Dialogi (Gallus) 3.8.1
Sed ut ad Avitianum recurram (qui cum in omnibus locis cunctisque urbibus ederet crudelitatis suae infanda monumenta, Turonis tantum innocens erat: et illa bestia quae humano sanguine et infelicium mortibus alebatur, mitem se atque tranquillum beato viro praesente praestabat), memini quodam die ad eum venisse Martinum: qui ubi secretarium ejus ingressus est, vidit post tergum ipsius daemonem mirae magnitudinis assidentem.
PL 20, 216A「しかし、アウィティアヌスの話に戻ろう(彼は、あらゆる場所、あらゆる町で、自らの残虐の言語に絶する記念を打ち立てたが、トゥールでだけは無害であった。人間の血と不幸な者たちの死で養われたあの獣も、福なる人の居合わせるところでは、おとなしく穏やかな姿を示していた)。覚えているが、ある日、マルティヌスが彼のもとを訪れた。マルティヌスが彼の執務室に入ると、その背後に、驚くべき大きさの悪霊が座っているのが見えた」。
Dialogi (Gallus) 3.8.2
Quem eminus (ut verbo, quia ita necesse est, parum Latino loquamur) exsufflans; Avitianus se exsufflari existimans, Quid me, inquit, Sancte, sic accipis? Tum Martinus, Non te, inquit, sed eum qui cervici tuae teter incumbit.
PL 20, 216B「彼が遠くからそれに息を吹きかけて追い払うと(そうせざるを得ないので、ラテン語としてはいささか難のある語で言うが、exsufflare〔息を吹きかけて追い払う〕である)、アウィティアヌスは自分が吹きかけられたと思って言った。『聖なる人よ、なぜ私をそのように扱うのか』するとマルティヌスは言った。『あなたにではない。あなたの首にのしかかっている、あのおぞましいものにだ』」。
Dialogi (Gallus) 3.8.3
Cessit diabolus, et reliquit familiare subsellium: satisque constat, ab illo die Avitianum mitiorem fuisse, seu quod intellexerit egisse se semper assidentis sibi diaboli voluntatem, seu quod immundus spiritus ab illius consessu per Martinum fugatus, privatus est potestate grassandi, cum erubesceret minister auctorem, nec ministrum auctor urgeret.
PL 20, 216B「悪魔は退き、いつもの腰掛けを捨てた。その日以来、アウィティアヌスがより穏やかになったことは確かである。それは、自分がつねに傍らに座る悪魔の意を行なってきたと悟ったからか、あるいは、汚れた霊がマルティヌスによって彼の座から追い払われ、荒れ狂う力を奪われたからか。下僕〔アウィティアヌス〕が張本人〔悪魔〕を恥じ、張本人も下僕を急き立てなくなったのである〔minister と auctor の係りは定かでない。アウィティアヌスと悪魔と取った〕」。
Dialogi (Gallus) 3.8.4
In vico autem Ambatiensi, id est, castello illo veteri quod nunc frequens habitatur a fratribus, idolium noveratis grandi opere constructum. Politissimis saxis moles turrita surrexerat, quae in conum sublime procedens superstitionem loci operis dignitate servabat.
PL 20, 216C「アンバティエンシスの村、すなわち、今は兄弟たちが多く住んでいるあの古い砦〔アンバティエンシスはガリアの村。今日のアンボワーズに当たる〕に、大規模な工事で造られた偶像の神殿があったのを、諸君は知っていた。最もよく磨かれた石で塔の形の巨大な建造物が立ち上がり、頂に向かって円錐形に高くそびえて、その作りの威容によって、その場の迷信を保っていた」。
Dialogi (Gallus) 3.8.5
Hujus destructionem Marcello, ibidem consistenti presbytero, vir beatus saepe mandaverat. Post aliquantum tempus regressus increpat presbyterum, cur adhuc idolii structura consisteret.
PL 20, 216C「この神殿の破壊を、福なる人は、そこに居た司祭マルケルスにしばしば命じていた。しばらくして戻ってくると、司祭を叱責した、なぜまだ偶像の神殿の建物が立っているのか、と」。
Dialogi (Gallus) 3.8.6
Ille causatus, vix militari manu et vi publicae multitudinis tantam molem posse subverti, nedum id facile putaret per imbecilles clericos aut infirmos monachos quivisse curari.
PL 20, 216C「司祭は弁解した。これほどの大きな建造物は、軍隊の手と公の群衆の力でようやく覆せるのであって、ましてや、ひ弱な聖職者や弱い修道士たちにそれがたやすくなしうるなどとは、思えない、と」。
Dialogi (Gallus) 3.8.7
Tum Martinus recurrens ad nota subsidia, noctem totam in oratione pervigilat: mane orta tempestas aedem idoli usque ad fundamentum provolvit. Verum haec Marcello teste dicta sint.
PL 20, 216D「そこでマルティヌスは、おなじみの助けに立ち返り、一晩じゅう祈りのうちに目を覚ましていた。朝、起こった嵐が偶像の神殿を土台まで転がし倒した。ただし、これはマルケルスを証人として語られたものとしておこう」。