作者不詳不詳

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 20 › Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi

Liber I, Caput XVIII 第I巻 第XVIII章

Anonymous · Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi · PL 20, 1084B · 23 sectiones

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.1

1

Unde origo Judaeorum.

PL 20, 1084B

ユダヤ人の起源はどこか。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.2

2

APOLL.--Si horum quae recolis fides vera est, inaestimabili modo Dei erga homines, ac sine fine patientia est.

PL 20, 1084B

アポロニウス――あなたが思い起こすこれらのことの信が真実なら、人々に対する神の忍耐は、計り知れず、終わりもない。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.3

3

Sed quoniam opere turris obmisso, per omnem terram gentes factas linguarum diversitate memorasti; quemadmodum cum Moyse Judaeorum subrepserit secta; aut quam ob causam tot saeculorum temporibus absumptis latio legis emerserit, cum hominis sensibus naturaliter lex inserta sit, si facultas scientiae est, arrepto ordine ingravanter eloquere.

PL 20, 1084C

だが、塔の工事が放棄され、言語の相違によって諸国民が全地に生じたと、あなたは述べた。では、モーセとともに、ユダヤ人の宗派がどのようにして忍び込んだのか。また、それほど多くの世紀が過ぎてから、なぜ律法の授与が現れたのか。法は人の思いに自然に植えられているのに。知る力があるなら、順序を取り上げて、厭わずに語れ。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.4

4

ZACCH.--A primo homine usque ad quod dixi tempus, per successionum gradus, Dei notitia tenta est; lex autem etsi non scripta litteris, sicut ipse professus es, sensibus erat inserta naturaliter: sed postquam abolitione utraque cesserunt, Abraham vir fidei singularis eligitur, quem patrem totius credulitatis ob hoc meritum Deus statuit, quod primum incunctabundus domum, patriam propinquosque per vocationem Dei, ad ignota et peregrina iturus, reliquit; ne servituti idolorum degens inter proximos dederetur, et gratiam fidei quam jam merebatur et erat aucturus, amitteret, aut certe tepidius retineret: in sua iterum et uxoris senectute postrema, jam membris per aetatem frigentibus, nasciturum sibi filium, quia hoc ei Deus promisisset, non desperavit, credens naturae difficultatem divinae sponsionis possibilitate vincendam: quem postea cum esset ei unicus, Dei jussu caedendum arae incunctanter admovit; praestare amplius Creatori, quam affectui studens, simulque confidens etiam de ambustis cineribus reddi sibi integrum posse, quem Dei causa ignis hausisset.

PL 20, 1084C

ザカイオス――最初の人から私が言った時までは、世代の継承を通して、神の知が保たれた。法は、あなた自身が認めたとおり、文字に書かれずとも、思いに自然に植えられていた。しかし両者が忘却によって退いたのち、比類ない信仰の人アブラハムが選ばれる。神はこの功績のゆえに彼をすべての信じること〔credulitas〕の父と定めた。彼は神の召しにより、ためらうことなく、家と故郷と親族を捨てて、見知らぬ異国へ行こうとしたからである。身近な者たちの間で暮らして偶像への隷属に渡され、すでに得ていて、さらに増すはずの信仰の恩寵を失い、あるいはせめて、生ぬるく保つことにならないようにである。のちに、自らも妻も老いの果てにあり、肢体がすでに年齢で冷え切っていたとき、生まれるはずの子について、神がそれを約束したのだから、失望しなかった。本性の困難は神の約束の可能性に打ち勝たれると信じたのである。のちに、その子が彼のただ一人の子であったのに、神の命により、屠るために祭壇へためらうことなく連れて行った。愛情に増して創造者に尽くそうとし、同時に、神のために火が飲み尽くした者を、焼かれた灰からでも、無傷のまま自分に返されうると確信していたのである。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.5

5

Verum numquam credentibus dura divinitas, non orbari lectissimum virum passa est, sed tantum probari; nam sub ictu gladii jam jamque ferientis arietem subjecit intento, hostiam mitiorem; ut et absque pietatis dispendio devotio compleretur, et nihilominus gratiam fidei acciperet, qui Deum affectui praetulisset.

