De Anima 27.1
Quomodo igitur animal conceptum? simulne conflata utriusque substantia corporis animaeque, an altera earum praecedente? imo simul ambas et concipi, et confici, et perfici dicimus, sicut et promi, nec ullum intervenire momentum in conceptu, quo locus ordinetur.
PL 2, 694Cそれでは、生き物はどのようにして受胎されるのか。肉体と魂、両方の実体が同時に一つに融け合わされて成るのか、それとも一方が他方に先立つのか。それどころか、我々は、両者が同時に懐胎され、形づくられ、完成されると言う。産み出されることについても同様であり、受胎において順位が定められるような瞬間は一切介在しない。
De Anima 27.2
Recogita enim de novissimis prima, si mors non aliud determinatur, quam disjunctio corporis animaeque; contrarium morti vita non aliud definietur, quam conjunctio corporis animaeque.
PL 2, 695Aというのも、最後のことから最初のことを思い返してみるがよい。もし死が肉体と魂の分離にほかならないと規定されるなら、死の反対である生は、肉体と魂の結合にほかならないと定義されることになる。
De Anima 27.3
Si disjunctio simul utrique substantiae accidit per mortem, hoc debet conjunctionis forma mandasse pariter obvenientis per vitam utrique substantiae. Porro vitam a conceptu agnoscimus, quia animam a conceptu vindicamus.
PL 2, 695Aもし分離が死によって両方の実体に同時に起こるのであれば、生によって両方の実体に等しく訪れる結合の形が、このことを命じたはずである。しかも、我々が受胎の時から生を認めるのは、受胎の時から魂を主張するからにほかならない。
De Anima 27.4
Exinde enim vita, quo anima: pariter ergo in vitam compinguntur, quae pariter in mortem separantur.
PL 2, 695Aというのも、魂があるその時から、生もまたあるからである。それゆえ、死において等しく分離されるものは、生において等しく結び合わされるのである。
De Anima 27.5
Tunc si alteri primatum damus, alteri secundatum, seminis quoque discernenda sunt tempora, pro statu ordinis; et quando collocabitur corporis semen, quando animae; imo si tempora seminum dividentur, et materiae diversae habebuntur, ex distantia temporum.
PL 2, 695Aそこで、もし一方に第一位を、他方に第二位を与えるなら、順序の在りようにしたがって種の時をも区別しなければならなくなる。すなわち、肉体の種はいつ置かれ、魂の種はいつ置かれるのかを。それどころか、もし種の時が分けられるなら、時の隔たりから、異なる質料が想定されることにもなろう。
De Anima 27.6
Nam etsi duas species confitebimur seminis, corporalem et animalem, indiscretas tamen vindicamus, et hoc modo contemporales, ejusdemque momenti. Ne itaque pudeat necessariae interpretationis: natura veneranda est, non crubescenda.
PL 2, 695Bなぜなら、たとえ我々が肉体的なものと魂的なものという二種類の種を認めるとしても、それらは分かちがたいものであると我々は主張し、この意味において同時であり、同じ瞬間のものである。ゆえに、必要な解き明かしを恥じることがあってはならない。本性は敬うべきものであって、恥じ入るべきものではないからである。
De Anima 27.7
Concubitum libido, non conditio foedavit. Excessus, non status est impudicus. Siquidem benedictus status apud Deum (Gen. II): Crescite, et in multitudinem proficite. Excessus vero maledictus, adulteria, et stupra, et lupanaria.
PL 2, 695B交合を汚したのは情欲であって、定めではない。恥ずべきは度を越すことであって、定められた状態そのものではない。神のもとでは、その状態こそ祝福されているからである(創世記2)。「増えよ、そして数において伸び広がれ」。しかし度を越すこと——姦通、淫行、娼館——は呪われている。
De Anima 27.8
In hoc itaque solemni sexuum officio, quod marem ac foeminam miscet, in concubitu dico communi, scimus et animam et carnem simul fungi: animam concupiscentia, carnem opera; animam instinctu, carnem actu.
PL 2, 695Bしたがって、男と女とを結び合わせるこの厳粛な両性の務め、すなわち共通の交合において、魂も肉もともに働くことを我々は知っている。魂は欲情によって、肉は行為によって。魂は衝動によって、肉は実行によって。
De Anima 27.9
Unico igitur impetu utriusque, toto homine concusso, despumatur semen totius hominis, habens ex corporali substantia humorem, ex animali calorem. Et si frigidum nomen est anima Graecorum, quare corpus, exempta ea, friget?
