Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 15.0.1
1. Adest tempus, carissimi fratres, quod sexagesima vocatur; et ideo necesse est ut vita vestra mutetur, mores corrigantur, mundus despiciatur, et coelestis patria ardentius diligatur.
PL 17, 633A1. 時が来た、いとも愛する兄弟たちよ、それは六旬節と呼ばれる。それゆえ、諸君の生活が改まり、習いが正され、世界が軽んじられ、天の祖国がいっそう熱く愛されることが必要である。
Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 15.0.2
Nam senarius numerus, a quo sexaginta, et sexagesima, et sexcenta, et sex millia derivantur, perfectionem significat. Hinc est quod ille, qui sexta die fecit hominem, in sexta aetate, et sexta feria, et sexta hora illum voluit redimere.
PL 17, 633A実に、六という数、そこから六十、六旬節、六百、六千が派生するが、それは完全を表す。それゆえ、六日目に人を造ったあの者は、第六の時代に、第六の日〔金曜日〕に、第六の時に、その人を贖おうと欲したのである。
Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 15.0.3
Unde qui jam septuagesimam celebrastis, et hodie sexagesimam celebratis, ac deinde quinquagesimam et quadragesimam, Deo propitio, celebraturi estis, istorum nominum mysteria vobis manifestare debemus.
PL 17, 633Aしたがって、すでに七旬節を祝い、今日は六旬節を祝い、さらに神が好意を示すなら五旬節と四旬節を祝おうとしている諸君に、これらの名の奥義を明らかにせねばならない。
Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 15.0.4
2. Quadragesima nimirum sex septimanas habet, cui addidit Telesphorus pontifex septimam hebdomadam, et vocatum est hoc tempus quinquagesima: deinde ab aliis addita est octava septimana, et vocatum est ipsum tempus sexagesima: postmodum vero addita est nona hebdomada, et dicta est septuagesima.
PL 17, 633B2. 四旬節はたしかに六週をもつ。教皇テレスフォルスがそれに第七週を加え、この時は五旬節と呼ばれるようになった。そののち他の者たちによって第八週が加えられ、その時は六旬節と呼ばれた。さらにのち第九週が加えられ、七旬節と呼ばれた。
Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 15.0.5
Quoniam sicut a quatuor quadragesima, et a sex sexagesima; ita a septem septuagesima dicitur. Unde si quis modo adderet decimam septimanam, non eam vocaremus decagesimam, sed octogesimam, servato numeri ordine; quia post septem, a quo septuagesima venit, sunt octo.
PL 17, 633B四から四旬節、六から六旬節と言うように、七から七旬節と言うからである。それゆえ、もし今、第十週を加えるとしても、我々はそれを十旬節〔decagesima〕とは呼ばず、数の順序を保って八旬節〔octogesima〕と呼ぶであろう。七旬節の由来となる七のあとに来るのは八だからである。
Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 15.0.6
3. Quadragesima ideo servatur; quia Moyses, et Elias, et Salvator quadraginta diebus et noctibus jejunasse leguntur.
PL 17, 633B3. 四旬節が守られるのは、モーセとエリヤと救い主が四十日四十夜断食したと読まれるからである。
Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 15.0.7
Quinquagesima ideo a quibusdam servatur, in qua sunt quinquaginta dies: quia si subtraxeris ab his septem Dominicas, non amplius remanent in abstinentia, nisi quadraginta et duo dies: et in ipsis duobus diebus alii jejunant, alii non, id est, in coena Domini, et in sabbato sancto.
PL 17, 633B五旬節がある人々によって守られるのは、次の理由による。そこには五十日があるが、そこから七つの主日を引くと、断食の中に残るのは四十二日にすぎず、しかもその二日のうち、ある者は断食し、ある者はしない。すなわち主の晩餐の日と聖なる土曜日である。〔五十日から七つの主日を引けば四十三日になる。底本は四十二日とする〕
Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 15.0.8
Sexagesima ideo celebratur, in qua sunt octo hebdomadae, id est, dies quinquaginta sex: si subtraxeris octo Dominicos dies, et octo quintas ferias, quadraginta dies solummodo remanent jejunii.
PL 17, 633C六旬節が祝われるのは、そこに八週、すなわち五十六日があるからである。八つの主日と八つの木曜日を引くと、断食の日はちょうど四十日だけ残る。
Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti 15.0.9
Septuagesima vero, a qua usque in pascha sunt novem septimanae, id est, sexaginta tres dies; ideo ab aliquibus celebratur, quia si subtraxeris novem dies Dominicos propter Domini resurrectionem, et novem quintas ferias propter Dominicam coenam, et totidem sabbata, ne videamur sabbatizare cum Judaeis; non amplius quam triginta sex dies remanent ad jejunandum: quos omni devotione ipse vos observare concedat Christus Dominus noster, qui vivit et regnat cum Deo patre in unitate Spiritus sancti Deus, per cuncta saecula, amen.
PL 17, 633C七旬節、そこから復活祭までは九週、すなわち六十三日あるが、それがある人々によって祝われるのは、主の復活のゆえに九つの主日を、主の晩餐のゆえに九つの木曜日を、また同じ数の土曜日を引くと——我々がユダヤ人とともに安息日を守っていると見られないためである——断食のために残るのは三十六日にすぎないからである。その三十六日を、諸君が全き献身をもって守るよう、我々の主なるキリストが許すように。彼は神として、父なる神とともに、聖なる霊の一体性において、すべての世々にわたって生き、支配する。アーメン。