Epistolarum classis I 25.0.1
STUDIO num sibi in reos sententiam ferre liceret, consulenti respondet ipsi quidem usum gladii esse permissum, ut tamen utatur clementia, expedire.
PL 16, 1039Cストゥディウスが、自分は被告人たちに判決を下してよいかと尋ねるのに対して、〔アンブロシウスは〕剣の使用は彼に許されているが、寛容を用いるのが益になると答える。
Epistolarum classis I 25.0.2
Quam in rem Christi adulteram mulierem absolventis exemplum promit; et cur communio judicibus capitalibus neganda non sit, explicat. AMBROSIUS STUDIO. 1. Recognosco purae affectum mentis, et fidei studium, et Domini nostri Jesu Christi timorem.
PL 16, 1039Cこの件について、キリストが姦淫の女を無罪放免した範例を示し、なぜ死刑を科す裁判官に交わりを拒むべきではないかを説明する。アンブロシウスよりストゥディウスへ。1. 私は、あなたの清い心の思い、信仰への熱意、そして我々の主イエス・キリストへの畏れを認める。
Epistolarum classis I 25.0.3
De quo etiam ego vererer responsum referre: constrictus altero, quod est commissum vobis propter custodiam legum; altero autem propter misericordiam et gratiam, nisi de hoc Apostolicam haberes auctoritatem: Quia non sine causa gladium portat, qui judicat (Rom. XIII, 4) ; Dei enim vindex est in eos, qui male agunt.
PL 16, 1040Aこれについては、私でさえ返答することを恐れるであろう。一方では、法を守るために諸君に委ねられたことに縛られ、他方では慈しみと好意に縛られているからである。もし、この件について、あなたが使徒の権威を持っていなかったなら、である。「裁く者は理由なく剣を帯びているのではない」(ローマ13:4)。「実に彼は神の復讐者であり、悪を行う者に対して〔それを執行する〕。」
Epistolarum classis I 25.0.4
2. Quod tamen etsi cognitum tibi foret, non otiose sciscitandum putasti. Nam sunt, extra Ecclesiam tamen, qui eos in communionem non vocent sacramentorum coelestium, qui in aliquos capitalem sententiam ferendam aestimaverunt.
PL 16, 1040A2. あなたはこのことを知っていたとしても、問うことは無駄ではないと考えた。というのは、教会の外にではあるが、ある者たちに死刑の判決を下すべきと考えた人々を、天の秘跡の交わりに招かない者たちがいるからである。
Epistolarum classis I 25.0.5
Plerique etiam sponte se abstinent: et laudantur quidem, nec ipsi eos possumus non praedicare: qui auctoritatem Apostoli eatenus observamus, ut iis communionem non audeamus negare. 3. Vides igitur quid auctoritas tribuat, quid suadeat misericordia.
PL 16, 1040B多くの者は自ら進んで〔交わりを〕控えてもいる。彼らは称賛されており、我々自身も彼らを称賛せずにはいられない。しかし我々は、使徒の権威を、彼らに交わりを拒むことをあえてしないところまで守っている。3. こうしてあなたは、権威が何を与え、慈しみが何を勧めるかを見る。
Epistolarum classis I 25.0.6
Excusationem habebis, si feceris: laudem, si non feceris. Sed si non potueris facere; nec tamen nocentes atterere squalore carceris, sed absolvere, plus quasi sacerdos probabo.
PL 16, 1040Bあなたが〔判決を〕下すなら、弁明は得られるであろう。下さないなら、称賛が得られるであろう。しかし、もし下すことができず、それでも罪ある者たちを牢獄の汚れで痛めつけず、無罪放免するなら、私は司教として、いっそうこれを是認する。
Epistolarum classis I 25.0.7
Potest enim fieri ut causa cognita, recipiatur ad sententiam reus, qui postea aut indulgentiam sibi petat, aut certe sine gravi severitate, quod quidam ait, habitet in carcere.
PL 16, 1040Bというのは、事情を調べたうえで判決に付された被告が、のちに自分のために寛恕を求めるか、あるいは少なくとも、ある人が言うように、厳しい過酷さなしに牢獄に住まうということがありうるからである。
Epistolarum classis I 25.0.8
Scio tamen plerosque gentilium gloriari solitos, quod incruentam de administratione provinciali securim revexerint. Si hoc gentiles, quid christiani facere debent? 4. Ad omnia tamen accipe responsum Salvatoris (Joan. VIII, 3 et seq.) .
PL 16, 1040Cだが私は、異教徒の多くが、属州の統治から血に染まっていない斧を持ち帰ったことを誇るのが常であったと知っている。異教徒がこうなら、キリスト教徒は何をなすべきか。4. ともあれ、すべてについて、救い主の答えを受けよ(ヨハネ8:3以下)。
Epistolarum classis I 25.0.9
Nam cum adulteram reperissent Judaei, obtulerunt eam Salvatori, captantes ut si absolveret eam, videretur Legem solvere, qui dixerat: Non veni Legem solvere, sed adimplere (Matth. V, 17) : si damnaret, videretur adversus finem venisse propositi sui.
PL 16, 1041Aユダヤ人たちが姦淫の女を見つけると、彼女を救い主のもとへ差し出した。もし彼が彼女を無罪放免するなら、「私は律法を廃するために来たのではなく、満たすために来た」(マタイ5:17)と言った者が律法を廃していると見え、もし断罪するなら、自らの企ての目的に反して来た者と見えるように、と狙ったのである。
Epistolarum classis I 25.0.10
Hoc igitur praevidens Dominus Jesus, inclinato capite, scribebat in terra. Quid scribebat, nisi illud propheticum: Terra, terra, scribe hos viros abdicatos (Jerem. XXII, 29) ; quod de Jechonia descriptum est in Hieremia propheta?
