作者不詳不詳

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 20 › Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi

Liber II, Caput XVI 第II巻 第XVI章

Anonymous · Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi · PL 20, 1136B · 33 sectiones

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.1

1

Contra Arianos, qui Filium et Sanctum Spiritum esse minores Patre dicunt.

PL 20, 1136B

アレイオス派に反対して。彼らは、子と聖なる霊は父より劣ると言う〔アレイオスはアレクサンドリアの司祭〕。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.2

2

APOLL.--Quam metui ne quod validius aut abstrusius malum intra occulta perfidiae istius viscera resideret!

PL 20, 1136C

アポロニウス――この背信の隠れた臓腑のうちに、いっそう強い、あるいはいっそう深く隠された悪が宿っているのではないかと、私はどれほど恐れたことか!

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.3

3

Namque ad primam relationis tuae frontem non tam perspicua fidei nostrae membra cernebam, et obscuritatem noxiorum fraudibus involutam ignorantiae potius quam malitiae deputabam.

PL 20, 1136C

実際、あなたの報告の最初の表面では、我々の信仰の肢体がこれほど明らかには見えず、有害な者たちの欺きに包まれた不明瞭さを、悪意というよりむしろ無知のせいにしていた。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.4

4

Itaque probabilis doctrinae tuae ordo auctoris laceram rabiem perditioni miscuit et clientelae.

PL 20, 1136C

それゆえ、あなたの教えの是認に値する順序は、創始者の引き裂くような狂暴を、滅びと、その取り巻きとに結びつけた〔文意が定かでない。このように取った〕。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.5

5

Quid nunc sibi Ariani contra veritatem nostrae credulitatis assumant, simili modo pande; ut si vel ejusdem vel tectioris nequitiae docebuntur, gregi haereant praedictorum, non immerito exsecrabiles judicandi, si traditionibus subdolis derogant, quod professionis titulo non recusant.

PL 20, 1136C

今度は、アレイオス派が我々の信仰〔credulitas〕の真理に対して何を主張するのか、同じように説き明かせ。もし同じ、あるいはいっそう隠れた邪悪だと教えられるなら、彼らは前に述べた者たちの群れに連なるがよい。ずる賢い伝えをもって、自らは公言の名のもとに退けないものを損なうのだから、呪うべきと判断されて当然である。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.6

6

ZACCH.--Dixi dudum Arianos arcem tenere perfidiae, et hoc ruinae majoris putandos, quo celsiora profitentes velut integram fidem praeferunt, qui fidei integritatem recusant: non enim creatorem, sed creaturam Dei Filium dicunt, et caeteris hoc tantummodo esse potiorem, quod factus prius ex Deo Patre, non genitus sit: tempori perinde obnoxium esse quia natus est.

PL 20, 1136D

ザカイオス――私はさきに、アレイオス派が背信の砦を保っていると言った。彼らは、より高いものを公言して、あたかも完全な信仰を前に掲げるかのようでありながら、信仰の完全さを拒むので、それだけいっそう大きな破滅に値すると見なされるべきである。彼らは神の子を創造者ではなく被造物と言い、ほかのすべてに優るのは、神なる父から先に造られたのであって生まれたのではないという点だけだとする。また、生まれたのだから時間に服するのだとも言う。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.7

7

Quam impietatem talis sententiae calliditate confirmant: Erat, inquit, quando non erat. O saeva impiorum malignitas! Deusne potuit aliquando non esse? aut quemadmodum genitus, si et secundum divinitatem factus astruitur?

PL 20, 1137A

彼らはこの不敬虔を、次のような賢しらな言い回しで確かめる。「存在しないときがあった」と彼らは言う。ああ、不敬虔な者たちの残酷な悪意よ! 神がかつて存在しなかったことなどありえようか。神性に関しても造られたと主張されるなら、どうして「生まれた」と言えるのか。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.8

8

Nam cum Deo speciale soli sit semper fuisse, ex ipso atque intra ipsum nascens quid aliud potest esse quam Pater est? Aut ille quemadmodum Pater, si in Verbo assumptio aliqua, non nativitas vera est?

PL 20, 1137A

実際、常に存在してきたことは神だけに固有なのだから、神から、神のうちに生まれるものが、父であるところのもののほかに何でありえようか。あるいは、言葉において何らかの取り込みがあるだけで真の生まれがないのなら、彼はどうして父でありえようか。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.9

9

Quod si verus Pater, verus et Filius; et si in nullo dissimilis, tum demum certa imago genitoris. Atque illud consentiens in propheta: Eructavit cor meum verbum bonum (Ps. XLIV, 1) . Et iterum: Ante luciferum genui te (Ps. CIX, 3) .

