Dialogi (Gallus) 3.13.1
Quod ubi Martino compertum jam noctis tempore est, palatium irrupit; spondet, si parceretur, se communicaturum, dummodo ut et tribuni jam in excidium ecclesiarum ad Hispanias missi retraherentur. Nec mora: Maximus indulget omnia.
PL 20, 219A「これが、すでに夜のうちにマルティヌスに知れると、彼は宮殿に踏み込んだ。そして、もし彼ら〔助命を願った者たち〕が容赦されるなら、自分は交わりに入ろうと約束した。ただし、すでに諸教会を滅ぼすためヒスパニアへ送られていた護民官たちも呼び戻されることを条件とした。遅滞なく、マクシムスはすべてを許した」。
Dialogi (Gallus) 3.13.2
Postridie Felicis episcopi ordinatio parabatur, sanctissimi sane viri, et plane digni qui meliore tempore sacerdos fieret.
PL 20, 219B「翌日、司教フェリクスの叙階が準備されていた。まことに聖なる人で、より良い時代であったなら司教となるにふさわしい人であった」。
Dialogi (Gallus) 3.13.3
Hujus diei communionem Martinus iniit, satius aestimans ad horam cedere, quam his non consulere quorum cervicibus gladius imminebat; verumtamen summa vi episcopis nitentibus, ut communionem illam subscriptione firmaret, extorqueri non potuit.
PL 20, 219B「マルティヌスはこの日の交わりに入った。首に剣が迫っている者たちを顧みないよりは、しばらくのあいだ譲るほうがましだと考えたのである。しかし、司教たちが力の限りを尽くして、その交わりを署名によって確かなものにするよう迫ったにもかかわらず、それをもぎ取ることはできなかった」。
Dialogi (Gallus) 3.13.4
Postero die se inde proripiens cum revertens in via moestus ingemisceret, se vel ad horam noxiae communioni fuisse permixtum; haud longe a vico cui nomen est Andethanna, qua vastas solitudines silvarum secreta patiuntur, praegressis paululum comitibus ille subsedit, causam doloris et facti accusante ac defendente invicem cogitatione pervolvens.
PL 20, 219B「翌日、彼はそこから急ぎ出て、戻る道で悲しみ、たとえ一時のあいだでも、有害な交わりに混じってしまったことを嘆いていた。アンデタンナという名の村からほど遠くない、人里離れた森が広大な寂しい地をなすあたりで、仲間たちが少し先に行くと、彼は腰を下ろし、思いが代わる代わる責めたり弁護したりするなかで、悲しみの原因と自分の行ないを心のうちで繰り返し考えていた」。
Dialogi (Gallus) 3.13.5
Astitit ei repente angelus: Merito, inquit, Martine, compungeris; sed aliter exire nequisti; repara virtutem, resume constantiam, ne jam non periculum gloriae, sed salutis incurreris. Itaque ab illo tempore satis cavit cum illa Ithacianae partis communione misceri.
PL 20, 219B「突然、天使が彼の傍らに立った。『マルティヌスよ、あなたが心を刺されるのは当然である。だが、ほかに抜け出す道はなかった。力を取り戻せ、毅然さを再び取れ。さもなくば、今や栄光の危険ではなく、救いの危険に陥ることになる』と天使は言った。こうして、その時から彼は、イタキウス派のその交わりに混じることを、十分に避けた」。
Dialogi (Gallus) 3.13.6
Caeterum cum quosdam ex energumenis tardius quam solebat et gratia minore curaret; subinde nobis cum lacrymis fatebatur, se propter communionis illius malum, cui se vel puncto temporis, necessitate, non spiritu, miscuisset, detrimentum sentire virtutis.
PL 20, 219C「さらに、悪霊に憑かれた者の何人かを、いつもより遅く、より小さな恩寵をもって癒したとき、彼は折にふれて涙とともに我々に告白した。あの交わりという害のために、——一瞬のあいだでさえ、心からではなく必要から混じってしまったのだが——力の損なわれたのを感じるのだ、と」。
Dialogi (Gallus) 3.13.7
Sedecim postea vixit annos: nullam synodum adiit, ab omnibus episcoporum conventibus se removit.
PL 20, 219C「彼はその後十六年生きた。どの教会会議にも出なかった。司教たちのあらゆる集まりから身を遠ざけた」。