テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2De Anima

Caput XXXI 第XXXI章

Tertullian · De Anima · PL 2, 700C · 9 sectiones

De Anima 31.1

1

Jam vero si ex mortuis vivi, utique singuli ex singulis. Singulorum ergo corporum animas, ut singulas in singula corpora reverti oportuerat. Porro si et binae et trinae et quinae usque uno utero resumuntur, non erunt ex mortuis vivi, quia non singuli ex singulis.

PL 2, 700C

さて、もし死者から生者が成るのであれば、当然、それは一人一人から一人一人へと成るはずである。したがって、個々の肉体の魂は、一人一人の肉体へと個別に戻らなければならなかったはずである。しかも、もし一つの胎に、二人、三人、あるいは五人までもが同時に受け取られるとすれば、一人一人から一人一人へと成るのではない以上、死者から生者が成ることにはならない。

De Anima 31.2

2

Et hoc autem modo primordii forma singulatur, cum et nunc plures animae de una proferuntur. Item, cum varia aetate decedant animae, cur una revertuntur? omnes enim ab infantia imbuuntur.

PL 2, 701A

しかも、このようにして太初の形は一つのものとして保たれている。今もなお、複数の魂が一つの魂から生み出されるのだから。また、魂はさまざまな年齢で世を去るのに、なぜ皆が同じ一つの年齢で戻ってくるのか。というのも、皆が幼児期から〔新たな生を〕始めるからである。

De Anima 31.3

3

Quale est autem ut senex defunctus, infans revertatur? si decrescit foris anima retrograda aetate, quanto magis erat ut progressior reverteretur mille post annis? Certe vel coaetanea suae mortis, ut aevum quod reliquisset, iterum recepisset.

PL 2, 701A

しかし、老いて死んだ者が幼児となって戻ってくるとは、いったいどういうことか。もし魂が外に出て年齢を逆行させながら縮んでいくのだとすれば、千年ののちに戻ってくるときには、なおいっそう進んだ年齢のものとして戻ってくるべきではなかったか。少なくとも、自らの死んだときと同じ年齢で戻り、自分が残してきたその時を再び受け取るべきであったろう。

De Anima 31.4

4

Sed etsi eaedem semper revolverentur, licet non corporum quoque formas easdem, tamen vel ingeniorum et studiorum et adfectionum pristinas proprietates secum referre deberent; quoniam temere eaedem haberentur, carentes iis per quae eaedem probarentur.

PL 2, 701A

しかし、たとえ同じ魂が常に巡り戻るのだとしても、肉体の形こそ同じでないにせよ、少なくとも才知や関心や情感における以前の特質を自らとともに持ち帰るべきであったろう。というのも、それらを欠いたまま同じであるとみなされるならば、それは根拠なく同じであるとされることになり、同じであることを証すべき手だてを欠くことになるからである。

De Anima 31.5

5

Unde scias, inquis, an ita quidem fiat occulte, sed conditio milliarii aevi interimat facultatem recensendi, quia ignotae tibi revertuntur? Atquin scio non ita fieri, cum Pythagoram, Euphorbum mihi opponis.

PL 2, 701B

「それはひそかに起こっているのかもしれないが、千年という時の境遇が見分ける力を消し去ってしまい、それゆえ魂はお前の知らぬ間に戻ってくるのだ。どうしてそれを知り得ようか」とお前は言う。しかるに、そうではないと私は知っている。なぜなら、お前は私に対してピュタゴラスとエウポルボスを持ち出すのだから。

De Anima 31.6

6

Ecce enim Euphorbum militarem et bellicam animam satis constat vel de ipsa gloria clypeorum consecratorum; Pythagoram vero tam residem et imbellem, ut praelia tunc Graeciae vitans, Italiae maluerit quietem, geometricae et astrologiae et musicae devotus, alienus studio et adfectu Euphorbi.

PL 2, 701B

見よ、エウポルボスが軍人らしい戦闘的な魂であったことは、奉献された盾そのものの栄誉からしても十分に明らかである。これに対してピュタゴラスは、無精で戦を好まぬこと甚だしく、当時のギリシアの戦を避けてイタリアの静けさを選んだほどであり、幾何学と天文学と音楽に打ち込んで、エウポルボスの関心とも情感ともまったく縁がなかった。

De Anima 31.7

7

Sed et Pyrrhus ille fallendis piscibus agebat; Pythagoras contra nec edendis, ut animalibus abstinens. Aethalides autem et Hermotimus fabam quoque in pabulis communibus inruerat; Pythagoras vero ne per fabalia quidem transeundum discipulis suis tradidit.

PL 2, 701B

また、かのピュロスは魚を欺くこと〔漁〕を生業としていたが、ピュタゴラスの方は、生き物を口にすることを断つ者として、魚を食べることさえしなかった。また、アエタリデスとヘルモティモスは、皆に共通の食物のうちに豆をも取り入れていたが、ピュタゴラスは、その弟子たちに、豆畑のそばを通り過ぎることさえしてはならないと教えたのである。

De Anima 31.8

8

Quomodo ergo eaedem animae recuperantur, quae nec ingeniis, nec institutis jam, nec victibus eaedem probabuntur? Jam nunc, de tanto Graeciae censu quatuor solae animae recensentur.

PL 2, 702A

それでは、才知においても、生き方においても、食にあっても、もはや同じであると証されないような魂が、どうして同じものとして取り戻されると言えようか。今や、ギリシアというこれほど大きな人口のうちから、わずか四つの魂しか数え上げられていない。

De Anima 31.9

9

Sed et quid utique de solo Graeciae censu, ut non ex omni gente, ex omni aetate ac dignitate, ex omni denique sexu, et μετεμψυχωσεις μετενσωματωσεις quotidie existant, cur solus Pythagoras alium atque alium se recognoscat, non et ego? aut si privilegium philosophorum est, et utique graecorum, quasi non et scythae et indi philosophentur, cur neminem se retro meminit Epicurus, neminem Chrysippus, neminem Zeno, ne ipse quidem Plato, quem forsitan Nestorem credidissemus, ob mella facundiae?

PL 2, 702A

しかし、なぜひとえにギリシアの人口だけについて言うのか。あらゆる民族から、あらゆる年齢と身分から、そしてあらゆる性からも、メテンプシュコーシス(魂の転移)やメテンソーマトーシス(肉体への転生)が日々起こっているというのに、なぜピュタゴラスだけが、次々と自分が別人であったことを思い出し、私はそうでないのか。あるいは、もしそれが哲学者たちの、それもとりわけギリシア人の特権であるとするなら——あたかもスキタイ人やインド人が哲学しないかのようだが——なぜエピクロスは以前の誰をも思い出さず、クリュシッポスも誰をも思い出さず、ゼノンも誰をも思い出さず、プラトン自身でさえ思い出さないのか。その雄弁の蜜ゆえに、我々はプラトンをあるいはネストルであったと信じたかもしれないというのに。