作者不詳不詳

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 17 › Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti

Item sermo de uno martyre 第59説教の次の説教 同じく一人の殉教者について

Anonymous · Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti · PL 17, 725C · 16 sectiones

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.1

1

1. Dies solemnis, illustris dies patriae, decore angelico nitens, hodiernus effulsit, quem martyris hujus florens corona vestivit.

PL 17, 725C

1. 祝いの日、故郷の輝かしい日が、天使のような美しさに輝いて、今日きらめいた。この殉教者の花咲く冠が、その日を装ったのである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.2

2

Dum per horas dies evolvitur, dum per vices dierum ac noctium, et lunae crementa detrimentaque menses implentur, dum per quadrigam temporum ad metam suam rotatis axibus annus auriga perducitur; resplenduit laetus hujus sancti Martyris dies, quo inter inimicas acies bellicosus exsultans, cunctos hostes vicit, et ad regna sibi debita properavit.

PL 17, 725C

時が時刻ごとに巡り、昼と夜が交代し、月の満ち欠けによって月々が満ち、四頭立ての時の車に乗り、車輪を回して、年という御者がその決勝点へと導かれる間に、この聖なる殉教者の日は、喜びのうちに輝いた。この日、彼は敵の陣のただ中で、戦士として躍り上がり、すべての敵に勝って、自分に定められた国へと急いだのである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.3

3

2. Est quidem semper in ancipiti certamine suspecta victoria cum in venerandos martyres aut judex saevit aut carnifex fremit; et nunc gladius, nunc fera, nunc flamma, nunc tormenta timentur: at ubi loricam fidei virile pectus assumpserit, non sentit animus fortis, quidquid ingesserit mens crudelis: stat inter ignes illaesus, inter bestias et tormenta validus; securibus magis solvitur, quam truncatur.

PL 17, 725D

2. 尊ぶべき殉教者たちに対して、裁判官が荒れ狂い、刑吏がうなるとき、勝利はつねに、危うい争いの中で覚束ないものである。剣が、野獣が、炎が、拷問が、次々に恐れられる。しかし、雄々しい胸が信仰の胸甲を身につけたなら、強い心は、残酷な精神が加えるものを何一つ感じない。火の中でも傷つかずに立ち、野獣と拷問のただ中でも力強い。斧によって切り落とされるというより、むしろ解き放たれるのである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.4

4

Sed tunc donec ad prosperum finem felicis horae pugna veniret, haesitabatur a christianis, et funereum spectaculum inter athletam Christi et ministros inimici pavidis pectoribus et fugitivis obtutibus explorabant; ne vulneri timidum martyr fidei daret latus, ne quos impetus saevientes effugeret, ne vel latrantes inter tormenta carnifices teneris sensibus exhorreret.

PL 17, 725D

しかし、幸いな時の戦いが良い終わりに至るまで、キリスト教徒たちはためらっていた。そして、キリストの競技者と敵の下僕たちとのあいだの、死のような見世物を、怯えた胸と逃げ腰の眼差しでうかがっていた。信仰の殉教者が怯んで脇腹を傷にさらすのではないか、荒れ狂う攻撃のどれかを逃れるのではないか、拷問のただ中で吠える刑吏たちを、繊細な感覚で恐れるのではないか、と。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.5

5

Pendebat interim corona de coelo, liliis angelorum et rosis de cruce et sanguine Christi vernantibus intertexta, sertumque coeleste vario decore pictum, tamquam florentis prati diversicolor facies desuper radiabat.

PL 17, 726A

その間にも、天から冠が垂れていた。天使たちのユリと、十字架とキリストの血で萌えるバラとを編み合わせ、さまざまな美しさで彩られた天の花輪である。それは、花咲く牧場の多彩な面のように、上から輝いていた。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.6

6

3. Pugnabat igitur miles Dei, et fide, non corpore confligebat. Hinc de vita blandiebatur mundus, hinc de morte terrebat. Excitabatur in illo conflictus caecus arenae pulvis, sed claudi non potuit oculus confessoris.

PL 17, 726A

3. こうして神の兵士は戦っていた。体ではなく、信仰によって争っていたのである。一方では世界が生命で彼をなだめすかし、他方では死で脅した。その争いの中で、目をくらます闘技場の砂埃が巻き上がったが〔in illo conflictus の係りは定かでない。「その争いの中で」と取った〕、告白者の眼を閉じさせることはできなかった。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.7

7

Videbatur utrubique, et quid pararet Deus, et quid cuperet inimicus. Scutum illi protectionis Christus erat: galeam salutis illi manus angelorum effecerant: loricam triplicem unus Deus, una fides, unum illi baptisma fabricabat: gladius illius Spiritus sanctus erat, daemones pugnabant telis suis, iste suis: illi nigris, iste armis fulgentibus confligebat.

