ミラノのアンブロシウスc. 339–397

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 16 › Epistolarum classis I

Epistola XLVIII 第48書簡

Ambrose of Milan · Epistolarum classis I · PL 16, 1151C · 17 sectiones

Epistolarum classis I 48.0.1

1

SABINUM, ut libros suos severo expendat examine, obsecrat, et quae commoda hinc oriantur, exponit; subjungens tamen duritiem verborum tolerandam esse, dum fidei professio integra sit, suas variis haeresibus fidei professiones opponit: ac demum se in posterum scribendis epistolis maxime operam daturum spondet.

PL 16, 1151C

アンブロシウスはサビヌスに、自分の書物を厳しい吟味によって検討するよう懇願し、そこからどのような益が生じるかを述べる。ただし、信仰の告白が損なわれていなければ、言葉の硬さは耐えられるべきであると付け加え、種々の異端に対して自らの信仰の告白を対置する。そして最後に、今後はとりわけ書簡を書くことに力を注ぐと約束する。

Epistolarum classis I 48.0.2

2

AMBROSIUS SABINO. 1. Remisisti mihi libellos, quos tuo judicio probatiores habebo. Ideo misi alios non judicii favore delectatus, sed promissa a te, et petita a me veritate illectus: malo enim tuo corrigatur judicio, si quid movet, priusquam foras prodeat, unde jam revocandi nulla facultas sit; quam laudari a te, quod ab aliis reprehendatur.

PL 16, 1151C

アンブロシウスよりサビヌスへ。1. あなたは私に小冊子を送り返してくれた。あなたの判断によって、それらをいっそう認められたものとして持つことにする。それゆえ別のものを送ったのは、判断の好意に喜んだからではなく、あなたによって約束され私によって求められた真実に誘われたからである。実際、何かが引っかかるなら、もはや呼び戻す手立てのない外へ出る前に、あなたの判断によって正されるほうを、他の者に非難されるものがあなたに称賛されるよりも、私は望む。

Epistolarum classis I 48.0.3

3

Itaque arbitrum te eorum quae postulas rogavi; neque enim legi a te mea, quae nonnumquam tribuo in vulgus, sed in tuae calculum venire sententiae desideravi. Non erit longi subsellii ista judicatio et mora, ut dictum est antiquitus.

PL 16, 1152A

それゆえ私は、あなたが要求していることについて、あなたに審判者となるよう頼んだ。私の書いたもの、私が時に世間に与えるものを、あなたに読まれることではなく、あなたの意見の評決に入ることを望んだのである。この判定と遅延は、古くから言われているように、長い席に座るほどのものではない〔古い言い回しで、subsellium の意は定かでない。こう取った〕。

Epistolarum classis I 48.0.4

4

Facile est tibi de nostris judicare. 2. Ego certe huc invitatu tuo prodeundum putavi: tuum est liquido decernere, et scrutanter discutere, quae corrigas; ne tibi vitio vertant ea, quae nobis potuerunt obrepere.

PL 16, 1152A

我々の書いたものについて判断するのは、あなたには容易である。2. 私は確かに、あなたの招きによって、ここに出て行くべきだと考えた。明晰に決め、念入りに吟味して、正すべきものを正すのは、あなたの務めである。我々の気づかぬうちに忍び込みえたことが、あなたの落ち度として非難されないようにするためである。

Epistolarum classis I 48.0.5

5

Nescio quo enim modo praeter imprudentiae caliginem, quae me circumfundit, unumquemque fallunt sua scripta, et aurem praetereunt; atque ut filii etiam deformes delectant, sic etiam scriptorem indecores sermones sui palpant.

PL 16, 1152A

実のところ、どういうわけか、私を取り巻く不用意さの暗闇のほかにも、各人は自分の書いたものに欺かれ、それは耳を素通りする。そして、醜い子でさえ親を喜ばせるように、見苦しい言葉でも、書いた者は自ら心地よくなでさするのである。

Epistolarum classis I 48.0.6

6

Incautius plerumque aliquid promitur, aliquid accipitur malevolentius, aliquid exit ambiguum: tum quia alieno examinanda judicio, non pro nostra debemus magis, quam pro aliena opinione trutinare, et discutere omnes scrupulos malevolentiae.