PL 20, 1137A

もし真の父なら真の子でもあり、あらゆる点で似ていないところがないなら、そのとき初めて生みの親の確かな像である。これに預言者の言葉が一致する。「私の心はよき言葉を吐き出した」(詩篇44:1)〔引かれた句は詩篇44:2〕。また、「明けの明星より前に、私は汝を生んだ」(詩篇109:3)。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.10

10

Sed his confestim illa substituunt quae sub Domini ipsius verbis in persona assumpti hominis proferuntur: Pater, inquit, major me est (Joan. XIV, 28) . Et, Non veni voluntatem meam facere, sed voluntatem ejus qui misit me Patris (Joan. VI, 38) .

PL 20, 1137A

しかし彼らは直ちに、これらに代えて、主自身の言葉のもとで、受け取られた人の人格から語られたものを持ち出す。「父は私より大きい」(ヨハネ14:28)と彼は言う。また、「私は自分の意志を行うために来たのではなく、私を遣わした父の意志を行うために来た」(ヨハネ6:38)。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.11

11

Altioris denique sensus ex verbis Salomonis scripta corripiunt: Prior, inquit, omnium creata est Sapientia (Eccli. I, 4) . Et, Dominus in initio viarum suarum creavit me (Prov. VIII, 22) .

PL 20, 1137B

実に彼らは、より高い意味を持つソロモンの言葉の文言を取り上げる。「すべてのものに先立って、知恵は造られた」(集会の書1:4)。また、「主は、その道の初めに私を造った」(箴言8:22)。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.12

12

Quae si in praescientia, sicut dixi, de auctore redemptionis nostrae praedicta non censent, et Salomonem in eodem Spiritu aliud putant sensisse quam caeteros; audiant aequalitatem substantiae et divinitatis unius, Patremque ac Filium licet in personis ac nominibus non eumdem, unum tamen in majestate cognoscant: Ego, inquit, et Pater meus unum sumus (Joan. X, 30) .

PL 20, 1137B

これらが、私の言ったように、予知において我々の贖いの創始者について言われたものではないと彼らが判断し、ソロモンが同じ霊において他の人々とは別のことを考えたと思うのなら、彼らは実体と一つの神性の同等を聞くがよい。また、父と子が、ペルソナと名においては同一でなくても、威光においては一つであることを知るがよい。「私と私の父とは一つである」(ヨハネ10:30)と彼は言う。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.13

13

Et iterum: Philippe, tanto tempore vobiscum sum, et nondum me nostis (Joan. XIV, 9) ? Qui me videt, videt et Patrem.

PL 20, 1137B

また、こうも言う。「フィリポよ、これほど長いあいだ汝らとともにいるのに、まだ私を知らないのか」(ヨハネ14:9)。「私を見る者は、父をも見る」。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.14

14

Et tertio: Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt (Joan. XVI, 15) ; et quae vult Filius eadem vult et Pater; et: Sicut operatur Pater, operatur et Filius (Joan V, 19) .

PL 20, 1137C

さらに第三に、「父が持つものはすべて、私のものである」(ヨハネ16:15)。子が望むことは、父も同じく望む。また、「父が働くように、子も働く」(ヨハネ5:19)。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.15

15

Similiter clarificari perinde a Patre se postulat; sed rursum Patrem a se clarificatum coram hominibus protestatur. Quo autem pacto includi qualibet protensione temporum potest, a quo tempora sunt creata? Vel quod ei initium est adscribendum, per quem omnium initia prodierunt.

PL 20, 1137C

同様に彼は、父によって栄光を受けることを求め、しかし他方では、父が自分によって人々の前で栄光を受けたと証言する。時がその者から造られた当の者が、時のどんな延長に閉じ込められうるだろうか。また、あらゆるものの初めがその者を通して生じた当の者に、どうして初めを帰すべきだろうか。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.16

16

Intuere Ariani caecam persuasionem, et sensum totius impietatis terminos excedentem. Finge quod transgredi rerum initia opinione sua possit, et solidae majestati praejudicium comparare.

PL 20, 1137C

アレイオス派の者の盲目の確信と、あらゆる不敬虔の限界を越える思いを、よく見よ。彼が自分の考えで万物の初めを越え、堅固な威光に不利な先入観を持ち込みうると、仮に想定せよ。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.17

17

Nonne apertae insaniae est, Deo cui omnia debeas, nomen substantiae deterioris ascribere, ac de immenso quasi possis exigua definire?

PL 20, 1137D

万物を負っている神に、より劣る実体の名を帰し、無限なものについて、あたかも自分にできるかのように微小なことを定義するのは、明らかな狂気ではないか。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.18

18

Quid in te, o nequam homo, tantum ille promeruit; immo quid non prae caeteris, cum te post omnia formaret indulsit, ut bonis mala referas, ut zizania esse quam triticum malis?

