Dialogi (Gallus) 3.4.1
Avitiani quondam comitis noveratis barbaram nimis, et ultra omnia cruentam feritatem. Hic rabido spiritu ingressus Turonum civitatem, sequentibus eum miserabili facie ordinibus catenatis, diversa perdendis parari jubet genera poenarum, disponens postera die attonita civitate ad opus tam triste procedere.
PL 20, 214A「諸君は、かつての伯アウィティアヌスの、あまりに野蛮で、何にもまして血なまぐさい凶暴さを知っていた。彼は狂った心のままトゥールの町に入り、哀れな姿で鎖につながれた囚人たちの列が彼に従うなか、滅ぼされるべき者たちのためにさまざまな種類の刑罰を用意するよう命じ、翌日、町が茫然とするなか、この悲惨な仕事に取りかかるつもりでいた」。
Dialogi (Gallus) 3.4.2
Quod ubi Martino compertum est, solus paulo ante mediam noctem ad praetorium bestiae illius tendit: sed cum, profundae noctis silentio, quiescentibus cunctis, nullus foribus obseratis pateret ingressus, ante limina cruenta prosternitur.
PL 20, 214A「これがマルティヌスに知れると、彼は夜半の少し前、ただ一人で、その獣のような男の官邸へ向かった。しかし、深い夜の静けさのなか、すべての者が休み、戸が閉ざされていて入る道が開かれなかったので、血塗られた敷居の前に身を伏せた」。
Dialogi (Gallus) 3.4.3
Interea Avitianus gravi somno sepultus angelo ingruente percellitur: Servus, inquit, Dei ad tua limina jacet, et tu quiescis? qua ille voce percepta, lecto suo turbatus excutitur; convocatisque servis trepidus exclamat, Martinum esse pro foribus: irent protinus, claustra reserarent, ne Dei servus pateretur injuriam; sed illi, ut est omnium natura servorum, vix prima limina egressi, irridentes dominum suum, quod somno fuisset illusus, negant quemquam esse pro foribus, ex suomet ingenio conjectantes neminem nocte posse vigilare, nedum illi crederent, in illo noctis horrore jacere ante aliena limina sacerdotem: idque Avitiano facile persuasum.
PL 20, 214B「そのあいだに、アウィティアヌスは深い眠りに沈んでいたが、襲いかかった天使に打たれた。『神の僕があなたの敷居の前に横たわっているのに、あなたは眠っているのか』と天使は言った。この声を聞くや、彼はうろたえて寝床から跳ね起き、奴隷たちを呼び集めて、おののきながら叫んだ。マルティヌスが戸口にいる、すぐに行って閂を開けよ、神の僕が侮辱を受けることのないように、と。だが奴隷たちは、あらゆる奴隷の本性そのままに、最初の敷居を出るか出ないかのうちに、眠りに欺かれた主人を嘲り、戸口には誰もいないと言い張った。自分たち自身の性分から推して、夜に目を覚ましていられる者などいないと考え、まして、あの夜の恐ろしさのなか、よその家の敷居の前に司教が横たわっているなどとは信じなかったのである。そしてアウィティアヌスは、それをたやすく信じ込んだ」。
Dialogi (Gallus) 3.4.4
Rursum solvitur in soporem; sed mox vi majore concussus exclamat, Martinum stare pro foribus: sibi ideo nullam quietem animi corporisque permitti. Tardantibus servis, ipse usque ad limina exteriora progreditur: ibi Martinum, ut senserat, deprehendit.
PL 20, 214B「彼は再び眠りに落ちた。だが、やがてより強い力に揺さぶられて、叫んだ。マルティヌスは戸口に立っている、そのために自分には心にも体にも少しの安らぎも許されないのだ、と。奴隷たちが遅れるので、自分で外側の敷居まで進み出た。そこで、感じていたとおり、マルティヌスを見つけた」。
Dialogi (Gallus) 3.4.5
Perculsus miser tantae manifestatione virtutis, quid, inquit, mihi hoc, domine, fecisti? nihil loqui te necesse est: scio quid desideres, video quid requiras: discede quantocius, ne me ob injuriam tuam coelestis ira consumat: satis solverim hucusque poenarum.
PL 20, 214C「打ちのめされた哀れな男は、これほどの力の現れに、言った。『殿〔domine〕、あなたは私に何をしたのか。あなたが語る必要はない。何を望むかは分かっている、何を求めるかは見える。できるだけ早く立ち去ってくれ。あなたへの侮辱のゆえに、天の怒りが私を滅ぼすことのないように。私は、ここまでで十分に刑罰を償ったであろう』」。
Dialogi (Gallus) 3.4.6
Crede, quia non leviter apud me actum est, ut ipse procederem. Post discessum autem Sancti advocat officiales suos: jubet omnes custodias relaxari; et mox ipse proficiscitur. Ita fugato Avitiano, laetata est se civitas liberatam.
PL 20, 214C「『信じてくれ、私自身が出て来るに至ったのは、軽いことではなかったのだ』聖なる人が去ったのち、彼は役人たちを呼び寄せ、すべての牢の拘束を解くよう命じ、やがて自分も出発した。こうしてアウィティアヌスが去ると、町は解放されたことを喜んだ」。