De Anima 11.1
Sed ut animam spiritum dicam, praesentis quaestionis ratio compellit, quia spirare alii substantiae adscribitur: hoc dum animae vindicamus, quam uniformem et simplicem agnoscimus, spiritum necesse est certa conditione dicamus; non status nomine, sed actus; nec substantiae titulo, sed operae; quia spirat, non quia spiritus proprie est: nam et flare, spirare est.
PL 2, 664Aだが、私が魂を霊と呼ぶのは、今この問いの筋道がそう強いるからである。というのも、息をすることは別の実体に帰せられているからである。この〔息をすること〕を、我々が一様で単一なものと認める魂のものとして主張するにあたり、霊という語を用いることが必要であるが、それはある限定のもとにおいてでなければならない——状態の名としてではなく働きの名として、実体の呼称としてではなく作用の呼称として。それは魂が息をするからであって、本来的な意味で霊であるからではない。実に、吹くこともまた息をすることだからである。
De Anima 11.2
Ita et animam, quam flatum ex proprietate defendimus, spiritum nunc ex necessitate pronuntiamus. Caeterum adversus Hermogenem, qui eam ex materia, non ex Dei flatu contendit, flatum proprie tuemur.
PL 2, 664Bかくして、我々が本来的な意味で息吹であると擁護してきた魂を、いまは必要に迫られて霊であると言い表す。しかし、魂は神の息吹からではなく質料から生じたと論じるヘルモゲネスに対しては、我々は本来的な意味での息吹を擁護するのである。
De Anima 11.3
Ille enim, adversus ipsius Scripturae fidem, flatum in spiritu vertit: ut dum incredibile est, spiritum Dei in delictum, et mox in judicium devenire, ex materia potius anima credatur, quam ex Dei spiritu.
PL 2, 664Bというのも、彼は、聖典そのものの信頼性に反して、息吹を霊へとすり替えるからである。神の霊が罪に、そしてやがては裁きに陥ることが信じがたいがゆえに、魂は神の霊からよりも、むしろ質料から生じたと信じられるようにするためである。
De Anima 11.4
Idcirco nos et illic flatum eam defendimus, non spiritum, secundum Scripturam, et secundum spiritus distinctionem: et hic spiritum ingratis pronuntiamus, secundum spirandi et flandi communionem. Illic de substantia quaestio est: spirare enim substantiae actus est.
PL 2, 664Bそれゆえ、我々は、かの箇所〔ヘルモゲネス論駁〕では、聖典に従い、また霊との区別に従って、魂を霊ではなく息吹であると擁護し、ここでは、息をすることと吹くこととの共通性に従って、不本意ながら霊であると言い表すのである。かの箇所では実体についての問いであった。息をすることは実体の働きだからである。
De Anima 11.5
Nec diutius de isto, nisi propter haereticos, qui nescio quod spiritale semen infulciunt animae, de Sophiae matris occulta liberalitate conlatum, ignorante factore, cum Scriptura factoris magis Dei sui conscia, nihil amplius promulgaverit, quam Deum flantem in faciem hominis flatum vitae, et hominem factum in animam vivam, per quam exinde et vivat et spiret: satis declarans differentias spiritus et animae, insequentibus instrumentis, ipso Deo pronuntiante (Is. LVII, 16): Spiritus ex me prodivit. et flatum omnem ego feci.
PL 2, 664Cこれについては、異端者たちのゆえでなければ、これ以上長く論じはしない。彼らは、母なるソフィアの秘められた気前よさから授けられた、何やら霊的な種を魂に押し込むが、造り主はそれを知らないという。だが、聖典は、むしろその造り主なる神をよく知っており、神が人の顔に命の息吹を吹き入れたこと、そして人が生ける魂となったこと、その魂によって以後、人は生き、また息をすること、それ以上のことは何も告げてはいない。聖典は、後に続く書において、神ご自身にこう語らせることで、霊と魂との相違を十分に明らかにしている(イザヤ57:16)。「霊はわたしから出で、あらゆる息吹をわたしが造った」。
De Anima 11.6
Et anima enim flatus factus ex spiritu. Et rursus (Is. XLII, 5): Qui dedit flatum populo super terram, et spiritum calcantibus eam .