PL 20, 1137D

邪悪な人間よ、彼が汝からこれほどの仕打ちを受けるに値する何をしたというのか〔quid in te tantum promeruit の取り方は定かでない。このように取った〕。いや、むしろ、汝を万物のあとに形づくったとき、他の者たちにまさって何を汝に許さなかったか。それなのに汝は善に悪を返し、コムギよりもドクムギであることを選ぶのか。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.19

19

Cunctis posterior factus creaturis per eum potior factus es, quem a se factis profane permiscere studes.

PL 20, 1137D

汝は、すべての被造物のあとに造られたが、彼によって優れた者とされた。その彼を、汝は、彼によって造られたものと冒瀆的に混ぜ合わせようと努めている。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.20

20

Tu de calcabili, ut ipse non renuis, limo, sensu, specie ac potestate imago ac similitudo Dei es; terrae insuper praees de qua assumptus es; validioribus infirmior dominaris, profunda modicis trabibus vectus ingrederis, et subjecto serviunt elementa, non praesunt: tibi anni aut gratae aut utiles vices mutantur, rerumque varietas dispositos universorum germinum educit fructus: tibi aereae aves decidunt, et aquis nascentia aluntur ac vivunt.

PL 20, 1137D

汝は、自らも否まないとおり踏みつけられうる土から造られながら、感覚と姿と権能において神の像であり似姿である。そのうえ、汝が取られたもとの大地の上に君臨している。より強いものよりも弱い汝が支配し、わずかな材木に運ばれて深みへと入っていき、元素は〔汝に〕服して仕え、〔汝を〕支配しない〔subjecto の取り方は定かでない〕。汝のために、年々の巡りが、快く、あるいは有益に移り変わり、事物の多様は、定められたあらゆる芽の実りを生み出す。汝のために空の鳥が降り、水に生まれるものは養われて生きる。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.21

21

Taceo quod generali exemptus ruina in spem quam amiseras repararis; quod per te munere immortalitatis exutus, per illum tamquam a principio dignus indueris; et velut exigua sit ista liberalitas, coelum insuper si mereare conscendes: situque materiae tuae ulterius non gravandus, choris misceberis Angelorum, ac tot saeculis invisibilem Deum perennis laetitiae possessor aspicies.

PL 20, 1138A

汝が、万人に共通の破滅を免れ、失っていた希望に回復されたことは言うまい。汝自身のせいで不死という賜物を脱ぎ捨てながら、彼によって、初めから価していたかのように、再び着せられたことも。そして、あたかもこの寛大さが小さいものであるかのように、汝にふさわしければ、さらに天へと昇るだろう。汝の素材の朽ちにもはや煩わされず、天使たちの合唱に混じり、これほどの世々のあいだ見えなかった神を、永遠の喜びの所有者として見るだろう。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.22

22

Quid plura? Si adoptionis catholicae fidem serves, haeres Dei, cohaeres autem Christi perpetuo permanebis.

PL 20, 1138A

これ以上、何を言おうか。もし養子とされることの公同の信仰を守るなら、汝は神の相続人、キリストの共同相続人として永遠にとどまるだろう。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.23

23

Sed his ac talibus pulsi haerere nihilominus malignis intellectibus student, illud ex Evangeliis assumentes, quod horam adventus sui diemque nescierit.

PL 20, 1138B

しかし、これらやこの類の言葉に打たれても、彼らは悪意ある解釈にしがみつこうとし、福音書から、キリストが自分の到来の時と日を知らなかったという点を引き合いに出す。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.24

24

Ut illis hoc dimittatur, assumptum hominem ante nescisse quam terrestrium et coelestium potestatem in Dei gloria receptus acciperet; numquid etiam Verbi divinitas ignorabat, aut cum sit Filius semper in Patre, atque in Filio Pater, sciet aliquid unus alio nesciente?

PL 20, 1138B

仮にこれを彼らに譲って、受け取られた人は、天上と地上の権能を、神の栄光に受け入れられて受けるより前には知らなかったとしても、言葉の神性までが知らなかったのか。子が常に父のうちにあり、子のうちに父があるのに、一方が他方の知らぬまま、何かを知ることなどあろうか。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.25

25

Et quamlibet ex voluntate Patris a se tamen faciunda penitus ignorabit? cum in ipsa paternae voluntatis ratione non subjectio, sed consensus est; David in Spiritu sub verbis ipsius sic docente: Ut facerem voluntatem tuam, Deus meus, volui (Ps. XXXIX, 9) .

