テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2De Resurrectione Carnis

Caput XLIX 第XLIX章

Tertullian · De Resurrectione Carnis · PL 2, 865B · 14 sectiones

De Resurrectione Carnis 49.1

1

Ventum est nunc ad carnem et sanguinem revera totius quaestionis, quas substantias, quali conditione exhaeredaverit Apostolus a Dei regno; aeque de antecedentibus discere est.

PL 2, 865B

さていまや、この問い全体にとって真に肝要な「肉と血」に至った。すなわち、使徒がいかなる実体を、いかなる次第で神の国から廃嫡したのかという点である。これもまた、先立つ箇所から学ぶべきことである。

De Resurrectione Carnis 49.2

2

Primus, inquit, homo de terra choicus, id est limacius, id est Adam; secundus homo de coelo, id est sermo Dei, id est Christus; non alias tamen homo, licet de coelo, nisi quia et ipse caro atque anima, quod homo, quod Adam; nam et supra novissimus Adam dictus, de consortio substantiae commercium nominis traxit; quia nec Adam ex semine caro, quod et Christus.

PL 2, 865B

「第一の人は地から出た、土的な者である」と言われている。すなわち泥土の者、すなわちアダムである。「第二の人は天から出た者」であり、すなわち神の言葉、すなわちキリストである。とはいえ、天から出た者であっても、彼が人であるのはひとえに、彼もまた肉と魂であるからにほかならない。それはアダムが人であるのと同じ次第である。実に、上で「最後のアダム」と呼ばれた彼は、実体を共にすることから名の分かち合いを引き出したのである。なぜなら、アダムの肉が種によらなかったように、キリストの肉もまたそうだったからである。

De Resurrectione Carnis 49.3

3

Qualis ergo choicus, tales et choici; qualis coelestis, tales et coelestes. Substantia tales? an primo disciplina, dehinc et dignitate, quam et disciplina captavit? Atquin, substantia nullo modo separabuntur choici atque coelestes, semel ab Apostolo homines dicti.

PL 2, 865C

「土的な者がどのようであるかに応じて、土的な者たちもまたそのようであり、天上の者がどのようであるかに応じて、天上の者たちもまたそのようである」。実体においてそうなのか。それとも、まず規律において、それから規律が勝ち取った品位においてなのか。しかるに、土的な者たちと天上の者たちとは、ひとたび使徒によって〔ともに〕人と呼ばれた以上、実体においては決して分かたれることがない。

De Resurrectione Carnis 49.4

4

Si enim et Christus solus vere coelestis, imo et supercoelestis, homo tamen, qua caro atque anima, nihilo ex ista substantiarum conditione a choica qualitate discernitur: proinde et qui coelestes secundum illum, non de substantia praesenti, sed de futura claritate coelestes praedicati intelliguntur; quia et retro, unde distinctio ista manavit de dignitatis differentia, ostensa est alia supercoelestium gloria, alia superterrenorum, et alia solis, alia lunae, alia stellarum; quia et stella a stella differt in gloria, non tamen in substantia.

PL 2, 865C

というのも、たとえキリストひとりが真に天上の者、それどころか天上を超える者であるとしても、彼もまた肉と魂である限りにおいて人である以上、この実体の境遇の点では、彼は土的な性質から少しも区別されないからである。それゆえ、彼にならって天上の者と呼ばれる者たちも、現在の実体によってではなく、未来の栄光によって天上の者と告げ知らされていると解される。なぜなら、この品位の相違に発するこの区別のもとは、遡って示されているとおり、天上を超える者たちの栄光は一つであり、地上を超える者たちの栄光は別であり、太陽の栄光、月の栄光、星々の栄光はそれぞれ別だからである。星と星とは栄光において異なっていても、実体において異なるのではない。

De Resurrectione Carnis 49.5

5

Denique, praemissa differentia dignitatis in eadem substantia et nunc sectandae et tunc capessendae, subjungit etiam exhortationem, ut et hic habitum Christi sectemur ex disciplina, et illic fastigium consequamur ex gloria: Sicut portavimus imaginem choici, portemus etiam imaginem supercoelestis.

PL 2, 866A

結局のところ、同一の実体のうちにありながら、いま追い求めるべき品位といずれ捉えるべき品位との相違を先立てて述べたのち、彼はさらに勧告を付け加える。すなわち、今この地では規律によってキリストの姿を追い求め、かの地では栄光によって頂きに到達しようというのである。「我々が土的な者の像を負ったように、天上を超える者の像もまた負おうではないか」。

De Resurrectione Carnis 49.6

6

Portavimus enim imaginem choici per collegium transgressionis, per consortium mortis, per exilium paradisi. Nam etsi in carne hic portatur imago Adae, sed non carnem monemur exponere.

PL 2, 866A

実に我々は、違反を共にすることを通じ、死を共にすることを通じ、楽園からの追放を通じて、土的な者の像を負ったのである。なぜなら、たとえこの肉においてアダムの像が負われているとしても、我々が肉を捨て去るよう戒められているわけではないからである。

De Resurrectione Carnis 49.7

7

Si non carnem, ergo conversationem, ut proinde et coelestis imaginem gestemus in nobis; non jam dei, nec jam in coelo constituti; sed secundum liniamenta Christi incedentes in sanctitate, et justitia, et veritate.