PL 2, 665A実に、魂もまた、霊から造られた息吹だからである。そしてまた(イザヤ42:5)。「地の上なる民に息吹を与え、それを踏む者たちに霊を与えた方」。
De Anima 11.7
Primo enim anima, id est flatus, populo in terra incedenti, id est in carne carnaliter agenti, postea spiritus eis qui terram calcant, id est opera carnis subigunt: quia et Apostolus (I Cor. XV, 46): Non primum quod spiritale est, sed quod animale, postea spiritale.
PL 2, 665Aすなわち、まず魂、すなわち息吹が、地の上を歩む民に、つまり肉のうちにあって肉に従って行う者に与えられ、後に霊が、地を踏みしだく者たち、すなわち肉の業を制する者たちに与えられるのである。使徒もまた(一コリント15:46)こう言っている。「先にあるのは霊的なものではなく、魂的なものであり、その後に霊的なものがある」。
De Anima 11.8
Nam etsi Adam statim prophetavit magnum illum sacramentum in Christum et Ecclesiam (Eph. V, 30, 31): Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro ex carne mea; propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adglutinabit se uxori suae, et erunt duo in carnem unam; accidentiam spiritus passus est: cecidit enim ecstasis super illum, Sancti Spiritus vis, operatrix prophetiae.
PL 2, 665Aというのも、アダムは、キリストと教会とにかかわるあの大いなる秘義を、すでにそのときに預言していたとはいえ——「これこそ、いま、わが骨からの骨、わが肉からの肉である。それゆえ、人は父母を離れ、その妻に結びつき、二人は一つの肉となるであろう」(エフェソ5:30-31)——彼は霊の付帯的な働きを被ったのである。すなわち、預言をなす働きである聖なる霊の力たるエクスタシスが、彼の上に下ったのである。
De Anima 11.9
Nam et malus spiritus accidens res est. Denique Saulem tam Dei spiritus postea vertit in alium virum, id est in propheten, cum dictum est (I Reg. X, II): Quid hoc filio Cis? an et Saul in prophetis? quam et malus spiritus postea vertit in alium virum, in apostatam scilicet.
PL 2, 665Bというのも、悪しき霊もまた付帯的なものだからである。実に、サウルについても、神の霊が後に彼を別人に、すなわち預言者に変えた——「これはキシュの子に何が起こったのか。サウルもまた預言者たちの中にいるのか」(サムエル記上10:2)と言われたときのことである——のと同様に、悪しき霊も後に彼を別人に、すなわち背教者に変えたのである。
De Anima 11.10
Judam quoque aliquandiu cum electis deputatum usque ad loculorum officium, et, si jam fraudatorem, traditorem tamen nondum, postea diabolus intravit.
PL 2, 665Bユダもまた、しばらくの間は選ばれた者たちの一人に数えられ、金庫の管理という務めにまで至っていた。そしてすでに横領する者ではあっても、まだ裏切る者ではなかったが、後に悪魔が彼のうちに入った。
De Anima 11.11
Igitur si neque Dei, neque diaboli spiritus ex nativitate conferitur animae, solam eam constat ante eventum spiritus utriusque: si solam, et simplicem et uniformem substantiae nomine, atque ita non aliunde spirantem quam ex substantiae suae sorte.
PL 2, 665Bかくして、もし神の霊も悪魔の霊も、生まれながらに魂へ授けられるのではないとすれば、いずれの霊が到来する以前は、魂はただ独りであることが明らかである。もしただ独りであるなら、実体の名において単一で一様であり、それゆえ自らの実体の定めによってのほかに息をすることはないのである。