PL 20, 1085A

しかし、信じる者たちに神性は決して過酷ではなく、この選ばれた人が子を奪われるのを許さず、ただ試されるだけであった。すでにまさに打ち下ろされようとする剣の一撃の下で、身構えた者の前に、より穏やかないけにえである雄羊を差し出したからである。情愛を損なうことなく献身が全うされ、それでも神を愛情に優先させた彼が、信仰の恩寵を受けるためである。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.6

6

Tali igitur credulitate promissionem affluentis terrae secuturo semini meruit, et Judaici princeps populi circumcisionem primus accepit.

PL 20, 1085A

かくしてこのような信じる心ゆえに、後に続く子孫に豊かな地の約束を受けるに値し、ユダヤの民の首長として最初に割礼を受けた。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.7

7

Non quod praeputium justitiae praejudicaret aut fidei, vel aliquid superfluum in homine Deus creasset, quod postea juberet abscindi; sed ut inter alias gentes signaculo corporis electi viri soboles nosceretur.

PL 20, 1085A

包皮が正義や信仰を妨げるからでも、神が人にむだなものを造り、あとで切り取れと命じたからでもなく、他の諸国民の間で、選ばれた人の子孫が体の印によって見分けられるためである。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.8

8

Itaque plebs eadem ob inopiam earum quas inhabitabat regionum transit in Aegyptum: non quod his Deus quocumque loci praestare abundantiam non valeret; sed ut rursum educturus ex Aegypto, quantus esset mirabilibus edoceret.

PL 20, 1085B

そこで同じ民は、住んでいた地方の乏しさのゆえにエジプトに移る。神がどこであれそこに豊かさを与えられなかったからではなく、再びエジプトから導き出すとき、奇跡によって、自分がどれほど偉大かを教えるためである。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.9

9

Fit magnus ex hac progenie populus, et usque ad invidiam multitudinis paucitas crescit; ita ut cum sibi praevalituros Aegyptii formidarent, tamquam debitae subditos servituti indignis operibus afficere niterentur, saeva insuper edicti violentia virilem sexum ab utero neci dabant, ut oriundos expositio, labor validos assumeret.

PL 20, 1085B

この子孫から大きな民が生じ、少数であったものが、ねたみを招くほどに増える。エジプト人は、彼らが自分たちを凌ぐことを恐れ、当然負うべき奴隷身分に服させるかのように、ふさわしくない労役を負わせようと努めた。さらに残酷な布告の暴力により、男子を胎から出るやいなや死に渡し、生まれる者は遺棄が、強い者は労役が取り去るようにした。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.10

10

Sub his afflictionibus auctorem Deum sibi a majoribus traditum peregrina plebs convenit, et in sui liberationem cultam per patres poscit divinitatem; qua factum est ut contra vim crudelis edicti Moyses primum a parentibus educaretur occulte; inventus deinde a filia Pharaonis, cum ob metum praecepti esset expositus, omni Aegyptiorum informaretur sapientia, atque ad liberandum Dei populum praecepta susciperet, ne vel indoctus casualiter, vel mediocris intellectu, si institutus omni eorum sapientia non fuisset, incautus quae susceperat et credidisse videretur et gerere.

PL 20, 1085B

こうした苦難のもとで、異国の民は、祖先から伝えられた創造者である神に訴え、祖先を通して礼拝された神性に、自らの解放を請うた。そのことによって、残酷な布告の暴力に抗して、モーセはまず両親によって隠れて育てられ、のちにファラオの娘に見いだされた。命令への恐れから捨てられていたのだが、エジプト人のあらゆる知恵で教育され、神の民を解放するための命令を受けるに至った。教えを受けておらず偶然に頼るか、理解が凡庸であって、もしエジプト人の全知恵で教育されていなかったなら、軽率に、受けた使命を信じ、実行したように見えたかもしれない。それを防ぐためである。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.11

11

Huic per ignem de rubo Deus loquitur, et valitura in Aegyptios signa demonstrat: quibus utique et hi crederent quorum servitus solvebatur, et qui renisuri erant deterrerentur, possetque in hac prodigiorum ostentatione gens utraque servari; cum Dei manu evidenter inspecta, et converti ab impietate sua contumaces admonerentur, et liberarentur afflicti.

