作者不詳不詳

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 17 › Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti

Sermo LIII. In natali sanctorum apostolorum Petri et Pauli 第53説教 聖なる使徒ペトロとパウロの誕生日に

Anonymous · Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti · PL 17, 712C · 19 sectiones

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.1

1

1. Natalem beatissimorum apostolorum Petri et Pauli hodie celebrantes, fratres charissimi, diversis epulis nos reficere debemus, et tantam festivitatem magna cum laetitia celebrare. Quis enim talium virorum solemnitatem non magna cum laetitia debet celebrare?

PL 17, 712C

1. いとも福なる使徒ペトロとパウロの誕生日〔殉教者が天に生まれた日、すなわち命日〕を今日祝うにあたり、いとも愛する兄弟たちよ、我々は種々の饗宴で自らを養い、かくも大いなる祝日を大きな喜びをもって祝わねばならない。このような人々の祭日を大きな喜びをもって祝わずにおれる者があろうか。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.2

2

Quis enim talium virorum solemnitate non magnos sibi exhibeat apparatus; ut quo plus expenderit, plus se apostolos confirmet amare?

PL 17, 712C

このような人々の祭日に、大きな準備を自らに整えない者があろうか。費やすことが多いほど、使徒たちを愛していることをいっそう確かなものとするためである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.3

3

2. Verumtamen non opus est proprio sumptu ad refectionem nostram: nam natali suo sanctus Petrus ipse nos reficit; est enim omnibus copiis refertum vas ejus, quod illi de coelo esurienti delatum est. Igitur qui esurit, sicut Petrus, reficitur ipse cum Petro.

PL 17, 712C

2. しかし、我々の食事のために自前の出費は要らない。誕生日に聖ペトロ自身が我々を養うからである。天から飢えた彼に届けられたその器は、あらゆる豊かさで満ちている。したがって、ペトロのように飢える者は、ペトロとともに養われる。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.4

4

Ut quid ergo praeparemus nobis proprium prandium, cum apostolico ferculo saginemur? cur nobis inquiramus terrenas epulas, cum coelestes copias habeamus?

PL 17, 712D

ではなぜ、使徒の供する料理で満たされているのに、自分たちのために自前の昼食を用意するのか。天の豊かさを持っているのに、なぜ地上の饗宴を求めるのか。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.5

5

Dicit enim sanctus Lucas in Actibus apostolorum post orationem esurienti Petro circa horam sextam aperto coelo vas quoddam splendidum velut linteum fuisse delatum, in quo erant omnia quadrupedia et repentia terrae, et volatilia coeli; et dixisse Dominum ad eum: Petre, surge: immola, et manduca (Act. X, 11 et seq.) .

PL 17, 712D

聖ルカは『使徒言行録』で、祈りのあと、飢えたペトロに第六時ごろ、天が開いて、亜麻布のような輝く器が降ろされ、その中にはあらゆる四つ足の獣と地を這うものと空の鳥がおり、主が彼に言ったと述べている。「ペトロよ、立て。屠って食べよ」(使徒言行録10:11以下)。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.6

6

3. Ecce Petrus, qui dicit alibi: Aurum et argentum non est mihi (Act. III, 6) ; nunc convivii ejus vasculum splendidius est argento: ut qui propter Christum argenti speciem refutasset, per Christum argenti nitore ditaretur.

PL 17, 713A

3. 見よ、別のところで「金も銀も私にはない」(使徒言行録3:6)と言うペトロは、今や彼の食事の小さな器が銀よりも輝かしい。キリストのために銀の見かけを退けた者が、キリストによって銀の輝きで富まされるためである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.7

7

Pransuro igitur Petro desunt cocorum apparatus, desunt obsequia famulorum: sed quod est melius, ministeria divina non desunt, et utiliori commutatione sancto viro, quod deest in terris, abundat in coelis; ut se reficiat enim Petrus, non cellarium sollicite reseratur, sed coelum ipsum protinus aperitur.

PL 17, 713A

昼食をとろうとするペトロには、料理人の支度はなく、召し使いたちの給仕もない。だが、より善いことに、神的な奉仕が欠けていない。有益な交換によって、この聖なる人には、地上に欠けているものが天に満ちている。ペトロが食事をとるために、貯蔵室が気遣わしげに開かれるのでなく、天そのものが即座に開かれるのである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.8

8

Legimus in Scripturis sanctum Eliam in deserto corvis ministrantibus pastum (III Reg. XVII, 6) ; quanto melius Petrus, cui non parvam escam tetra avis porrigit, sed integrum convivium multitudo angelica subministrat!

PL 17, 713A

我々は聖書で、聖なるエリヤが荒れ野でカラスたちに仕えられて養われたと読む(列王記三17:6)。いっそうすぐれているのがペトロである。彼には不気味な鳥が小さな食べ物を差し出すのでなく、天使の群れが一回の完全な饗宴を給仕するのである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.9

9

4. Post orationem ergo esurit Petrus (Act. X, 10) . Mirandum cur sanctum virum post orationem fames sequatur, cum soleat fames oratione depelli, et esuriens anima non nisi obsecrationibus saginari.

PL 17, 713B

4. ゆえにペトロは祈りのあとで飢える(使徒言行録10:10)。聖なる人に祈りのあとで飢えが続くのは、不思議である。飢えは祈りで追い払われるのが常で、飢えた魂は懇願によってしか満たされないのに。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.10

10

Sed puto Petrum post orationem non cibum esurisse hominum, sed salutem: nec inedia vexatum esse corporis, sed inopia credentium laborasse.

