言はエフェソ4:5 に当たる〕と言っているのに。また、〔彼は〕自分は人々の敵であってキリストの敵ではないと言い〔et se … dicat の主語は定かでない。アウクセンティウスと取った〕、神の計画を退け、キリストが我々の罪を贖うために我々に与えた洗礼を断罪する(ルカ7:30)。