テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2De Resurrectione Carnis

Caput LIII 第LIII章

Tertullian · De Resurrectione Carnis · PL 2, 872C · 21 sectiones

De Resurrectione Carnis 53.1

1

Sed corpus animale animam quidem argumentantur, ut illum a carne avocent recidivatum. Porro, cum constet, fixumque sit, illud resurrecturum corpus, quod fuerit seminatum, ad ipsius rei exhibitionem provocabuntur.

PL 2, 872C

しかし彼らは、〔一コリント15章の〕『魂的な肉体』とはすなわち魂のことだと論じ立てる。それは、あの甦りを肉から引き離すためである。しかも、蒔かれたその肉体こそが甦るべき肉体であることは確定した動かぬ事柄であるから、彼らは事実そのものを示すよう迫られることになろう。

De Resurrectione Carnis 53.2

2

Aut ostendant animam seminatam post mortem, id est mortuam, id est humi elisam, disjectam, dissolutam, quod in illam a Deo decretum non est; proponant corruptelam ejus, et dedecorationem, infirmitatem, ut ipsius sit etiam exsurgere in incorruptelam, et in gloriam, et in virtutem.

PL 2, 872C

あるいは、魂が死後に蒔かれたことを示すがよい。すなわち死んだこと、すなわち地に打ち倒され、砕かれ、解き散らされたことを。だが、そのようなことは神によって魂に定められてはいない。魂の朽廃と、恥辱と、弱さとを示し出すがよい。そうすれば、不朽の内に、栄光の内に、力の内に立ち上がることもまた魂自身のわざとなろう。

De Resurrectione Carnis 53.3

3

Sed enim in Lazaro, praecipuo resurrectionis exemplo, caro jacuit in infirmitate, caro pene computruit in dedecorationem, caro interim putuit in corruptionem; et tamen Lazarus caro resurrexit, cum anima quidem, sed incorrupta, quam nemo vinculis lineis strinxerat, nemo in sepulcro collocarat, nemo jam foetere senserat, nemo quatriduo viderat seminatam.

PL 2, 873A

だが実に、復活の最たる実例であるラザロにおいて、肉は弱さのうちに横たわり、肉はほとんど腐って恥辱のうちに朽ち果て、肉はしばし腐臭を放って朽廃のうちにあった。それでもラザロは肉として甦った。魂を伴ってではあるが、その魂は朽ちることがなかった。誰も魂を亜麻布の帯で縛りはせず、誰も魂を墓に納めはせず、誰も魂がすでに臭っていると気づいた者はなく、誰も四日の間蒔かれた魂を見た者はいない。

De Resurrectione Carnis 53.4

4

Totum habitum, totum exitum Lazari, omnium quoque caro hodie experitur, anima vero nullius. In qua ergo stylus Apostoli comparet, de qua eum loqui constat, ea erit et corpus animale, cum seminatur, et spiritale, cum suscitatur.

PL 2, 873A

ラザロの状態のすべて、最期のすべてを、今日すべての人の肉もまた経験するが、魂はどの人のものであれ経験しない。それゆえ、使徒の筆が当てはまるもの、使徒がそれについて語っていると分かるものは、蒔かれるときには魂的な肉体であり、甦らされるときには霊的な肉体であるところの、まさにその〔肉〕なのである。

De Resurrectione Carnis 53.5

5

Nam ut ita intelligas, manum adhuc porrigit, aeque de ejusdem Scripturae auctoritate, factum retexens primum hominem Adam in animam viventem.

PL 2, 873B

というのも、そのことを理解させるため、使徒はなお手を差し伸べ、同じ聖典の権威に基づいて、最初の人アダムが生ける魂となったという出来事を改めて解き示しているからである。

De Resurrectione Carnis 53.6

6

Si Adam homo primus, caro autem homo ante animam, sine dubio caro erit facta in animam viventem; facta porro in animam, cum esset corpus, utique animale corpus est facta.

PL 2, 873B

もしアダムが最初の人であり、しかも肉が魂に先立つ人間であるならば、疑いなく、生ける魂となったのは肉であったことになる。しかも、肉体でありながら魂となったのであるから、当然、魂的な肉体となったのである。

De Resurrectione Carnis 53.7

7

Quid eam appellari velint, quam quod per animam facta est, quam quod ante animam non fuit, quam quod post animam non erit, nisi cum resurgit? Recepta enim anima, rursus animale corpus efficitur, ut fiat spiritale: non enim resurgit, nisi quod fuit.

