テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2De Resurrectione Carnis

Caput LII 第LII章

Tertullian · De Resurrectione Carnis · PL 2, 870B · 19 sectiones

De Resurrectione Carnis 52.1

1

Videamus jam nunc quo corpore venturos mortuos disputet. Et bene, quod erupit statim ostendere, quasi quis ejusmodi quaerat. Stulte, inquit, tu quod seminas, non vivificatur , nisi mortuum fuerit.

PL 2, 870B

さていまや、死者たちがいかなる肉体をもって来るかについて、彼がいかに論じているかを見てみよう。まさに好都合なことに、彼はあたかも誰かがこのように問うたかのように、直ちに示すべく踏み出している。「愚かな者よ、お前が蒔くものは、死ななければ命を与えられない」と彼は言う。

De Resurrectione Carnis 52.2

2

Hoc ergo jam de exemplo seminis constet, non aliam vivificari carnem, quam ipsam quae erit mortua, et ita sequentia relucebunt: nihil enim adversus regulam exempli licebit intelligi.

PL 2, 870B

それゆえ、種という実例からして、まさに死ぬはずのものにほかならぬ肉こそが命を与えられるのだ、ということをここで確立しておくがよい。そうすれば、続く箇所も明らかになるであろう。実に、この実例の規範に反しては何ものも解することは許されないのである。

De Resurrectione Carnis 52.3

3

Nec, quia sequitur, Et quod seminas, non corpus quod futurum est, seminas, idcirco aliud ressurrecturum corpus, quam quod moriendo seminatur, existimes; caeterum, excidisti ab exemplo.

PL 2, 871A

また、「そしてお前が蒔くのは、やがて生じるはずの肉体そのものを蒔くのではない」と続くからといって、それゆえに、死んで蒔かれるものとは別の肉体が甦るのだと考えてはならない。さもなければ、お前はこの実例から外れてしまうことになる。

De Resurrectione Carnis 52.4

4

Nunquam enim, frumento seminato, et in terra dissoluto, hordeum erumpit, et non idipsum genus grani eademque natura, et qualitas, et forma. Denique, unde, si non idipsum? Et corruptela enim ipsum est, dum ipsius est.

PL 2, 871A

実に、小麦が蒔かれ、土のうちで溶け去るとき、大麦が芽吹くことは決してなく、まさに同じ種類の穀粒、同じ本性、同じ性質、同じ形が現れるのである。実に、それがまさにそれ自身でないとすれば、いったい何に由来するというのか。朽廃でさえも、それがそのもの自身のものである限り、それ自身にほかならないのである。

De Resurrectione Carnis 52.5

5

Non enim et suggerit, quomodo non quod futurum est corpus seminetur, dicens: Sed nudum granum, si forte, frumenti, aut alicujus ejusmodi; Deus autem dat illi corpus, prout vult? Certe ei grano, quod nudum seminari ait. Certe, inquis.

PL 2, 871A

実に彼は、やがて生じるはずの肉体が蒔かれるのではないとはどういうことかを、こう述べて示唆してもいるではないか。「そうではなく、たまたま小麦か、あるいはそれに類する何かの、裸の種粒である。しかし神は、望みたもうままに、それに肉体をお与えになる」と。確かに、それは彼が裸のまま蒔かれると言うその種粒にである。「確かに」とお前は言う。

De Resurrectione Carnis 52.6

6

Ergo salvum est, cui dare habet Deus corpus. Quomodo autem salvum est, si nusquam est, si non resurgit, si non idipsum resurgit? Salvum non est. Si non est et salvum, accipere corpus a Deo non potest. Sed enim salvum, omni modo constat.

PL 2, 871A

それゆえ、神が肉体をお与えになるはずのもの〔種粒〕は保たれているのである。しかし、もしそれがどこにも存在せず、甦ることもなく、まさにそれ自身が甦ることもないとすれば、どうして保たれていると言えようか。〔その場合は〕保たれていないことになる。もし保たれてもいないのなら、神から肉体を受け取ることもできない。しかし実際には、それが保たれていることはあらゆる仕方で確かなのである。

De Resurrectione Carnis 52.7

7

Ad quid ergo dabit illi Deus, prout vult, corpus, habenti utique proprium corpus illud nudum, nisi ut jam non nudum resurgat? Ergo additum erit, quod corpori seperstruitur; nec exterminatum illud, cui superstruitur, sed augetur. Salvum est autem quod augetur.