PL 16, 1152B

たいてい、何かは不注意に言い出され、何かは悪意をもって受け取られ、何かは曖昧なまま出る。また、他人の判断によって吟味されるべきものだからである。我々は、自分の意見によってよりも他人の意見によってこそ、悪意のあらゆる棘を秤にかけ、吟味しなければならない。

Epistolarum classis I 48.0.7

7

3. Assume igitur benevolenti animo aurem versutiae, et pertracta omnia, sermones vellica; si in iis non forenses blanditiae, et suasoria verba, sed fidei sinceritas est, et confessionis sobrietas.

PL 16, 1152B

3. それゆえ、好意ある心で、抜け目のない耳を取り、すべてを徹底して扱い、言葉をつまんで調べよ。そこに、法廷のおもねりや説得のための言葉ではなく、信仰の誠実さと告白の節度があるかどうかを。

Epistolarum classis I 48.0.8

8

Notam appone ad verbum dubii ponderis, et fallacis staterae; ne quid pro se esse adversarius interpretetur. Esto ut revincatur, si congredi coeperit: male se habet liber, qui sine assertore non defenditur.

PL 16, 1152B

重みの疑わしい言葉、偽りの秤にかかる言葉には印をつけよ。敵対者が何かを自分に有利と解することのないようにするためである。彼が論戦を挑んでくれば論駁されるとしよう。それでも、擁護者なしには弁護されない書は、具合が悪い。

Epistolarum classis I 48.0.9

9

Ipse igitur pro se loquutur, qui procedit sine interprete: noster hic tamen non egredietur a nobis, nisi a te acceperit auctoritatem. Itaque cum eum fide tua prodire jusseris, committetur sibi.

PL 16, 1152B

通訳なしに進み出る書は、自ら自分のために語る。しかし我々のこの書は、あなたから権威を受けない限り、我々のもとを出て行かない。ゆえに、あなたの保証をもってこれに出て行くよう命じるなら、これは自分自身に委ねられる。

Epistolarum classis I 48.0.10

10

4. Tamen quoniam non in sermone est regnum Dei (I Cor. IV, 20) , sed in virtute; verbum si offenderit, virtutem professionis interrogato.

PL 16, 1152C

4. しかしながら、神の国は言葉にではなく力にあるのだから(一コリント4:20)、言葉が引っかかったなら、告白の力を問え。

Epistolarum classis I 48.0.11

11

Professio autem fidei sententia est, quam adversum Sabellianos et Arianos ita a majoribus traditam tenemus, ut Patrem Deum, et Filium ejus unigenitum, et Spiritum sanctum veneremur: hanc Trinitatem unius esse substantiae, majestatis, divinitatis: in hoc nomine Patris et Filii et Spiritus sancti baptizare nos, quemadmodum scriptum est (Matth. XXVIII, 19) : Filium itaque coaeternum Patri suscepisse carnem, natum de Spiritu sancto et Virgine Maria, aequalem Patri secundum divinitatem in Dei forma, id est, in omni plenitudine divinitatis, quae in illo habitat, ut dixit Apostolus, corporaliter (Coloss. II, 9) ; qui in persona hominis formam servi accepit, et se humiliavit usque ad mortem (Philipp. II, 8) .

PL 16, 1152C

信仰の告白とは、サベリオス派とアレイオス派に対抗して、先人たちから伝えられたとおりに我々が保つ見解である。すなわち、父なる神とその独り子と聖なる霊を我々は崇敬する。この三位一体は、実体、威光、神性において一つである。この名、すなわち父と子と聖なる霊の名によって、我々は洗礼を授ける。書かれているとおりである(マタイ28:19)。また、父と共に永遠である子は、聖なる霊とおとめマリアから生まれて肉を受け、神の姿において、すなわち神性の全き充満において――使徒が言ったように、これは彼のうちに体をもって宿る(コロサイ2:9)――、神性に従って父と等しい。彼は人の人格において僕の姿をとり、死に至るまで自らを低くした(フィリピ2:8)。

Epistolarum classis I 48.0.12

12

5. Ergo et adversus Photinum haec nobis sententia est: adversus Apollinarem autem legitima circumspectio; ut confiteamur sicut in Dei forma nihil ei defuit divinae naturae et plenitudinis, sic in illa forma hominis nihil ei defuisse, quo imperfectus homo judicaretur: qui ideo venit, ut totum hominem salvum faceret.