PL 16, 1041A主イエスはこのことを予見して、頭を垂れ、地に書いていた。何を書いていたのか。あの預言の言葉、「地よ、地よ、これらの人々を見捨てられた者として書け」(エレミヤ22:29)以外であろうか。これは預言者エレミヤにおいて、イェコニアについて書かれたものである。
Epistolarum classis I 25.0.11
5. Cum Judaei interpellant, in terra scribuntur nomina Judaeorum: cum adeunt christiani, non scribuntur in terra fidelium nomina, sed in coelo. In terra autem scribuntur abdicati a patre proprio, qui patrem tentant, et contumelias irrogant auctori salutis.
PL 16, 1041A5. ユダヤ人たちが詰め寄るとき、地にユダヤ人たちの名が書かれる。キリスト教徒たちが近づくとき、信徒たちの名は地にではなく、天に書かれる。地には、実の父に見捨てられた者、すなわち父を試み、救いの創始者に侮辱を加える者たちが書かれる。
Epistolarum classis I 25.0.12
Cum interpellant Judaei, inclinat caput Jesus; et quia non habet ubi reclinet caput suum, iterum erigit, quasi dicturus sententiam, et ait: Qui sine peccato est, prior lapidet eam (Matth. VIII, 20) . Et iterum inclinato capite, scribebat in terra.
PL 16, 1041Bユダヤ人たちが詰め寄ると、イエスは頭を垂れる。そして、頭を横たえる場所がないので、再びそれを上げ、判決を述べようとするかのようにして言う。「罪のない者が、まず彼女に石を投げよ」(マタイ8:20)〔引照の番号は刷りのまま。マタイ8:20 は直前の「頭を横たえる場所がない」の典拠で、引かれた言葉はヨハネ8:7〕。そして再び頭を垂れ、地に書いていた。
Epistolarum classis I 25.0.13
6. Audientes illi exire coeperunt singuli, incipientes a senioribus (Joan. VIII, 7) : vel quod ipsi plura haberent crimina, qui diu vixerant: vel quia priores vim intellexerunt sententiae, quasi prudentiores, et coeperunt sua magis peccata deflere, qui alieni criminis venerant accusatores.
PL 16, 1041B6. 「それを聞いて、彼らは年長者から始めて、一人ずつ出て行き始めた」(ヨハネ8:7)。それは、長く生きた者たち自身にこそ、より多くの罪科があったからか、あるいは先の者たちが、より思慮ある者として、その言葉の力を悟り、他人の罪の告発者として来たにもかかわらず、むしろ自分の罪を嘆き始めたからである。
Epistolarum classis I 25.0.14
7. Recedentibus ergo illis, remansit solus Jesus, et elevans caput ad mulierem, ait: Ubi sunt, qui te accusabant? Nemo te lapidavit? Et illa respondit: Nemo. Dicit ei Jesus: Nec ego te damnabo. Vade, et vide amodo ne pecces (Ibid., 10, 11) .
PL 16, 1041C7. こうして彼らが去ると、イエスだけが残り、頭を上げて女に向かって言う。「汝を訴えていた者たちはどこにいるか。誰も汝に石を投げなかったか。」彼女は答えた。「誰も。」イエスは彼女に言う。「私もまた汝を断罪しない。行け、今からは罪を犯さぬよう気をつけよ。」(ヨハネ8:10, 11)
Epistolarum classis I 25.0.15
Non damnat, quasi redemptio; corrigit, quasi vita: quasi fons, abluit. Et quia quando se inclinat Jesus, ideo inclinat, ut jacentes elevet; ideo ait remissio peccatorum: Nec ego te damnabo.
PL 16, 1041C彼は、贖いのように断罪せず、生命のように矯正し、泉のように洗う。またイエスが身をかがめるのは、倒れている者を引き上げるためにかがむのである。それゆえ、罪の赦しとして彼は言う。「私もまた汝を断罪しない。」〔remissio peccatorum の係りは定かでない。「罪の赦しとして」と取った〕
Epistolarum classis I 25.0.16
8. Habes quod sequaris; potest enim fieri, ut ille criminosus possit habere spem correctionis: si sine baptismo est, ut possit accipere remissionem: si baptizatus, ut poenitentiam gerat, et corpus suum pro Christo offerat. Quantae sunt ad salutem viae!
PL 16, 1041C8. あなたには従うべきものがある。というのは、あの重罪人が矯正の希望を持ちうることがありうるからである。洗礼を受けていないなら赦しを受けうるために、洗礼を受けているなら悔い改めを行い、自分の体をキリストのために献げうるために。救いへの道のなんと多いことか。
Epistolarum classis I 25.0.17
9. Et ideo majores maluerunt indulgentiores esse circa judices; ut dum gladius eorum timetur, reprimeretur scelerum furor, et non incitaretur: quod si negaretur communio, videretur criminosorum vindicata poena.
PL 16, 1042A9. それゆえ先人たちは、裁判官に対してより寛大であることを望んだ。彼らの剣が恐れられている間に、悪事の狂暴が抑えられ、かき立てられないようにするためである。もし交わりが拒まれるなら、重罪人たちの刑罰が〔教会によって〕報復されたかのように見えるだろう〔vindicata poena の係りは定かでない〕。
Epistolarum classis I 25.0.18
Maluerunt igitur priores nostri, ut in voluntate magis abstinentis, quam in necessitate sit legis. Vale, et nos dilige; quia nos quoque te diligimus.
PL 16, 1042Aそれゆえ我々の先人たちは、〔交わりを控えることが〕法の強制よりも、控える者の意志にあることを望んだ。健やかであれ。そして我々を愛してほしい。我々もまたあなたを愛しているのだから。