PL 2, 695Bこうして両者の一つの衝動によって、人間全体が揺り動かされ、人間全体の種が泡立ち出る。それは肉体的実体からは湿り気を、魂的実体からは熱を持つ。もしギリシア人にとって『魂』という語が『冷たきもの』を意味する名であるとすれば、魂が取り去られたとき、なぜ肉体は冷えるのか。
De Anima 27.10
Denique, ut adhuc verecundia magis pericliter quam probatione, in illo ipso voluptatis ultimo aestu quo genitale virus expellitur, nonne aliquid de anima quoque sentimus exire, atque adeo marcescimus et devigescimus cum lucis detrimento?
PL 2, 696A実に——ここでもなお、証明によってよりも羞恥によって危うくなることを覚悟の上で言うのだが——快楽のかの最後の高まりにおいて、生殖の分泌物が放たれるまさにその時、魂の何かもまた出て行くのを我々は感じ取っているのではないか。かくして我々は萎え、精気を失い、目の光までも衰えるのではないか。
De Anima 27.11
Hoc erit semen animale protinus ex animae destillatione, sicut et virus illud corporale semen ex carnis defaecatione. Fidelissima primordii exempla. De limo caro in Adam: quid aliud limus, quam liquor opimus? Inde erit genitale virus.
PL 2, 696Aこれは、魂からの滴りによって直ちに生じる魂の種であり、あの肉体的な分泌物が肉から滓を漉し取ることによって生じる肉体の種であるのと同じことである。太初の実例こそ最も信ずべきものである。アダムにおいて、肉は泥から成った。泥とは、濃密な液体にほかならない。そこから生殖の分泌物が生じるのである。
De Anima 27.12
Ex adflatu Dei anima: quid aliud adflatus Dei, quam vapor spiritus? Inde erit, quod per virus illud efflamus.
PL 2, 696A魂は神の吹き込みから成る。神の吹き込みとは、霊の蒸気にほかならない。そこから、我々があの分泌物を通して外に吹き出すものが生じるのである。
De Anima 27.13
Cum igitur in primordio duo diversa atque divisa, limus et flatus, unum hominem coegissent, confusae substantiae ambae jam in uno semina quoque sua miscuerunt, atque exinde generi propagando formam tradiderunt; ut nunc duo, licet diversa, etiam unita pariter effluant, pariterque insinuata sulco et arvo suo, pariter hominem ex utraque substantia effruticent, in quo rursus semen suum insit secundum genus, sicut omni conditioni genitali praestitutum est.
PL 2, 696Aしたがって、太初において、泥と息吹という互いに異なり分かれた二つのものが一人の人間を作り上げたとき、混じり合った両方の実体は、一つのものの内にすでにそれぞれの種をも混ぜ合わせ、そこから、種族を伝えていくための形をも譲り渡したのである。それゆえ今では、この二つは互いに異なりながらも、一つに結ばれて等しく流れ出し、等しく自らの溝と畑地とに注ぎ込まれ、両方の実体から等しく人間を芽吹かせる。その人間のうちには、あらゆる生殖の定めに定められているとおり、再びその種類に応じた種が宿るのである。
De Anima 27.14
Igitur ex uno homine tota haec animarum redundatia agitur, observante scilicet natura Dei edictum: Crescite, et in multitudinem proficite.
PL 2, 696Bしたがって、この魂のあふれ出るすべての流れは、一人の人間から発するのであり、それはまさしく、本性が神の勅令を守っているからである。「増えよ、そして数において伸び広がれ」。
De Anima 27.15
Nam et in ipsa praefatione operis unius (Gen., I): Faciamus hominem, universa posteritas pluraliter praedicata est: Et praesint piscibus maris. Nihil mirum, repromissio segetis in semine.
PL 2, 696B実に、この唯一の御業についての序言そのものにおいても(創世記1)、「我々は人を造ろう」とあり、その後に続くすべての子孫が複数形で告げられている。「そして彼らが海の魚を治めるように」と。種のうちに実りの約束があるとしても、何ら不思議はない。