PL 17, 713B

しかし私は、ペトロが祈りのあとで飢えたのは、人間の食物にではなく、救いに飢えたのだと思う。体が飢餓に悩まされたのでなく、信じる者たちの乏しさに苦しんだのである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.11

11

Cum enim Judaicus populus perfidus et ingratus, illo praedicante, Christo non crederet, famem quodammodo Petrus sui officii sustinebat; famem enim patitur, qui minime fructum sui laboris assequitur.

PL 17, 713B

というのも、ユダヤの民は背信にして恩知らずで、彼の説教にもキリストを信じなかったので、ペトロは自分の務めの飢えを、いわば耐えていた。自分の労苦の実りをまったく得られない者が、飢えに苦しむからである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.12

12

5. In coenaculum igitur ad orationem festinus ascendit (Ibid., 9) . Bene ait in coenaculum ad orationem ascendisse Petrum; quia omnis sanctus quando orat, relinquens humilia, vel terrena, in altum mentis extollitur, et in sublime suspensus rapitur, et cogitatione sancta coelo vicinus efficitur.

PL 17, 713B

5. こうして彼は祈るために急いで階上の広間に上った(使徒言行録10:9)。ペトロが祈りのために階上の広間に上ったというのは、もっともである。聖なる者は皆、祈るとき、低いものや地上のものを離れ、精神が高みに引き上げられ、高みにつり上げられて奪い取られ、聖なる思いによって天に近い者とされるからである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.13

13

Atque ibi esurienti illi, hoc est, cogitanti in cordis sui sublimiori loco pro salute Judaici populi, offertur vas diversorum generum animalibus plenum, velut divinitate dicente illi: Tu in Judaeos solos esuris, ecce famem fidei tuae cunctarum gentium diversitate reficio.

PL 17, 713C

そしてそこで、飢えた彼、すなわち、ユダヤの民の救いのために心のより高い所で思いをめぐらす彼に、さまざまな種の動物で満ちた器が差し出される。それはあたかも神性が彼にこう言うかのようである。「汝はユダヤ人たちだけのために飢えている。見よ、汝の信仰の飢えを、私はあらゆる諸国民の多様さで満たす」。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.14

14

Nam utique diversa animalia collecta in uno vasculo, diversarum gentium congregatio collecta in una Ecclesia demonstratur: quae Ecclesia in illius vasculo splendido, dum non habet maculam neque rugam, lintei nitore resplendet.

PL 17, 713C

実際、一つの小さな器に集められた多様な動物は、一つの教会に集められた諸国民の多様な集まりを示している。その教会は、彼の輝く小さな器のうちに、しみもしわもなく、亜麻布の輝きでまばゆく光っている。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.15

15

In qua primum animal Deo ex gentibus centurio Cornelius immolatur. 6. De hoc ergo vasculo suo hodie nos reficit Petrus; cum enim videmus gentilium turbas ad fidem christianitatis accurrere, simul cum apostolis gratulamur.

PL 17, 713C

その中で、諸国民のうちから神に屠られる最初の動物は、百人隊長コルネリウスである。6. こうして今日、ペトロはこの自分の小さな器から我々を養う。実際、異邦人の群れがキリスト教の信仰へと駆けつけるのを見るとき、我々は使徒たちとともに喜ぶのである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.16

16

Non enim mortui sunt, quorum curamus natalem hodie: sed renati vivunt plane; quia participes effecti sunt Christi, qui vita est omnium.

PL 17, 713D

我々が今日その誕生日を守る人々は、死んだのではない。新たに生まれ、確かに生きている。万人の生命であるキリストにあずかる者とされたからである。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.17

17

Quamvis enim corpora passione caesa sint, interruptus tamen non est ordo vivendi; jugiter enim et Deo gratias agunt, et laudes Salvatori referunt; nisi quod resoluta membrorum sarcina, magis adhaerent Christo, sicut ait Paulus apostolus: Dissolvi, et cum Christo esse, multo melius (Philip. I, 23) .

PL 17, 713D

体は受難によって切り裂かれても、生きる秩序は断たれていない。彼らは絶えず神に感謝をささげ、救い主に賛美を献げているからである。ただ、肢体の荷が解かれて、いっそうキリストに結びつくのである。使徒パウロが言うとおりである。「解き放たれて、キリストとともにいることは、はるかに善い」(フィリピ1:23)。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.18

18

Non ergo dicenda est mors, qua interveniente, caremus persecutoribus, et Christo connectimur. Non est plane dicenda mors, quae Christo mortuum socians, lucrum efficit morientis, sicut ait beatus Apostolus: Mihi enim vivere Christus est, et mori lucrum (Ibid., 21) .

PL 17, 714A

ゆえに、それが起こるとき迫害者から離れ、キリストに結ばれる事柄を、死と言うべきではない。死んだ者をキリストに結びつけ、死ぬ者の利益とするものは、確かに死と言うべきでない。福なる使徒が言うとおりである。「私にとって生きることはキリストであり、死ぬことは利益である」(フィリピ1:21)。

Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 53.0.19

19

Illa autem vera est mors, quae etiam viventem hominem peccatorum morte constringit; quia quamvis vivere videatur, sceleribus tamen suis morti jam videtur addictus, sicut ait Apostolus de illa deliciosa vidua: Haec autem vivens mortua est (I Tim. V, 6) .

PL 17, 714A

しかし真の死とは、生きている人をさえ罪の死で縛るものである。生きているように見えても、自らの悪行によってすでに死に引き渡されたと見えるからである。使徒が、あの贅沢に暮らすやもめについて言うとおりである。「この者は生きていながら死んでいる」(一テモテ5:6)。