PL 2, 873B

彼らはそれを、魂によって造られたもの、魂に先立っては存在しなかったもの、そして甦るとき以外は魂の後にも存在しないもの、そのもの以外の何と呼ばせたいのか。魂を受け取り直せば、それは再び魂的な肉体となり、そうして霊的な肉体となるのである。かつてあったもの以外は甦らないのだから。

De Resurrectione Carnis 53.8

8

Ita, unde carni competit corpus animale dici, inde animae nullo modo competit. Caro enim ante corpus, quam animale corpus. Animata enim, postea facta est corpus animale.

PL 2, 873B

かくして、肉に『魂的な肉体』と呼ばれるにふさわしい所以は、魂には決してふさわしくない。なぜなら肉は、魂的な肉体となる前に、すでに肉体であったからである。魂を受けてはじめて、それは魂的な肉体となったのである。

De Resurrectione Carnis 53.9

9

Anima vero, etsi corpus, tamen, quia ipsa est corpus non animatum, sed animans potius, animale corpus non potest dici, nec fieri quod facit. Alii enim accidens facit illud animale; non accidens autem alii, quomodo se faciet animale?

PL 2, 873C

しかし魂は、たとえ一種の肉体であるとしても、魂を与えられた肉体なのではなく、むしろ魂を与える当のものであるがゆえに、『魂的な肉体』と呼ばれることはできず、自らが働きかけている当のものになることもできない。というのも、魂的であるという付帯性は他のもの〔肉〕に生じるのであって、魂自身には生じないからである。付帯性を持たないものが、どうして自らを魂的なものにできようか。

De Resurrectione Carnis 53.10

10

Sicut ergo ante animale corpus, caro recipiens animam; ita et postea spiritale, induens spiritum. Hunc ordinem Apostolus disponens, in Adam quoque et in Christo eum merito distinguit, ut in capitibus distinctionis ipsius.

PL 2, 873C

したがって、魂的な肉体となる前に、肉は魂を受け取るものであったのと同様に、その後には霊を身にまとって霊的な肉体となる。使徒はこの順序を打ち立てるにあたり、この区別の頭〔かしら〕たる者たちとして、アダムにおいても、キリストにおいても、これを当然にも区別している。

De Resurrectione Carnis 53.11

11

Et cum Christum novissimum Adam appellat, hinc eum recognosce ad carnis, non ad animae resurrectionem omnibus doctrinae viribus operatum.

PL 2, 874A

そして使徒がキリストを『最後のアダム』と呼ぶとき、そこから、彼が教えの力のすべてを注いで論じているのは肉の復活についてであって、魂の復活についてではないと認めるがよい。

De Resurrectione Carnis 53.12

12

Si enim et primus homo Adam caro, non anima, qui denique in animam vivam factus est; et novissimus Adam Christus, ideo Adam, quia homo; ideo homo, quia caro, non quia anima.

PL 2, 874A

というのも、最初の人アダムが肉であって魂ではなく、しかもついには生ける魂となった者であるとするなら、最後のアダムであるキリストもまた、人間であるゆえにアダムと呼ばれ、肉であるがゆえに人間であって、魂であるがゆえにではないからである。

De Resurrectione Carnis 53.13

13

Atque ita subjungit: Non primum quod spiritale, sed quod animal; postea quod spiritale, secundum utrumque Adam.

PL 2, 874A

そしてこう付け加える。「初めにあるのは霊的なものではなく、魂的なものであり、その後に霊的なものがある」と。これは両方のアダムに即して言われている。

De Resurrectione Carnis 53.14

14

Ecquid tibi videtur corpus animale, et corpus spiritale in eadem carne distinguere, cujus distinctionem in utroque Adam, id est, in utroque homine praestruxit? Ex qua enim substantia pariant inter se Christus et Adam?

PL 2, 874A

お前には、彼が魂的な肉体と霊的な肉体とを同じ肉のうちで区別しているとは思えないのか。彼はこの区別を、両方のアダム、すなわち両方の人間において、あらかじめ組み立てておいたのである。そもそも、キリストとアダムとは互いにいかなる実体において等しいのか。

De Resurrectione Carnis 53.15

15

Scilicet ex carne, licet et ex anima; sed carnis nomine homo uterque sunt. Prior enim caro homo. Ex illa et ordinem admittere potuerunt, ut alter primus, alter novissimus homo, id est Adam, deputarentur.