PL 20, 1085C

彼に神は柴の中の火によって語り、エジプト人に対して力を持つ徴を示す。これらの徴によって、奴隷の身から解かれる者たちも信じ、逆らおうとする者たちは恐れ、この奇跡の誇示のうちに両方の民が救われうるためであった。神の手がはっきりと見られることで、強情な者たちは自らの不敬虔から立ち返るよう諭され、苦しむ者たちは解放される。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.12

12

Tum Moysi emissionem memoratae plebis ex Dei auctoritate poscenti, cum Pharaone Aegyptiorum rege magi resistunt, fallere eumdem prodigiorum quae fecisset imitatione nitentes: nec cedit aliquantisper similitudo veritati, signisque phantasia; sed obniti utcumque permittitur, non ut profanorum falsitas vinceret, sed ut Dei virtus latius eluceret.

PL 20, 1085D

そのとき、モーセが神の権威によって先の民の解放を求めると、エジプトの王ファラオとともに魔術師たちが彼に抵抗する。彼が行った奇跡を真似て、その王を欺こうと努めたのである。類似はしばらくは真理に譲らず、幻影も徴に譲らない。しかしともかく抗うことは許された。冒瀆的な者たちの偽りが勝つためではなく、神の力がいっそう広く輝くためであった。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.13

13

Nam cum plagarum diversitates in causa signi sicut Moses faciebat, idem quoque facere viderentur, revocare non poterant quod fecissent.

PL 20, 1086A

実際、災いの様々なものを、モーセが行ったように徴を示すために、彼らも同じように行うように見えたが、行ったことを取り消すことはできなかった。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.14

14

Et sicut haec monstruosa scientia solet, nocere noverant, succurrere nesciebant; malorum quae ipsi intulerant cessationem ab eo rursum quem imitari conabantur, orantes.

PL 20, 1086A

この怪異な知が常にそうであるように、害することは知っていたが、助けることは知らなかった。自分たちがもたらした災いの止むことを、真似ようとしていたその人に、かえって祈り求めたのである。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.15

15

Sic ad extremum dimittere populum vi inimitabilium signorum et impossibilitatis suae confessione compulsi sunt.

PL 20, 1086A

こうして最後に、まねのできない徴の力と、自らの無力の告白に迫られて、民を去らせた。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.16

16

Admonentur Dei judicio profecturi celebritatem gaudii sub brevi simulare discessu, et ad ornatum absentium solemniorum impetrare hospitum censum, eumdemque pro diuturni laboris merito retinere; non fraudis studio, sed honore mercedis.

PL 20, 1086A

去ろうとする者たちは神の裁きにより諭される。短い旅立ちという名目で喜びの祭りを装い、よそで行う祭礼の飾りのために、宿主たち〔エジプト人〕の財貨を願い求め〔absentium solemniorum は「よそで行う祭礼」、hospitum は彼らを住まわせたエジプト人と取った〕、長年の労苦の報酬としてそれを保持するように。欺きの熱意からではなく、報酬の名誉のゆえにである。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.17

17

Ii delusi, cum adhuc de opum retentione nihil scirent, quos ad iter oratu compulerant, recrudescente malitia cum ira insequuntur emissos, et imminente Aegyptiorum exercitu spes evadendi metuentibus deest, cum et a tergo hostes insisterent, et mare a fronte oppositum prohiberet.