PL 2, 871B

それゆえ、すでにあの裸の肉体を自らのものとして持っているものに、神が望みたもうままに肉体をお与えになるのは、いったい何のためであろうか。もはや裸のままでは甦らないためでなくて何であろうか。それゆえ、肉体の上に積み重ねられるものが加えられることになる。そして、その上に積み重ねられる当のものは滅ぼされるのではなく、増し加えられるのである。増し加えられるものこそ、保たれているものなのである。

De Resurrectione Carnis 52.8

8

Seritur enim solummodo granum sine folliculi veste, sine fundamento spicae, sine munimento aristae, sine superbia culmi; exurgit autem copia foeneratum, compagine aedificatum, ordine structum, cultu munitum, et usquequaque vestitum.

PL 2, 871B

というのも、蒔かれるのはただ、殻の衣もなく、穂の基もなく、芒の守りもなく、茎の誇りもない、種粒だけだからである。しかし立ち上がってくるのは、豊かさに富み、組み立てによって築かれ、秩序によって組み上げられ、装いによって守られ、あらゆる点で衣をまとったものである。

De Resurrectione Carnis 52.9

9

Haec sunt ei corpus a Deo aliud: in quod, non abolitione, sed ampliatione mutatur. Et unicuique seminum suum corpus deputavit; non suum, id est pristinum, ut tunc et illud suum sit quod extrinsecus a Deo adquirit.

PL 2, 871B

これらのものこそ、神から与えられる、種粒にとっての別の肉体である。それへと、種粒は消滅によってではなく、増大によって変えられるのである。「そして神は、それぞれの種にそれ自身の肉体を割り当てられた」。この「それ自身の」とは、もとのままのものという意味ではない。というのも、そのとき外から神によって得られるものもまた、それ自身のものとなるからである。

De Resurrectione Carnis 52.10

10

Servi igitur exemplo, et conserva speculum ejus carni, eamdem credens fructificaturam, quae sit seminata; ipsam, etsi pleniorem; non aliam, etsi aliter revertentem. Accipiet enim et ipsa suggestum et ornatum, qualem illi Deus voluerit superducere secundum merita.

PL 2, 871C

それゆえこの実例に仕え、この鏡像を肉に対して保つがよい。すなわち、蒔かれたその同じものが実を結ぶのだと信じることである。それは、より満ちたものになるとしても同じものであり、たとえ違ったふうに戻ってくるとしても別のものではない。実に肉もまた、神が功に応じてそれに重ね加えようと望まれるだけの、積み増しと装いとを受け取るであろう。

De Resurrectione Carnis 52.11

11

Sine dubio ad hoc dirigit, non omnis caro, eadem caro; non ad denegandam substantiae communionem, sed praerogativae peraequationem; corpus honoris, non generis, in differentiam redigens. In hoc et figurata subjicit exempla animalium et elementorum.

PL 2, 871C

疑いなく彼はこの点、すなわち「すべての肉が同じ肉であるわけではない」ということへと論を向けているのであり、それは実体の共有を否定するためではなく、特権の等しさを否定するためである。すなわち、肉体の差異を、種別の差異にではなく、栄誉の差異へと帰しているのである。この点で、彼はさらに動物や元素についての比喩的な実例を付け加える。

De Resurrectione Carnis 52.12

12

Alia caro hominis, id est, servi Dei, qui vere homo est; alia jumenti, id est, ethnici, de quo et Propheta: Adsimilatus est, inquit, homo irrationalibus jumentis; alia caro volucrum , id est martyrum, qui ad superiora conantur; alia autem piscium, id est, quibus aqua baptismatis sufficit.

PL 2, 871C

「肉には、人間の肉、すなわち真に人間であるところの神のしもべの肉があり、また別に、家畜の肉、すなわち異教徒の肉がある」。これについて預言者もまた「人は理性なき家畜に等しくなった」と述べている。また別に、鳥の肉、すなわち高きものを目指す殉教者たちの肉があり、さらに別に、魚の肉、すなわち洗礼の水で足りる者たちの肉がある。

De Resurrectione Carnis 52.13

13

Sic et de supercoelestibus corporibus argumenta committit. Alia solis gloria, id est, Christi; et alia lunae, id est Ecclesiae; et alia stellarum, id est seminis Abrahae; et stella enim a stella differt in gloria; corpora terrena et coelestia, Judaeus scilicet et Christianus.

