テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2De Anima

Caput VIII 第VIII章

Tertullian · De Anima · PL 2, 657B · 9 sectiones

De Anima 8.1

1

Abruptum alioquin et absurdum, idcirco quid de corporalium eximere censu, quia caeteris corporalibus exemplis non adaequet; ubi proprietatum privata discrimina, per quae magnificentia auctoris ex operum eorumdem diversitate signatur; ut sint tam discreta quam paria, tam amica quam et aemula.

PL 2, 657B

ともあれ、他の物体的な実例と釣り合わないからといって、あるものを物体の部類から除外するのは、性急であり不合理なことである。そこには特質の個々の相違があり、それによって創造者の壮麗さが、同じ作品群の多様性を通して示されているのだから。物体は、等しくありながら異なり、親しみ合いながら張り合うものなのである。

De Anima 8.2

2

Siquidem et ipsi philosophi ex contrariis universa constare condicunt, secundum amicitiam et inimicitiam Empedoclis.

PL 2, 657B

実に哲学者たち自身も、エンペドクレスの友愛と敵対とに従い、万物は相反するものから成り立っていると一致して認めているのである。

De Anima 8.3

3

Sic igitur etsi corporalia incorporalibus objacent, ipsa quoque inter se differunt, ut differentia species eorum ampliet, non genus mutet: ut sint corporalia, sic multa in Dei gloriam, dum varia; sic varia, dum diversa; dum his alii qualitatum sensus, alii illis; dum his alia alimenta, alia illis; dum haec invisibilia, illa visibilia; dum haec gravia, illa levia.

PL 2, 657C

かくして、物体的なものは非物体的なものと対立して置かれてはいるものの、物体的なもの同士もまた互いに異なる。ただしその相違は、それらの種を増し広げるのであって、類を変えるのではない。物体的なものであることに変わりはなく、それでいて神の栄光のために多様なのである。多様であるがゆえに種々異なり、あるものには或る性質の感覚が、他のものには別の感覚が備わり、あるものには或る糧が、他のものには別の糧があり、あるものは目に見えず、他のものは目に見え、あるものは重く、他のものは軽いのである。

De Anima 8.4

4

Aiunt enim et idcirco animam incorporalem renuntiandam, quia, digressa ea, graviora efficiantur corpora defunctorum, cum leviora esse deberent, unius corporis pondere exempto, si anima corpus.

PL 2, 658A

彼らはまた、次の理由によっても魂は非物体的であると宣言すべきだと言う。すなわち、魂が去った時、死者の肉体はより重くなるが、もし魂が物体であるならば、一つの物体分の重さが取り除かれるのだから、かえってより軽くなるはずだ、というのである。

De Anima 8.5

5

Quid enim, inquit Soranus, si mare negent corpus, quia extra mare immobilis et gravis navis efficitur? Quanto ergo validius corpus animae, quod tanti postea ponderis corpus levissima mobilitate circumfert?

PL 2, 658A

しかし、とソラノスは言う、船が海の外に出ると動かず重くなるからといって、海は物体ではないと彼らが言い張るとすればどうであろうか。それゆえ、後にはあれほどの重さとなる肉体を、この上ない軽やかな動きをもって運び回す魂の物体は、いかにより強力なものであろうか。

De Anima 8.6

6

Caeterum est invisibilis anima, et pro conditione corporis sui, et pro proprietate substantiae, et pro natura etiam eorum quibus invisibilis esse sortita est.

PL 2, 658A

しかし魂が目に見えないのは、その物体の境遇に応じてであり、実体の特質に応じてであり、さらには、それに対して目に見えぬものとして定められた者たちの本性に応じてでもある。

De Anima 8.7

7

Solem noctuae nesciunt oculi; aquilae ita sustinent, ut natorum suorum generositatem de pupillarum audacia judicent: alioqui non educabunt, ut degenerem, quem solis radius averterit.

PL 2, 658B

フクロウの目は太陽を知らない。鷲の目はそれに耐え、瞳の大胆さによって己の雛の血統の高貴さを判定するほどである。さもなくば、太陽の光線に目をそむけた雛を、劣った子として育てないのである。

De Anima 8.8

8

Est adeo alteri quid invisibile, alteri non, quod non ideo incorporale sit, quia non ex aequo vis valet.

PL 2, 658B

かくして、あるものに対しては目に見えぬものが、他のものに対してはそうでないということがある。しかしそれは、力が等しく働かないからであって、それゆえに非物体的であるわけではない。

De Anima 8.9

9

Sol enim corpus, siquidem ignis; sed quod aquila confiteatur, neget noctua; non tamen praejudicans aquilae: tantumdem et animae corpus invisibile carni si forte, spiritus vero visibile: sic Joannes, in spiritu Dei factus, animas martyrum conspicit (Apoc. VI, 20).

PL 2, 658B

太陽は物体である、火である以上は。しかし鷲がそう認めることを、フクロウは否定するだろう。とはいえそれは鷲に対して不利な判断をするものではない。同様に、魂の物体も、もし肉に対しては目に見えぬとしても、霊に対してはまさに目に見えるものであろう。かくしてヨハネは、神の霊のうちに置かれて、殉教者たちの魂を見たのである(黙示録6:20)。