PL 2, 866B

肉ではないとすれば、それは生き方〔のこと〕である。それゆえ我々は、天上の者の像を自らのうちに帯びるべきなのである――すでに神となったからでも、すでに天に置かれたからでもなく、キリストの輪郭にしたがって、聖性と正義と真理のうちを歩むことによってである。

De Resurrectione Carnis 49.8

8

Atque adeo ad disciplinam totum hoc dirigit, ut hic dicat portandam imaginem Christi in ista carne, et in isto tempore disciplinae.

PL 2, 866B

かくして彼はこの一切を規律へと向けているのであり、それゆえここでは、この肉のうちに、そしてこの規律の時のうちに、キリストの像を負うべきであると述べているのである。

De Resurrectione Carnis 49.9

9

Portemus enim praeceptivo modo, dicens, huic tempori loquitur, in quo homo nulla alia substantia est, quam caro et anima; aut si quam aliam, id est, coelestem substantiam haec fides spectat, huic tamen repromissa sit, cui ad illam elaborare mandatur.

PL 2, 866B

実に彼が「負おうではないか」と命令法をもって語るとき、それは、人間が肉と魂よりほかのいかなる実体でもないこの時に向けて語っているのである。あるいは、たとえこの信仰が別の実体、すなわち天上の実体を見据えているとしても、それはなお、そこへと励むよう命じられている当の者にこそ約束されているのである。

De Resurrectione Carnis 49.10

10

Cum igitur imaginem et choici et coelestis in conversatione constituat, illam ejerandam, hanc vero sectandam; dehinc adjungat: Hoc enim dico, id est, propter ea quae supra dixi (conjunctio est enim sensus supplementum antecedentibus reddens), quod caro et sanguis regnum Dei haereditati possidere non possunt; nihil aliud intelligi mandat carnem et sanguinem, quam supradictam imaginem choici: quae si in conversatione censetur vetustatis, conversatio autem vetustatis non capit Dei regnum, proinde caro et sanguis, non capiendo Dei regnum, ad conversationem rediguntur vetustatis.

PL 2, 866B

それゆえ、彼が土的な者の像と天上の者の像とをともに生き方のうちに据え、前者は捨て去るべきもの、後者は追い求めるべきものとしたうえで、続けてこう付け加える。「私はこう言うのである」――すなわち「私が上で述べたことのゆえに」ということであり(この接続辞は、先立つ言葉に文意を補うものだからである)――「肉と血は神の国を相続によって受け継ぐことができない」。彼はこれによって、肉と血とは、先に述べた土的な者の像にほかならないと解するよう命じているのである。この像が古き生き方のうちに数えられ、しかも古き生き方は神の国を捉えることがない以上、肉と血もまた、神の国を捉えないことによって、古き生き方へと帰せられるのである。

De Resurrectione Carnis 49.11

11

Plane, si nunquam Apostolus pro operibus substantiam posuit, nec hic ita utatur. Si vero in carne adhuc constitutos, negavit esse in carne, in operibus carnis negans esse, formam ejus subruere non debes, non substantiam, sed opera substantiae alienantis a Dei regno.

PL 2, 866C

確かに、使徒がいまだかつて業の代わりに実体を置いたことがないのであれば、ここでもそのようには用いていないだろう。しかし、彼がなお肉のうちにある者たちについて、肉の業のうちにあることを否定することによって「肉のうちにはない」と否定したのであれば、お前は彼のこの言い方の形を覆すべきではない。神の国から遠ざけるのは実体ではなく、実体の業だからである。

De Resurrectione Carnis 49.12

12

Quibus etiam ad Galatas manifestatis, praedicere se et praedixisse profitetur (Gal. V), quod qui talia agunt , regnum Dei non sunt haeredidate consecuturi, non portantes scilicet imaginem coelestis, sicut portaverunt choici, ideoque ex vetere conversatione, nihil aliud deputandi, quam caro et sanguis.

PL 2, 867A

これらのことをガラテヤ人たちにも明らかにしたうえで、彼は自らが予告しており、また予告したことを言い表している(ガラテヤ5章)。すなわち、このような行いをなす者たちは神の国を相続によって受け継ぐことがないであろう、と。それは、彼らが土的な者の像を負ったようには天上の者の像を負っていないからであり、それゆえ古き生き方に基づいて、肉と血にほかならぬものと見なされねばならないのである。

De Resurrectione Carnis 49.13

13

Nam et si subito in hanc definitionem erupisset Apostolus, eliminandam carnem et sanguinem a Dei regno, sine ullius supra sensus praestructione, nonne duas istas substantias proinde hominem veterem interpretaremur carni et sanguini deditum, id est, esui et potui; cujus sit dicere adversus fidem resurrectionis: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur?

PL 2, 867A

実に、もし使徒が、先立つ意味の何の準備もなしに、突如としてこの規定へと飛び込み、肉と血は神の国から取り除かれるべきであると述べたのだとしたら、我々はこの二つの実体を、まさしく肉と血に身を委ねた古き人間、すなわち食と飲みに身を委ねた者と解すべきではなかろうか。復活の信仰に逆らって「食い、かつ飲もう。明日は死ぬのだから」と言うのは、まさにこの古き人間に属することなのである。

De Resurrectione Carnis 49.14

14

Et hoc enim infulciens Apostolus, carnem et sanguinem de fructibus ipsorum, manducandi et bibendi, sugillavit.

PL 2, 867B

実に使徒はこの点を織り込みながら、肉と血を、まさにそれ自身の実り――食うことと飲むこと――によって辱めたのである。