De Anima 23.1
Quidam de coelis devenisse se credunt, tanta persuasione, quanta et illuc indubitate regressuros repromittunt; ut Saturninus Menandri simoniani discipulus induxit, hominem affirmans ab angelis factum, primoque opus futile, et invalidum, et instabile, in terra vermis instar palpitasse, quod consistendi vires deessent; dehinc ex misericordia summae potestatis, ad cujus effigiem, nec tamen plene perspectam, temere structus fuisset, scintillulam vitae consecutum quae illud exsuscitarit et erexerit, et constantius animarit, et post decessum vitae ad matricem relatura sit.
PL 2, 686Aある者たちは、自分たちが天から降って来たと信じており、そこへ疑いなく帰って行くであろうと約束するのと同じほどの確信をもってそう信じている。たとえば、シモン派のメナンドロスの弟子であったサトゥルニヌスがそう説いたように――彼は、人間は天使たちによって造られたものであり、当初その業は無益で、力なく、不安定なものであって、立ち上がる力を欠いていたために、地上で虫のようにのたうっていたと主張する。その後、いと高き権能の憐れみによって――人間はその権能の姿にかたどって、しかし完全には見て取られぬまま、行き当たりばったりに組み立てられたのだが――命の小さな火花を受け取り、それが人間を目覚めさせ、立ち上がらせ、いっそう確かに命を吹き込んだのであり、命が去った後には、その火花は母胎へと連れ戻されるのだという。
De Anima 23.2
Sed et Carpocrates tantumdem sibi de superioribus vindicat, ut discipuli ejus animas suas jam et Christo, nedum Apostolis, et peraequent, et cum volunt praeferant; quas perinde de sublimi virtute conceperint, despectrice mundi potentium principatuum.
PL 2, 686Bさらにまた、カルポクラテスも、上なる世界について自分にも同じだけのものを要求するので、その弟子たちは、自分の魂を使徒たちと同等視するどころか、キリストとさえ同等視し、望むときにはそれ以上のものとさえする。彼らの魂は、それと同じように、世の権勢ある支配者たちを見下す崇高な力から得たものなのだという。
De Anima 23.3
Apelles sollicitatas refert animas terrenis escis de supercoelestibus sedibus ab igneo angelo Deo Israel et nostro, qui exinde illis peccatricem circumfinxerit carnem.
PL 2, 686Bアペレスは、諸々の魂が、天より上なる座から、地上の食物によって誘い出された、と語る――誘い出したのは、イスラエルの神にして我々の神である、あの火のごとき天使であり、彼はそれ以来、魂に罪深き肉を巻きつけたのだという。
De Anima 23.4
Examen Valentini semen Sophiae infulcit animae, per quod historias, atque milesias Aeonum suorum ex imaginibus visibilium recognoscunt. Doleo bona fide, Platonem omnium haereticorum condimentarium factum.
PL 2, 686Bウァレンティヌス派の一団は、ソフィアの種を魂に押し込む。彼らはこの種によって、見えるものの像から、自分たちのアイオーンたちの物語やミレトス風のお話を読み取るのである。プラトンがあらゆる異端者たちの調味料屋になり果てたことを、私は率直に嘆かわしく思う。
De Anima 23.5
Illius est enim et in Phaedone, quod animae hinc euntes sint illuc, et inde huc; item in Timaeo, quod genimina Dei, delegata sibi mortalium genitura, accepto initio animae immortali, mortale ei circumgelaverint corpus: tum quod mundus hic imago sit alterius alicujus.
PL 2, 686Cというのも、『パイドン』にある、魂がこちらからかしこへ行き、またかしこからこちらへ来るという説も、プラトンのものであり、また『ティマイオス』にある、神の子らが、死すべきものの生成を自分たちに委ねられ、不死なる魂の初めを受け取った上で、それに死すべき肉体を凍り固めるように巻きつけたという説も、さらに、この世界がほかの何か別のものの模像であるという説も、同じくプラトンのものだからである。
De Anima 23.6
Quae omnia ut fidei commendet, et animam retro in superioribus cum Deo egisse in commercio idearum, et inde huc transvenire, et hic quae retro norit de exemplaribus recensere, novum elaboravit argumentum, μαθησεις αναμνησεις, id est, discentias reminiscentias esse: venientes enim inde huc animas oblivisci eorum in quibus prius fuerint, dehinc ex his visibilibus edoctas recordari.
PL 2, 687Aそしてこれらすべてを信じるに値するものとするために――すなわち、魂はかつて上なる世界において神とともにイデアの交わりのうちに時を過ごし、そこからこちらへ渡って来て、ここにあっても、かつて範型について知っていたことを想い起こすのだ、ということを信じさせるために――プラトンは新たな論拠を作り上げた。すなわちマテーセイス・アナムネーセイス、つまり「学ぶこととは想起することである」という論である。というのも、あちらからこちらへやって来る魂は、以前そこにあった時のことを忘れてしまい、その後、この目に見えるものどもによって教えられることで、思い出すのだからである。
De Anima 23.7
Cum igitur hujusmodi argumento illa insinuentur a Platone, quae haeretici mutuantur, satis haereticos repercutiam, si argumentum Platonis elidam.
PL 2, 687Aそこで、異端者たちが借用しているそれらの説が、このような論拠によってプラトンから持ち込まれているのであるから、私がプラトンの論拠を打ち崩しさえすれば、異端者たちを十分に打ち返したことになるであろう。