PL 2, 872A

このようにして彼は、天上を超える諸々の肉体についても論拠を差し出す。「太陽の栄光は一つ」――すなわちキリストの栄光であり、「月の栄光は別」――すなわち教会の栄光であり、「星々の栄光はまた別」――すなわちアブラハムの子孫の栄光である。「星と星とは栄光において異なる」。地上の肉体と天上の肉体、すなわちユダヤ人とキリスト教徒とである。

De Resurrectione Carnis 52.14

14

Caeterum, si non figurate, satis vane mulorum et milvorum carnes, et corpora coelestium luminum apposuit humanis, non pertinentia ad conditionis comparationem, sicut nec ad resurrectionis consecutionem.

PL 2, 872A

そもそも、もし比喩としてでないなら、彼は騾馬やトビの肉、そして天の光り輝くものどもの肉体を、人間の肉体に並べ立てたことになり、それはあまりに空しいことであろう。それらは境遇の比較にも、復活の獲得にもかかわりのないものだからである。

De Resurrectione Carnis 52.15

15

Postremo, cum per haec differentiam gloriae, non substantiae, conclusisset: Sic, inquit, et resurrectio mortuorum. Quomodo? Non de alio aliquo, sel de sola gloria differens.

PL 2, 872A

最後に、彼はこれらのことによって、実体の相違ではなく栄光の相違を結論づけたのち、「死者たちの復活もまたそのとおりである」と述べる。どのようにしてか。何か別のことにおいてではなく、ただ栄光においてのみ異なるのである。

De Resurrectione Carnis 52.16

16

Rursus enim resurrectionem ad eamdem substantiam revocans, et ad granum denuo spectans: Seminatur, inquit, corruptela, resurgit incorruptela: seminatur in dedecoratione, resurgit in gloria: seminatur in infirmitate, resurgit in virtute: seminatur corpus animale, resurgit spiritale.

PL 2, 872B

というのも彼は再び、復活を同一の実体へと引き戻し、改めて種粒に目を向けつつ、こう述べているからである。「朽廃をもって蒔かれ、不朽性をもって甦る。恥辱をもって蒔かれ、栄光をもって甦る。弱さをもって蒔かれ、力をもって甦る。魂的な肉体として蒔かれ、霊的な肉体として甦る」。

De Resurrectione Carnis 52.17

17

Certe non aliud resurgit, quam quod seminatur; nec aliud seminatur, quam quod dissolvitur humi; nec aliud dissolvitur humi, quam caro: hanc enim sententia Dei elisit (Gen., III): Terra es, et in terram ibis; quia et de terra erat sumpta.

PL 2, 872B

確かに、蒔かれるものと別のものが甦るのではなく、地に溶け去るものと別のものが蒔かれるのでもなく、肉と別のものが地に溶け去るのでもない。実にこの肉にこそ、神の宣告が下されたのである(創世記3章)。「お前は土である、そして土に帰るであろう」。それは、肉が土から取られたものだったからである。

De Resurrectione Carnis 52.18

18

Hinc et Apostolus concepit seminari eam dicere, cum redhibetur in terram, quia et seminibus sequestratorium terra est, illic deponendis, et inde repetendis.

PL 2, 872B

ここから使徒もまた、肉が土へと返されるとき、それが蒔かれるのだと理解して語ったのである。なぜなら、種にとって土は、そこに預けられ、そこから再び取り戻されるための供託所でもあるからである。

De Resurrectione Carnis 52.19

19

Ideoque et reconsignat imprimens, sic enim scriptum est; ne aliud existimes esse seminari, quam in terram ibis, ex qua es sumptus: sic ne alterius quam carnis, sic enim scriptum est.

PL 2, 872C

それゆえ彼は、「まさにそう書かれている」と刻みつけながら、改めて証印を押すのである。「蒔かれる」ということが、「お前が取られたところの土へとお前は帰るであろう」ということ以外の何かだと考えてはならない。同様に、それが肉以外の何かのことだとも考えてはならない。「まさにそう書かれている」のだから。