Apologia Prima pro Christianis 63.1
Ἰουδαῖοι δὲ πάντες καὶ νῦν διδάσκουσι τὸν ἀνωνόμαστον θεὸν λελαληκέναι τῷ Μωυσεῖ. Ὁθεν τὸ προφητικὸν πνεῦμα διὰ Ἡσαΐου τοῦ προμεμηνυμένου προφήτου ἐλέγχον αὐτούς, ὡς προεγράψαμεν, εἶπεν· „Ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ, Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω καὶ ὁ λαός με οὐ συνῆκε“.
ユダヤ人は皆、今なお、名づけえぬ神がモーセに語ったと教えている。それゆえ預言の霊は、我々がすでに記したとおり、既述の預言者イザヤを通して彼らを論駁し、こう言った。「牛はその飼い主を知り、ろばはその主人の飼い葉桶を知る。しかしイスラエルは私を知らず、この民は悟らなかった」。
Apologia Prima pro Christianis 63.2
Καὶ Ἰησοῦς δὲ ὁ Χριστός, ότι οὐκ ἔγνωσαν Ἰουδαῖοι, τί πατὴρ καὶ τί υἱός, ὁμοίως ἐλέγχων αὐτοὺς καὶ αὐτὸς εἶπεν· „Οὐδεὶς ἔγνω τὸν πατέρα εἰ μὴ ὁ υἱός, οὐδὲ τὸν υἱὸν εἰ μὴ ὁ πατὴρ καὶ οἷς ἂν ἀποκαλύψῃ ὁ υἱός“. Ὁ λόγος δὲ τοῦ θεοῦ ἐστιν ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ὡς προέφημεν.
またイエス・キリストも、ユダヤ人が父とは何か、子とは何かを知らなかったので、同様に彼らを論駁してこう言われた。「父を知る者は子のほかになく、子を知る者は父と、子が示そうと望む者のほかにない」。そして神のロゴスは、我々がすでに述べたとおり、神の子である。
Apologia Prima pro Christianis 63.3
Καὶ ἄγγελος δὲ καλεῖται καὶ ἀπόστολος· αὐτὸς γὰρ ἀπαγγέλλει, ὅσα δεῖ γνωσθῆναι, καὶ ἀποστέλλεται μηνύσων, ὅσα ἀγγέλλεται, ὡς καὶ αὐτὸς ἱ κύριος ἡμῶν εἶπεν· „Ὁ ἐμοῦ ἀκούων ἀκούει τοῦ ἀποστείλαντός με“. Καὶ ἐκ τῶν τοῦ Μωϋσέως δὲ συγγραμμάτων φανερὸν τοῦτο γενήσεται.
この方はまた天使とも使徒とも呼ばれる。知られるべきことをことごとく告げ知らせ、告げられることを示すために遣わされるからである。まさに我々の主ご自身がこう言われたとおりである。「私の言葉を聞く者は、私を遣わした方の言葉を聞くのである」。そしてこのことは、モーセの書からも明らかとなろう。
Apologia Prima pro Christianis 63.4
Λέλεκται δὲ ἐν αὐτοῖς οὕτως· „Καὶ ἐλάλησε Μωϋσεῖ ἄγγελος θεοῦ ἐν φλογὶ πυρὸς ἐκ τῆς βάτου καὶ εἶπεν· Ἐγώ εἰμι ὁ ὤν, θεὸς Ἀβραάμ, θεὸς Ἰσαάκ, θεὸς Ἰακώβ, ὁ θεὸς τῶν πατέρων σου. Κάτελθε εἰς Αἰγυπτον καὶ ἐξάγαγε τὸν λαόν μου“.