PL 20, 1138B

また、父の意志から出るものでありながら、自分が成し遂げるはずのことを、完全に知らないということがあろうか。父の意志の理には服従ではなく同意があるのだから。ダビデは霊において、彼自身の言葉のもとにこう教える。「私の神よ、汝の意志を行うことを、私は望んだ」(詩篇39:9)。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.26

26

Non est ergo ita obtemperans, quasi subditus, sed voluntatem Patris in sua faciens voluntate: mitti autem dicitur, sed ut alter intelligatur.

PL 20, 1138C

したがって彼は、従属する者のように従うのではなく、父の意志を自分の意志において行うのである。「遣わされる」と言われるが、それは、別の者として理解されるためである。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.27

27

Novitque etiam secundum hominem omnia; quae futura sic praenotat, ut in aperto sit consummationis diem nobis potius congruum fuisse nescire, quam illum penitus ignorasse.

PL 20, 1138C

そして人としても、すべてを知っていた。未来のことをこのように前もって示すので、明らかなのは、彼が全く知らなかったということではなく、むしろ終わりの日を知らないことが我々にふさわしかったということである。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.28

28

Denique hinc et vitae propriae fine celamur, ut attentiores ad justitiam incerti exitus sollicitudo perficiat, et sub omni peccatorum occasione compositi mortem facilius evitemus, si mortis adventum quotidie timeamus; hoc enim generaliter providens Scriptura praemonuit dicens: Stulte, hac nocte expostulabitur anima tua: ea quae praeparasti, cujus erunt (Luc. XII, 10) ?

PL 20, 1138C

実に、このゆえに我々は自分の生涯の終わりも隠されている。不確かな終わりへの心遣いが、我々を正義に向けていっそう注意深くし、あらゆる罪の機会のもとでも身を整えて、日々死の到来を恐れるなら、いっそうたやすく死を避けるだろう。聖書は一般にこれを予見して、こう警告した。「愚か者よ、今夜、汝の魂は問い責められる。汝が備えたものは、誰のものとなるのか」(ルカ12:10)〔刷りは12:10。引かれた句はルカ12:20にある〕。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.29

29

Similiter Apostoli praemonentur, Salvatore dicente: Orate sine intermissione (I Thess. V, 17) ; quia nescitis quando Filius hominis venturus sit (Matth. XXIV, 42) .

PL 20, 1138C

同様に使徒たちも、救い主が語って前もって戒められた。「絶え間なく祈れ」(一テサロニケ5:17)。「汝らは、人の子がいつ来るのかを知らないからである」(マタイ24:42)。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.30

30

Id est: Metus vobis et exspectatio incerta consultior est, ne securos fiducia subruat, et futurorum scientia decipiat nil timentes; cum magis spe diuturnitatis abjecta audere salubriter timeas, quod corrigi in spatio posse non credas.

PL 20, 1138D

すなわち、諸君〔使徒たち〕には、恐れと不確かな待ち望みのほうが得策である。安心しきった者を確信が覆し、何も恐れない者を未来の知識が欺くことのないように。むしろ、長く生きるという望みを捨てれば、あなたは、時を置いて正せるとは信じられないことを、敢えて行うのを健やかに恐れるからである。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.31

31

Universae tamen haereticorum perfidiae de utraque Christi nativitate duobus vel maxime testimoniis subruuntur, Joannis Evangelio sic intonante: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum; et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum.

PL 20, 1138D

それでも、異端者たちの背信はすべて、キリストの二つの生まれについて、とりわけ二つの証言によって覆される。ヨハネの福音書が雷のようにこう響く。「初めに言葉があった。言葉は神とともにあり、言葉は神であった。これは初めに神とともにあった」。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.32

32

Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil (Joan. I, 1-3) . Et iterum: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis: et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, pienum gratiae et veritatis (Ibid., 14) .

PL 20, 1139A

「万物は彼を通して造られ、彼なしには何ひとつ造られなかった」(ヨハネ1:1-3)。また、「言葉は肉となって、我々のうちに住んだ。我々は彼の栄光、父から来た独り子の栄光のような栄光を見た。それは恩寵と真理に満ちていた〔底本は pienum。plenum と読む〕」(ヨハネ1:14)。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 2.16.33

33

Vides ergo nullum Arianis locum relictum, quo merito a fidei nostrae integritate dissentiant: cum idem Dei Filius ante saecula unigenitus, et nunc primogenitus praedicetur; terreni corporis obtinens veritatem, et coelestem potentiam non omittens [ Forte amittens], utraque nativitate complexus est quod per solam divinitatem antea possidebat.

PL 20, 1139A

こうしてあなたは、アレイオス派には、我々の信仰の完全さから正当にも離れうる余地は残されていないと見る。同じ神の子が、世々の前には独り子として、そして今は長子として宣べられるからである。地上の体の真実を保ちつつ、天の力を捨てることなく[おそらく「失うことなく」]、二つの生まれによって、以前はただ神性によってのみ所有していたものを、抱き込んだのである。