PL 16, 1153A

5. こうして、フォティヌスに対してもこれが我々の見解であり、アポリナリオスに対しては正統な用心がある。すなわち、神の姿において神の本性と充満の何も彼に欠けなかったように、人の姿においても、不完全な人と判断されるようなものは何も彼に欠けなかったと、我々は告白する。彼は全き人を救うために来たのである。

Epistolarum classis I 48.0.13

13

Neque enim decebat, ut qui perfectum opus in aliis comsummaverat, hoc imperfectum in se esse pateretur; si enim aliquid ei defuit, non totum redemit: si non totum redemit, fefellit igitur, qui dixit ideo se venisse, ut totum hominem salvum faceret.

PL 16, 1153A

実際、他の者たちにおいて完全な業をなし遂げた者が、自らにおいてはこの業を不完全なままにしておくのは、ふさわしくなかった〔底本は comsummaverat。consummaverat と読む〕。もし何かが彼に欠けたなら、彼は全体を贖わなかったことになる。全体を贖わなかったなら、全き人を救うために来たと言った彼は、偽ったことになる。

Epistolarum classis I 48.0.14

14

Sed quia impossibile est mentiri Deo (Hebr. VI, 18) , non fefellit: ergo quia ita venit, ut totum redimeret, et salvum faceret, totum utique suscepit, quod erat humanae perfectionis. 6. Nostra sententia hujusmodi est, ut meministi.

PL 16, 1153B

しかし神が偽ることは不可能なのだから(ヘブライ6:18)、彼は偽らなかった。したがって、全体を贖い救うために来た以上、人間の完全さに属するものを、確かにすべて受けたのである。6. 我々の見解はこのとおりである。あなたが覚えているとおりである。

Epistolarum classis I 48.0.15

15

Si verba alicubi movent, non praejudicant fidei; etenim sermonem dubium mens non dubia obumbrat, et defendit a lapsu.

PL 16, 1153B

言葉がどこかで引っかかっても、信仰を損なうものではない。実に、疑わしい言葉は、疑いのない精神が覆い、転倒から守るのである。

Epistolarum classis I 48.0.16

16

7. Haec tecum prolusimus, quae in libros nostrarum epistolarum referam, si placet, atque in numerum reponam; ut tuo commendentur nomine, et tuis ad nos, et nostris ad vos litteris augeatur mutuus amor per Dominum: ut ita legas, quod judices; et quod moverit, scribas ad me: amor enim verus constantia probatur.

PL 16, 1153B

7. これらのことを我々はあなたと予行のように交わした。私は、よければ、これを我々の書簡集の書に載せ、その数に加えるつもりである。あなたの名によって推奨され、あなたから我々へ、我々から諸君への手紙によって、主において相互の愛が増すように。こうしてあなたは読んで判断し、引っかかったことを私に書いてほしい。実に、真の愛は恒常によって試される。

Epistolarum classis I 48.0.17

17

Placet jam quod senibus usu facilius est, quotidiano et familiari sermone epistolas texere; et si quid de Scripturis divinis obvium inciderit, attexere. Vale, frater, et dilige amantem tui; quia plurimum te diligo.

PL 16, 1153C

老人にとって経験からいっそう容易なこと、すなわち日々の親しい言葉で書簡を織り、神の聖書から何か手近なことが浮かべば、それを付け加えることは、今や好ましい。健やかであれ、兄弟よ。そして、あなたを愛している者を愛してほしい。私はあなたをこの上なく愛しているのだから。