それらの書にはこう記されている。「神の天使が柴の中の火の炎の内よりモーセに語り、言った。私はあるという者である。アブラハムの神、イサクの神、ヤコブの神、お前の父祖たちの神である。エジプトへ降って行き、私の民を導き出せ」。
Apologia Prima pro Christianis 63.5
Τὰ δ᾿ ἑπόμενα ἐξ ἐκείνων βουλόμενοι μαθεῖν δύνασθε· οὐ γὰρ δυνατὸν ἐν τούτοις ἀναγράψαι πάντα.
諸君は望むならば、それに続く事柄をそれらの書から学ぶことができる。すべてをここに書き記すことはできないからである。
Apologia Prima pro Christianis 63.6
Ἀλλ᾿ εἰς ἀπόδειξιν γεγόνασιν οἵδε οἱ λόγοι, ότι υἱὸς θεοῦ καὶ ἀπόστολος Ἰησοῦς ὁ Χριστός ἐστι, πρότερον λόγος ὤν, καὶ ἐν ἰδέᾳ πυρὶ ς ποτὲ φανείς, ποτὲ δὲ καὶ ἐν εἰκόνι ἀσωμάτῳ· νῦν δὲ διὰ θελήματος θεοῦ ὑπὲρ τοῦ ἀνθρωπείου γένους ἄνθρωπος γενόμενος ὑπέμεινε καὶ παθεῖν, ὅσα αὐτὸν ἐνήργησαν οἱ δαίμονες διατεθῆναι ὑπὸ τῶν ἀνοήτων Ἰουδαίων.
だがこれらの言葉は、イエス・キリストが神の子にして使徒であること――以前にはロゴスであり、あるときは火の形において、またあるときは肉体を持たぬ像において現れた方であること、そして今や神の意志によって人類のために人となり、思慮なきユダヤ人たちによってダエモーンの仕向けるかぎりの苦しみを受けることをも耐え忍んだこと――の証しとして述べられたのである。
Apologia Prima pro Christianis 63.7
Οἵτινες ἔχοντες ῥητῶς εἰρημένον ἐν τοῖς Μωϋσέως συντάγμασι· „Καὶ ἐλάλησεν ἄγγελος τοῦ θεοῦ τῷ Μωϋσεῖ ἐν πυρὶ φλογὸς ἐν βάτῳ καὶ εἶπεν· Ἐγώ εἰμι ὁ ὤν, ἱ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ“, τὸν τῶν όλων πατέρα καὶ δημιουργὸν τὸν ταῦτα εἰπόντα λέγουσιν εἶναι.
彼らは、モーセの書に明白に「神の天使が柴の中、炎の火の内よりモーセに語り、言った。私はあるという者である、アブラハムの神、イサクの神、ヤコブの神である」と記されているのを持ちながら、この言葉を語った方を万物の父にして造り主であると言う。
Apologia Prima pro Christianis 63.8
Ὅθεν καὶ τὸ προφητικὸν πνεῦμα ἐλέγχον αὐτοὺς εἶπεν· „Ἰσραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω, καὶ ὁ λαός με οὐ συνῆκε“. Καὶ πάλιν ὁ Ἰησοῦς, ὡς ἐδηλώσαμεν, παρ᾿ αὐτοῖς ἂν εἶπεν· „Οὐδεὶς ἔγνω τὸν πατέρα εἰ μἰ ὁ υἱός, οὐδὲ τὸν υἱὸν εἰ μὴ ὁ πατὴρ καὶ οἷς ἂν ἱ υἱὸς ἀποκαλύψῃ“.
それゆえに預言の霊もまた、彼らを論駁してこう言った。「イスラエルは私を知らず、この民は悟らなかった」。そしてまたイエスも、我々がすでに示したとおり、彼らに向かってこう言われたであろう。「父を知る者は子のほかになく、子を知る者は父と、子が示そうと望む者のほかにない」。
Apologia Prima pro Christianis 63.9
Ἰουδαῖοι οὖν ἡγησάμενοι ἀεὶ τὸν πατέρα τᾶν ὅλων λελαληκέναι τῷ Μωϋσεῖ, τοῦ λαλήσαντος αὐτῷ ὄντος υἱοῦ τοῦ θεοῦ, ὃς καὶ ἄγγελος καὶ ἀπόστολος κέκληται, δικαίως ἐλέγχονται καὶ διὰ τοῦ προφητικοῦ πνεύματος καὶ δι᾿ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ, ὡς οὔτε τὸν πατέρα οὔτε τὸν υἱὸν ἔγνωσαν.
