De Anima 38.1
Quamquam autem et retro praestruxerimus, omnia naturalia animae ipsi substantiae inesse pertinentia ad sensum et intellectum, et ex ingenito animae censu, sed paulatim per aetatis spatia procedere, et varie per accidentia evadere, pro artibus, pro institutis, pro locis, pro dominatricibus potestatibus: quod tamen faciat ad carnis animaeque propositam nunc societatem, pubertatem quoque animalem cum carnali dicimus convenire, pariterque et illam suggestu sensuum, et istam processu membrorum exsurgere, a quarto decimo fere anno: non quia Asclepiades inde sapientiam supputat, nec quia jura civilia ab hinc agendis rebus adtemperant; sed quoniam et haec de primordio ratio est.
PL 2, 716Aしかし我々は既に前段で、感覚と知性に関わる魂の本性的なものはすべて、魂の実体そのものに、また魂に生まれつき備わった起源に由来して内在しているものの、それが年齢の歳月を経るにつれて徐々に進み出し、技芸により、慣習により、土地により、支配する諸力によって、様々な偶有性を通して現れ出ると、あらかじめ論じておいた。それでもなお、それは今提示している肉と魂との結びつきに資するものであるから、我々は魂における思春期もまた肉における思春期と一致すると言う。そして、一方は感覚の兆しによって、他方は肢体の発育によって、ほぼ十四歳の頃に等しく立ち上がる。それは、アスクレピアデスがそこから知恵を数え出すからでもなく、市民法がそこから行為の能力を調整するからでもなく、これもまた最初のことに由来する理法だからである。
De Anima 38.2
Si enim Adam et Eva ex agnitione boni et mali pudenda tegere senserunt, ex quo idipsum sentimus, agnitionem boni et mali profitemur.
PL 2, 716Aなぜなら、アダムとエワが善悪の認識から恥ずべき部分を覆うべきだと感じたのだとすれば、我々もまた同じことを感じるその時から、善悪の認識を公に示していることになるからである。
De Anima 38.3
Ab his autem annis, et suffusior et vestitior sexus est, et concupiscentia oculis arbitris utitur, et communicat placitum, et intelligit quae sint, et fines suos ad instar ficulneae contagionis prurigine accingit, et hominem de paradiso integritatis educit, exinde scabida etiam in caeteras culpas, et delinquendi non naturales, cum jam non ex instituto naturae, sed ex vitio.
PL 2, 716Bこの年齢からは、性は一層赤らみを帯び、また一層覆いを求めるものとなり、欲情は目を証人として用い、気に入ったことを分かち合い、それが何であるかを解し、無花果の葉さながらの疼きを、自らの境に帯のように巻きつけ、人を全さの楽園から連れ出す。それ以来、他の様々な咎に対しても疥癬のごとく染まりやすくなり、罪を犯す仕方も自然なものではなくなる。今やそれは自然の定めからではなく、悪徳から生じるからである。
De Anima 38.4
Caeterum, proprie naturalis concupiscentia unica est, alimentorum solummodo, quam Deus et in primordio contulit: Ex omni ligno, inquit (Gen. III), edetis; et secundae post diluvium geniturae supermensus est (Gen. II): Ecce dedi vobis omnia in escam, tanquam olera foeni; prospectans non tam animae quam carni, etsi propter animam.
PL 2, 716Bしかし、本来の意味で自然な欲望はただ一つであり、食物への欲望のみである。それは神が最初から与えたものである。「木という木から、汝らは食べるであろう」と言われている(創世記3)。そして洪水の後の第二の世代に対しては、なお多くを量り加えた(創世記2)。「見よ、私は汝らに、あらゆるものを食物として与えた、草の青物のように」。これは、魂のためというよりはむしろ肉のために見据えたものであった、たとえそれが魂のゆえでもあったとしても。
De Anima 38.5
Auferenda est enim argumentatoris occasio, qui quod anima desiderare videatur alimenta, hinc quoque mortalem eam intelligi cupit, quae cibis sustineatur, denique derogatis eis evigescat, postremo substractis intercidat.
PL 2, 716Cというのも、論者が機会を取り上げられねばならないからである。すなわち、魂が食物を欲するように見えることから、そこからもまた魂が可死のものと解されることを望む者がいる——食物によって支えられ、食物を取り去られれば衰え、ついに絶たれれば滅び去る、というのである。
De Anima 38.6
Porro non solum proponendum est quisnam ea desideret, sed et cui; et si propter se, sed et cur, et quando, et quonam usque; tum quod aliud natura desideret, aliud necessitate, aliud secundum proprietatem, aliud in caussam.
PL 2, 717Aさらに、誰がそれを欲するかだけでなく、誰のためにかも問わねばならない。また、それ自身のためであるとしても、なぜか、いつか、どこまでかも問わねばならない。そのうえ、あるものは本性によって欲され、あるものは必然によって欲され、あるものは固有の性質に即して、あるものは何らかの目的のゆえに欲される、ということもある。
De Anima 38.7
De iderabit igitur cibos anima, sibi quidem ex caussa neces itatis, carni vero ex natura proprietatis. Certe enim domus animae caro est, et inquilinus carnis anima.
PL 2, 717Aそれゆえ魂は食物を欲するであろう——自分自身のためには必然という理由から、肉のためにはその固有の本性から、である。確かに、魂の家は肉であり、肉の住人は魂だからである。
De Anima 38.8
Desiderabit itaque inquilinus, ex caussa et necessitate hujus nominis, profutura domui, toto inquilinatus sui tempore; non ut ipse substruendus, nec ut ipse loricandus, nec ut ipse tibicinandus; sed tantum modo continendus: quia non aliter contineri possit, quam domo fulta.
PL 2, 717Aかくして住人は、この名にふさわしい理由と必然性から、その居住の全期間を通じて、家のために益となるものを欲するであろう。それは、自分自身が土台を据えられるべきだからでも、自分自身が壁で補強されるべきだからでも、自分自身が支柱で支えられるべきだからでもなく、ただ保たれるべきだからにすぎない。なぜなら、家によって支えられるのでなければ、他の仕方で保たれることはできないからである。
De Anima 38.9
Alioquin licebit animae, dilapsa domo, ex destitutione propriorum subsidiorum incolumi abire, habenti sua firmamenta, et propriae conditionis alimenta, immortalitatem, rationalitatem, sensualitatem, intellectualitatem, arbitrii libertatem.
PL 2, 717Bさもなければ、家が崩れ落ちても、その家に固有の支えが失われたことによって損なわれることなく、魂が無事のまま立ち去ることが許されるはずである。魂には自らの確固たる支えがあり、自らの境遇にふさわしい糧があるからである——すなわち不死性、理性、感覚性、知性、そして意志の自由である。