テルトゥリアヌスc. 155–c. 220

Patristica — 教父文献 日本語対訳Patrologia LatinaVol. 2De Anima

Caput L 第L章

Tertullian · De Anima · PL 2, 734A · 11 sectiones

De Anima 50.1

1

Satis de speculo mortis, id est de somno; tum etiam de negotiis somni, id est de somniis. Nunc ad originem hujus excessus, id est ad ordinem mortis; quia nec ipsam sine quaestionibus, licet finem omnium quaestionum.

PL 2, 734A

死の鏡について、すなわち眠りについては、すでに十分に語った。また眠りの営みについて、すなわち夢についても語った。今や、この脱離の起源へ、すなわち死の秩序へと向かおう。死はあらゆる問いの終わりであるとはいえ、それ自体、問いを免れるものではないからである。

De Anima 50.2

2

Publica totius generis humani sententia, mortem naturae debitum pronuntiamus. Hoc stipulata est Dei vox (Gen. III), spopondit omne quod nascitur; ut jam hinc non Epicuri stupor suffundatur, negantis debitum istud ad nos pertinere; sed haeretici magis Menandri samaritani furor conspuatur, dicentis mortem ad suos non modo non pertinere, verum nec pervenire.

PL 2, 734A

人類全体の公けの評決として、我々は死を自然への負債であると宣告する。これを誓わせたのは神の声であり(創世記3章)、生まれるものすべてがそれを誓ったのである。かくしてこの一事によって、この負債は我々には関わらないと否むエピクロスの愚鈍が恥に塗れるにとどまらず、むしろ、死は自分に従う者たちには関わらないばかりか、及びさえしないと言う、サマリアの異端者メナンドロスの狂気こそが唾棄されるのである。

De Anima 50.3

3

In hoc scilicet se a superna et arcana potestate legatum, ut immortales, et incorruptibiles, et statim resurrectionis compotes fiant, qui baptisma ejus induerint. Legimus quidem pleraque aquarum genera miranda.

PL 2, 734B

すなわち、彼〔メナンドロス〕は、自らが天上の秘められた権力から遣わされた者であると称し、その洗礼を受けた者たちは不死となり、朽ちることなく、直ちに復活にあずかる者となる、と説く。我々は確かに、水にはさまざまな驚くべき種類があることを読んで知っている。

De Anima 50.4

4

Sed aut ebriosos reddit Lyncestarum vena vinosa, aut lymphaticos efficit Colophonis scaturigo daemonica, aut Alexandro accidit Nonacris Arcadiae venenata. Fuit et Judaeae lacus medicus (Joan. V) ante Christum. Plane Stygias paludes poeta tradidit mortem diluentes.

PL 2, 734B

リュンケスタイの葡萄酒のごとき水脈は人を酔わせ、コロフォンの悪霊的な湧き水は人を狂気に陥らせ、あるいはアルカディアのノナクリスの毒水はアレクサンドロスの身に及んだ。ユダヤにも、キリスト以前から病を癒す池があった(ヨハネ5章)。詩人は確かに、ステュクスの沼を死を洗い流すものとして伝えている。

De Anima 50.5

5

Sed et Thetis filium planxit. Quanquam si et Menander in Stygem mergit, moriendum erit nihilominus, ut ad Stygem venias: apud inferos enim dicitur.

PL 2, 734B

しかし、テティスもまた、その子を嘆き悲しんだ。もっとも、メナンドロスがステュクスに人を浸すのだとしても、ステュクスに至るためにはやはり死なねばならない。なぜなら、それは陰府にあると言われているからである。

De Anima 50.6

6

Quaenam et ubinam ista felicitas aquarum, quas nec Joannes baptizator praeministravit, nec Christus ipse discipulis demonstravit? Quod hoc Menandri balneum? magicum credo. Sed cur tam infrequens, tam occultum, quo paucissimi lavant?

PL 2, 734C

いったいそのような水の幸いとは、何であり、どこにあるのか。洗礼者ヨハネもそれをあらかじめ用意せず、キリスト自身も弟子たちにそれを示さなかったではないか。メナンドロスのこの水浴とは何なのか。おそらく魔術によるものであろう。しかし、なぜそれほどまでに稀で、それほどまでに隠されており、そこで沐浴する者がごくわずかしかいないのか。

De Anima 50.7

7

Suspectam enim faciam tantam raritatem securissimi atque tutissimi sacramenti, apud quod nec pro Deo ipso mori lex est; cum contra, omnes jam nationes ascendant in montem Domini, et in aedem Dei Jacob, mortem per martyrium quoque flagitantis, quam de Christo etiam suo exigit.

PL 2, 735A

それゆえ私は、これほどまでに安全で確実な秘跡の希少さを、疑わしいものとしよう。この秘跡のもとでは、神御自身のために死ぬという定めすらない。しかるにこれとは反対に、あらゆる諸国民がすでに主の山に、ヤコブの神の宮に登っているのである。その神は殉教による死をも要求し、しかもその死をご自身のキリストにさえ課したのだから。

De Anima 50.8

8

Nec magiae tantum dabit quisquam, ut eximat mortem, aut repastinet vitis modo vitam, aetate renovata. Hoc enim ne Medeae quidem licuit in hominem, etsi licuit in vervecem.

PL 2, 735A

魔術に対してすら、誰も、死を取り除くことができるとか、齢を若返らせてぶどうの木のように命を掘り返し植え直すことができるとかいうほどの力を認めはしないであろう。というのも、このことは、メデイアにさえ人間には許されなかったのであり、ただ雄羊にだけ許されたことだからである。

De Anima 50.9

9

Translatus est Enoch (Gen. V), et Helias (IV Reg. II), nec mors eorum reperta est, dilata scilicet: caeterum morituri (Apocal. XI) reservantur, ut Antichristum sanguine suo exstinguant.

PL 2, 735A

エノクは移されており(創世記5章)、エリヤも同様である(列王記下2章)。彼らの死は見出されていない。すなわち、死は先延ばしにされているのである。しかし彼らは、いずれ死ぬべき者として(黙示録11章)取っておかれており、みずからの血をもって反キリストを滅ぼすためなのである。

De Anima 50.10

10

Obiit et Joannes, quem in adventum Domini remansurum frustra fuerat spes (Joan. XXI). Fere enim haereses ad nostra exempla prosiliunt, inde sumentes praesidia quo pugnant.

PL 2, 735B

ヨハネもまた世を去った。主の到来まで生き残るであろうという期待は、いたずらに抱かれたものであった(ヨハネ21章)。実に異端は、たいてい我々の実例に飛びつき、そこから、それを武器として戦うための拠り所を汲み取るのである。

De Anima 50.11

11

Postremo, compendium est, ubi sunt illi quos Menander ipse perfudit? quos in Stygem suam mersit? Apostoli perennes veniant, adsistant; videat illos meus Thomas; audiat, contrectet, et credat.

PL 2, 736A

最後に、話は簡単である。メナンドロス自身が浴びせた者たちはどこにいるのか。彼が自らのステュクスに沈めた者たちはどこにいるのか。朽ちることなき使徒たちよ、来たれ、そこに立て。我がトマスにその姿を見させよ。聞かせ、触れさせ、そして信じさせよ。