テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2De Anima

Caput XLII 第XLII章

Tertullian · De Anima · PL 2, 721A · 5 sectiones

De Anima 42.1

1

De morte jam superest, ut illic materia ponat, ubi ipsa anima consummat: quamquam Epicurus vulgari satis opinione negarit mortem ad nos pertinere. «Quod enim dissolvitur, inquit, sensu caret, nihil ad nos.» Dissolvitur autem et caret sensu, non ipsa mors, sed homo, qui eam patitur.

PL 2, 721A

死については、もはや残るところは、魂そのものが終わりを迎えるまさにその場所に、論題を据えることである。もっとも、エピクロスは、ありふれた臆説によって、死が我々に関わることを否定した。「なぜなら」と彼は言う、「解体するものは感覚を欠いており、我々には何の関わりもないからである」、と。しかし、解体し、感覚を欠くのは、死そのものではなく、それを被る人間なのである。

De Anima 42.2

2

At ille ei dedit passionem, cujus est actio. Quod si hominis est pati mortem, dissolutricem corporis, et peremptricem sensus; quam ineptum, ut tanta vis ad hominem non pertinere dicatur!

PL 2, 721A

だが彼は、その働きの主体であるものに、受動を帰したのである。もし、肉体を解体し、感覚を滅ぼす死を被るのが人間であるとすれば、これほどの力が人間に関わりがないと言われるとは、何と不合理なことか。

De Anima 42.3

3

Multo coactius Seneca: «Post mortem, ait, omnia finiuntur, etiam ipsa.» Hoc si ita est, jam et mors ad semetipsam pertinebit; si et ipsa finitur, eo magis ad hominem, in quo inter omnia finiendo, et ipsa finitur. Mors nihil ad nos: ergo et vita nihil ad nos.

PL 2, 721A

はるかに無理があるのはセネカである。「死の後には」と彼は言う、「すべてが終わる、死そのものさえも」、と。もしこれがそのとおりであれば、死は既に、それ自身に関わりを持つことになる。そして、もし死そのものが終わるのであれば、なおいっそう人間に関わりを持つことになる。人間においてこそ、あらゆるものが終わる中で、死そのものもまた終わるのだから。死が我々に関わりがないというのなら、それゆえ生もまた我々に関わりがないことになろう。

De Anima 42.4

4

Si enim quo dissolvimur, praeter nos, etiam quo compingimur, extra nos. Si ademptio sensus nihil ad nos, nec adeptio sensus quicquam ad nos. Sed mortem quoque interimat, qui et animam.

PL 2, 721A

というのも、もし我々が解体される、その当のものが我々の外にあるならば、我々が組み立てられる、その当のものもまた我々の外にあることになるからである。もし感覚が奪われることが我々に何の関わりもないのなら、感覚が獲得されることも我々には何の関わりもない。だが、魂をも滅ぼす者は、死をも滅ぼすがよい。

De Anima 42.5

5

A nobis, ut de posthuma vita, et de alia provincia animae, ita de morte tractabitur, ad quam vel ipsi pertinemus, si ad nos illa pertinet. Denique, nec speculum ejus somnus, aliena materia est.

PL 2, 721B

我々の側では、死後の生についてと同様、魂のもう一つの領分についても論じるように、死についても論じることになろう。死が我々に関わりを持つのであれば、我々自身もまた死に関わりを持つのだから。結局のところ、その鏡である眠りもまた、無縁の主題ではない。