それゆえユダヤ人は、モーセに語ったのは常に万物の父であると考えたが、実際にモーセに語った方は神の子であり、天使とも使徒とも呼ばれる方であったので、預言の霊によっても、キリストご自身によっても、父をも子をも知らなかった者として正当に論駁されるのである。
Apologia Prima pro Christianis 63.10
Οἱ γὰρ τὸν υἱὸν πατέρα φάσκοντες εἶναι ἐλέγχονται μήτε τὸν πατέρα ἐπιστάμενοι, μηθ᾿ ότι ἐστὶν υἱὸς τῷ πατρὶ τῶν ὅλων γινώσκοντες· ὃς λόγος καὶ πρωτότοκος ὢν τοῦ θεοῦ καὶ θεὶς ὑπάρχει.
子を父であると主張する者たちは、父を知らず、万物の父に子があることも知らない者として論駁される。この方はロゴスであり神の初子でありながら、神でもあるからである。
Apologia Prima pro Christianis 63.11
Καὶ πρότερον διὰ τῆς τοῦ πυρὸς μορφῆς καὶ εἰκόνος ἀσωμάτου τῷ Μωϋσεῖ καὶ τοῖς ἑτέροις προφήταις ἐφάνη· νῦν δ᾿ ἐν χρόνοις τῆς ὑμετέρας ἀρχῆς, ὡς προείπομεν, διὰ παρθένου ἄνθρωπος γενόμενος κατὰ τὴν τοῦ πατρὸς βουλὴν ὑπὲρ σωτηρίας τῶν πιστευόντων αὐτῷ καὶ ἐξουθενηθῆναι καὶ παθεῖν ὑπέμενεν, ἵνα ἀποθανὼν καὶ ἀναστὰς νικήσῃ τὸν θάνατον.
以前には、この方は火の形と肉体を持たぬ像とをもってモーセや他の預言者たちに現れたが、今や、我々がすでに述べたとおり、諸君の治世の時代に、処女を通して人となり、父の意志に従い、ご自身を信じる者たちの救いのために、辱められることをも苦しむことをも耐え忍んだ。死んで甦り、死に勝つためである。
Apologia Prima pro Christianis 63.12
Τὶ δὲ εἰρημένον ἐκ βάτου τῷ Μωϋσεῖ· „Ἐγώ εἰμι ὁ ὤν, ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ θεὸς Ἰακὼβ καὶ ὁ θεὸς τῶν πατέρων σου“, σημαντικὸν τοῦ καὶ ἀποθανόντας ἐκείνους μένειν καὶ εἶναι αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ ἀνθρώπους· καὶ γὰρ πρῶτοι τῶν πάντων ἀνθρώπων ἐκεῖνοι περὶ θεοῦ ζήτησιν ἠσχολήθησαν, Ἀβραὰμ μὲν πατὴρ ὢν τοῦ Ἰσαάκ, Ἰσαὰκ δὲ τοῦ Ἰακώβ, ὡς καὶ Μωϋσῆς ἀνέγραψε.
また柴の中からモーセに語られた言葉――「私はあるという者である、アブラハムの神、イサクの神、ヤコブの神、お前の父祖たちの神である」――は、彼らが死んでもなお存在し続け、まさにこのキリストに属する人々であることを示している。彼らこそはすべての人間の中で最初に神について探求に携わった者たちであり、モーセ自身も書き記しているとおり、アブラハムはイサクの父、イサクはヤコブの父であった。