PL 20, 1086B

欺かれた彼ら〔エジプト人〕は、財の保持についてはまだ何も知らず、頼み込んで旅立たせたその者たちを、悪意がぶり返して怒りとともに、送り出されたあとで追う。エジプト軍が迫り、恐れる者たちに逃れる望みは失せた。後ろには敵が迫り、前には海が立ちふさがって行く手を阻んだからである。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.18

18

Adest territis Deus, et in summo desperantium metu coeleste pugnat auxilium: interjectae primum per diem tenebrae velut objectu impenetrabili praecedentes defendunt, et a persequentium impetu, mutata elementorum vice, tuetur trepidos subdita noctis infusio.

PL 20, 1086B

恐れる者たちに神が臨み、絶望する者たちの極みの恐怖のうちで、天の助けが戦う。まず昼のうちに差し挟まれた闇が、突破しがたい障壁のように、先を行く者たちを守り、迫る者たちの勢いから、元素の順序が入れ替わって、広がる夜の注ぎ込みが、おののく者たちを守る。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.19

19

Virga deinde Moyses percutere pelagus jubetur immensum, atque ad praebendam transeuntibus viam profundi aquas imperio removere; celsa altrinsecus undarum acies erigitur, et tamquam ad signum bellici moris dispositos stare diceres fluctus, ac mare muri similitudine solidatum intelligentis obsequio dividi.

PL 20, 1086B

次いでモーセは、杖で広大な海を打つよう、また渡る者たちに道を与えるために、深みの水を命令で退けるよう命じられる。波の戦列が両側に高くそびえ、戦の習いの合図に応じて整列した波が立っており、海は壁のように固まって、悟りある者のような従順さで分かたれている、と言えそうであった〔intelligentis obsequio は、海が悟りある者のように従ったの意と取った〕。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.20

20

Panditur siccum gradientibus solum, et ima pelagi ardua laterum mole vacuantur; populoque in littus aliud evadente, cum persequentes abeuntibus imminerent, ictum similiter per Moysen rursum in se convenit mare; et tamquam ob Dei injuriam vindicis elementi immensitas recursu tumidiore conflueret, innumerabili curruum et equorum cum electis ascensoribus multitudo submergitur; mixtaque arenis bellatorum manus, tamquam non fuisset, obtecta est.

PL 20, 1086C

渡る者たちに乾いた地が開かれ、海の底は、側面の険しい塊によって空になる。民が別の岸へ逃れ出ると、追う者たちが立ち去る者たちに迫ったとき、モーセを通して打たれた海は、同様に再び自らの上に合わさる。あたかも神への侮辱に対し、報復する元素の広大さがより膨れた逆流で合流するかのように、数えきれない戦車と馬、選ばれた騎手たちの群れが沈められ、砂と混じった戦士の群れは、いなかったかのように覆われた。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.21

21

His primordiis ab Abraham Moyse duce plebs assumpta Judaeorum est; et post transitum maris usque ad eremum in qua quadraginta annis mansere, perducti sunt.

PL 20, 1086C

これらの端緒から、アブラハムからモーセを導き手として、ユダヤ人の民は引き取られ、海を渡ったのち、四十年とどまった荒れ野まで導かれた。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.22

22

Hos per noctem columna lucis tamquam itineris dux praeibat: eadem etiam per diem ne fessos lassitudo conficeret, in nube praecedens ab aestus injuria vindicabat.

PL 20, 1086D

彼らを、夜には光の柱が旅の導き手のように先立った。同じ柱は昼にも、疲れが疲れ果てた者たちを打ち倒さぬよう、雲の中で先に行き、暑さの害から守った。

Consultationes Zacchaei christiani et Apollonii philosophi 1.18.23

23

Ita prorsus famulantibus elementis Dei auxilio usi sunt, ut in ejus beneficiis non sola coelestis potentiae dignatione, sed et paternae pietatis indulgentia fruerentur, et cum inter admirationem ac necessitatem stuperent, signa et pericula non timerent.

PL 20, 1086D

このように元素が仕え、彼らは神の助けを用いたので、その恩恵のうちで、天の力のへりくだりだけでなく、父としての慈しみの寛大をも享受した。驚嘆と必要の間で茫然としながら、徴や危険を恐れなかった。