PL 17, 726A

どちらの側にも見えていた。神が何を備えているか、敵が何を望んでいるかが。キリストが彼の守りの盾であった。救いの兜は、天使たちの手が造った。三重の胸甲は、唯一の神、唯一の信仰、唯一の洗礼が彼のために鍛えた。彼の剣は聖なる霊であった。悪霊たちは自分の武器で、彼は彼の武器で戦った。彼らは黒い武器で、彼は輝く武器で争ったのである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.8

8

Tuebatur clypeo fidei animam suam, corpus seminabat in terram; rigabat eam sanguine suo, ut fructus in resurrectione multiplices offerat Deo suo. 4. Qui seminant, inquit, in lacrymis, in gaudio metent.

PL 17, 726B

彼は信仰の盾で自分の魂を守り、体を地に蒔いた。自分の血でそれに水をやり、復活において多くの実りを自分の神に献げるためである。4. 「涙のうちに蒔く者は、喜びのうちに刈り取る」と言われている。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.9

9

Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient in exsultatione, tollentes manipulos suos (Psal. CXXV, 5) .

PL 17, 726B

「行く者は、泣きながら行き、自分の種を蒔く。だが、来る者は、喜びのうちに来て、自分の束を担う」(詩篇125:5)〔引かれた句は詩篇125:6〕。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.10

10

Effluebant tunc, certantibus sanctis, lacrymae fidelium, quas pietas provocabat, donec incerti eventus periculosi certaminis qua vergerent, apparerent.

PL 17, 726B

そのとき、聖なる人々が争っているあいだ、信徒たちの涙が流れ出た。その涙を情愛が呼び起こしていた。危険な争いの結末がどちらへ向かうか、明らかになるまでである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.11

11

Excutiebat injustae persecutionis dolor lamentabiles fletus, et unusquisque christianorum, quod in alio videbat, in se timebat: et licet scirent beatis martyribus gloriam in coelis esse paratam, tamen inter dubios variosque exitus, impendentibus tristibus, animis delicata charitas amaras lacrymas extorquebat.

PL 17, 726B

不当な迫害の痛みは、嘆きの涙を絞り出した。キリスト教徒の一人ひとりが、他人に見ることを、自分の身について恐れた。福なる殉教者たちには天に栄光が備えられていると知ってはいても、定かならぬさまざまな結末と、迫る悲しみのただ中で、繊細な愛は、苦い涙を絞り出したのである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.12

12

5. Ibant martyres euntes, et flebant mittentes semina sua. O quam arcta et angusta via, quae ducit ad vitam!

PL 17, 726C

5. 殉教者たちは、行きながら行き、自分の種を蒔きながら泣いていた。おお、命に至る道は、なんと狭く、なんと細いことか。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.13

13

Ibant per bestias et machaeras, per angustias et pressuras; oratione flentes, spe gaudentes: protegentes in terra corpora sua, quasi semina sua, ex quibus germinavit gloriae seges aeterna; tunc venient in exsultatione portantes manipulos suos, cum in resurrectione receperint flores suos: Justus quippe ut palma florebit, et sicut cedrus in Libano multiplicabitur.

PL 17, 726C

彼らは野獣と剣のただ中を、狭さと圧迫のただ中を行った。祈りにおいては泣き、希望においては喜びながら。地の上では自分の体を、自分の種のように覆い隠した。そこから永遠の栄光の穂が芽吹いたのである。彼らは、復活において自分の花々を取り戻すとき、喜びのうちに来て、自分の束を担うであろう。「義人はヤシのように花を咲かせ、レバノンのスギのように増える」。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.14

14

Nescit enim umquam in sanctis viridis decor ille marcorem; praesertim cui Deus tamquam perennis fluvius continuos latices et refrigeria larga ministrat. Ecce de uno grano corporis Christi, quod sepultum est, quanta martyrum messis erupit!

PL 17, 726C

聖なる人々のうちで、あの緑の美しさが萎れるということは決してない。とりわけ、神が絶えることのない川のように、尽きぬ流れと豊かな安らぎを与えている者にとってはそうである。見よ、葬られたキリストの体の一粒から、殉教者たちのなんと大きな収穫が芽生えたことか。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.15

15

Ecce de primitiva palma quantae exsurrexerunt confessorum palmae victrices! O paradisus, sanctarum animarum blanda se societate miscenti! 6. Inter hos iste beatissimus martyr hodie valentior festa novat.

PL 17, 726D

見よ、初めのヤシから、告白者たちの勝利のヤシが、なんと多く立ち上がったことか。おお、聖なる魂たちの優しい交わりに自らを交える者にとって、なんという楽園か〔miscenti は与格で、「…者にとって」と取った〕。6. このうちにあって、いと福なるこの殉教者は、今日さらに力強く、祝いを新たにする。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 59bis.0.16

16

Vicit enim moriens adversarium, qui pugnabat; et coronam de coelo consecutus est, quae pendebat. Gaudeant nunc filii de triumphis martyrum, et posteris tradant annua vota, quorum patres et dura sanctorum aspexere certamina, et vincentum laetati sunt de corona.

PL 17, 726D

実に、彼は死にながら、戦っていた敵に勝ち、垂れていた冠を、天から得た。今、子らは殉教者たちの勝利を喜び、後の世に年ごとの祈りを伝えよ。その父祖たちは、聖なる人々の厳しい争いを見、勝つ者たちの冠を喜んだのである。