Tractatus XVII in Evangelium S. Matthaei 3.1.1
Videns autem, inquit, turbas Jesus, ascendit in montem: et, sedente eo, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum, docebat eos dicens: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum (Matth. V, 1, 2) , et caetera quae sequuntur.
PL 20, 331C「イエスは群衆を見て、山に登った。座ると、弟子たちが彼のもとに来た。そして口を開いて、彼らを教えて言った。『霊において貧しい者たちは幸いである。天の国は彼らのものだからである』」(マタイ5:1, 2)と〔マタイは〕言う。以下に続くことも同様である。
Tractatus XVII in Evangelium S. Matthaei 3.1.2
De terrenis et humilibus ad alta et excelsa discipulos suos Dominus ducturus, montem conscendit: et quidem Oliveti, ut per ipsius vocabuli significationem, divinae misericordiae suae munus ostenderet.
PL 20, 331C主は、地上の低い所から高い所へ弟子たちを導こうとして、山に登った。しかもそれはオリーブ山であり、その名の意味によって、自らの神的な慈しみの賜物を示すためであった。
Tractatus XVII in Evangelium S. Matthaei 3.1.3
Ascendit igitur Dominus in montem, ut discipulis suis terrena jam relinquentibus et superna petentibus, velut in alto jam positis, praecepta traderet coelestium mandatorum: et provisas olim benedictiones divino munere largiretur, secundum quod David ante testatus fuerat, dicendo: Etenim benedictionem dabit qui legem dedit (Psal. LXXXIII, 8) .
PL 20, 331Cこうして主が山に登ったのは、地上のものをすでに捨て、上なるものを求めて、いわば高い所にすでに置かれている弟子たちに、天の戒めの教えを授け、かねて備えられていた祝福を神の賜物として与えるためであった。ダビデが前もってこう証しして言っていたとおりである。「実に、律法を与えた者は祝福を与える」(詩篇83:8)。
Tractatus XVII in Evangelium S. Matthaei 3.1.4
Et ut apertius et gratiam apostolorum, et auctorem tantae hujus benedictionis ostenderet, addidit dicens: Ambulabunt de virtute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion: Filius scilicet Dei, qui in Sion apostolis benedictiones donavit.
PL 20, 332Aそして、使徒たちの恩寵と、これほど大きなこの祝福の創始者を、いっそう明らかに示すために、付け加えて言った。「彼らは力から力へと歩み、神々の神がシオンで見られる」。すなわち神の子であり、シオンで使徒たちに祝福を授けた者である。
Tractatus XVII in Evangelium S. Matthaei 3.1.5
Idem enim in hoc monte benedictiones apostolis dedit, qui jamdudum in monte Sina Moysi legem tradiderat, probans se esse utriusque legis auctorem, secundum quod per Jeremiam ipse Dominus manifestat dicens: Et dabo illis testamentum novum: non tale quale jamdudum dedi patribus eorum, cum educerem eos de terra Aegypti; sed hoc est testamentum quod dabo illis: scribam leges meas in cordibus eorum, et in sensu eorum scribam illas (Jerem. XXXI, 31, 32) .
PL 20, 332A実に、この山で使徒たちに祝福を与えたのは、かつてシナイ山でモーセに律法を授けた者と同じである。自分が、旧新両方の法の創始者であることを示しているのである。主自身がエレミヤを通して明らかにしているとおりである。「私は彼らに新しい契約を与える。かつて私が彼らの父祖に、彼らをエジプトの地から導き出したときに与えたようなものではない。私が彼らに与える契約はこうである。私は私の法を彼らの心に記し、彼らの思いに記す」(エレミヤ31:31, 32)。
Tractatus XVII in Evangelium S. Matthaei 3.1.6
Et jamdudum quidem cum lex daretur (Exod. XIX, 21) , juxta montem populus prohibebatur accedere: nunc autem Domino dicente in monte nemo prohibetur; immo potius omnes invitantur ut audiant: quia in lege severitas est, in Evangelio gratia: illic terror incredulis incutitur, hic credentibus benedictionum munus infunditur.
PL 20, 332B実に、かつて律法が与えられたとき(出エジプト記19:21)、民は山に近づくことを禁じられた。だが今は、主が山で語っているが、誰も禁じられない。むしろ、皆が聞くように招かれている。律法には厳しさがあり、福音には恩寵があるからである。そこでは不信仰の者たちに恐れが吹き込まれ、ここでは信じる者たちに祝福の賜物が注ぎ込まれる。
Tractatus XVII in Evangelium S. Matthaei 3.1.7
Si vis ergo et tu benedictionem a Domino accipere, relinque terrenam conversationem, pete vitam supernam; ascende in altitudinem fidei tamquam montem, ut benedici jure a Domino merearis. Sed quae jam ipsa verba benedictionum sint, videamus.
PL 20, 332Bそれゆえ、あなたも主から祝福を受けようと望むなら、地上の暮らしを捨て、上なる生命を求めよ。信仰の高みを山のように登れ。主から祝福されるにふさわしくなるためである。では、祝福の言葉そのものがどのようなものか、見てみよう。