PL 2, 874B

なるほど肉においてである。魂においてもそうではあるが、しかし両者が人間と呼ばれるのは肉の名によってである。というのも、肉こそが先に人間であったからだ。その肉によってこそ、一方は最初の人間、他方は最後の人間、すなわちアダムと見なされる順序をも受け入れることができたのである。

De Resurrectione Carnis 53.16

16

Caeterum, diversa in ordinem disponi non possunt de substantia duntaxat; de loco enim, aut tempore, aut conditione, forsitan possint.

PL 2, 874B

そもそも、実体において異なるものどもを、順序のうちに配することはできない。しかし場所において、あるいは時において、あるいは境遇において異なるのであれば、あるいはそれも可能であろう。

De Resurrectione Carnis 53.17

17

Hic autem de substantia carnis, primus et novissimus dicti sunt: sicut et rursus primus homo de terra, et secundus de coelo; quia etsi de coelo secundum spiritum, sed homo secundum carnem.

PL 2, 874B

しかしここでは、肉の実体に関して、最初の者、最後の者と言われているのである。それはまた、最初の人は地から、第二の人は天からと言われるのと同様である。なぜなら、たとえ霊に関しては天からであるとしても、肉に関しては人間だからである。

De Resurrectione Carnis 53.18

18

Itaque, cum carni conveniat ordo in utroque Adam, non animae, ut primus homo in animam vivam, novissimus in spiritum vivificantem, distincti sint; aeque distinctio eorum carni distinctionem praejudicavit, ut de carne sit dictum: Non primum quod spiritale, sed quod animale, postea quod spiritale; atque ita eadem sit et supra intelligenda, et quae seminetur corpus animale, et quae resurgat corpus spiritale; quia non primum quod spiritale, sed quod animale; quia primus Adam in animam, novissimus Adam in spiritum.

PL 2, 874B

かくして、順序が魂にではなく肉にこそ両方のアダムにおいて当てはまるのであり、最初の人は生ける魂へと、最後の人は生かす霊へと区別されているのだから、両者の区別は等しく肉についての区別をあらかじめ規定していたのである。それゆえ、肉について「初めにあるのは霊的なものではなく魂的なものであり、その後に霊的なものがある」と言われたのである。そしてこのように、先に述べたのと同じ肉こそが、蒔かれるときには魂的な肉体であり、甦るときには霊的な肉体であると理解されねばならない。なぜなら、初めにあるのは霊的なものではなく魂的なものであり、最初のアダムは魂へ、最後のアダムは霊へと〔向かうもの〕だからである。

De Resurrectione Carnis 53.19

19

Totum de homine; totum de carne, quando de homine. Quid ergo dicemus? Nonne et nunc habet caro spiritum ex fide? Ut quaerendum sit, quomodo corpus animale dicatur seminari.

PL 2, 874C

すべては人間についてであり、人間についてであるからには、すべては肉についてである。それでは何と言うべきか。肉は今すでに、信仰によって霊を有しているのではないか。そうなると、なぜ魂的な肉体が蒔かれると言われるのか、問わねばならなくなる。

De Resurrectione Carnis 53.20

20

Plane accepit et hic spiritum caro, sed arrhabonem; animae autem non arrhabonem, sed plenitudinem.

PL 2, 875A

確かに、この世においてすでに肉も霊を受けてはいる。しかしそれは手付けとしてである。だが魂については、肉は手付けではなく、その充満を受け取っているのである。

De Resurrectione Carnis 53.21

21

Itaque etiam propterea majoris substantiae nomine animale corpus nuncupata est, in qua seminatur, futura proinde per plenitudinem spiritus insuper spiritale, in qua resuscitatur. Quid mirum, si magis inde vocitata est, unde conferta est, quam unde respersa?

PL 2, 875A

それゆえ、それ〔肉〕は、蒔かれるときには、より大なる実体〔魂〕の名によって『魂的な肉体』と呼ばれているのであり、それに応じて、甦らされるときには、なおも霊の充満によって『霊的な肉体』となるはずのものなのである。それが、わずかに振りかけられたものによってよりも、豊かに満たされたものによってこそ、より大きくその名を得ているとしても、何の不思議があろうか。