Dialogi (Gallus) 2.3.1
Consequenti itidem tempore iter cum eodem, dum dioeceses visitat, agebamus. Nobis nescio qua necessitate remorantibus, aliquantulum ille processerat.
PL 20, 203A「その後も同じように、彼が司教区を巡視するあいだ、我々は彼と旅をしていた。何かの必要で我々が遅れていたので、彼は少し先に進んでいた」。
Dialogi (Gallus) 2.3.2
Interim per aggerem publicum plena militantibus viris fiscalis rheda veniebat: sed ubi Martinum in veste hispida, nigro et pendulo pallio circumtectum, contigua de latere jumenta viderunt, paululum in partem alteram pavefacta cesserunt: deinde funibus implicatis, protentos illos quibus, ut saepe vidistis, misera illa animalia conglobantur, ordines miscuerunt; dumque aegre expediuntur, moram fecere properantibus.
PL 20, 203A「そこへ、公道の堤の上を、兵士たちをいっぱいに乗せた官の馬車がやって来た。しかし、粗い毛の衣をまとい、黒く垂れたマントに身を包んだマルティヌスを、並んで引く駄獣たちが脇に見ると、おびえて少し反対側へよけた。そして綱が絡まって、諸君もよく見たとおり、哀れな獣たちを繋ぐ長い列が乱れた。ほどくのに手間取り、急ぐ者たちを遅らせた」。
Dialogi (Gallus) 2.3.3
Qua permoti injuria militantes, praecipitatis in terram saltibus, se dederunt: dein Martinum flagris ac fustibus urgere coeperunt; cum quidem ille mutus et incredibili patientia praebens terga caedentibus, majorem insaniam infelicibus commoveret, magis ex hoc furentes, quod ille quasi non sentiens verbera illata contemneret.
PL 20, 203A「この無礼に激した兵士たちは、地面へ飛び降りて襲いかかり、マルティヌスを鞭と棒で責めはじめた。彼は黙ったまま、信じがたい忍耐で打つ者たちに背を差し出し、哀れな者たちの狂気をいっそうかき立てた。彼らは、彼が打撃を感じぬかのように軽んじるのを見て、ますます荒れ狂ったのである」。
Dialogi (Gallus) 2.3.4
Nos illico consecuti, foede cruentum atque universa corporis parte laniatum, cum exanimis in terram procubuisset, invenimus: statimque eum asello suo imposuimus, ac locum caedis illius exsecrantes raptim abire properavimus.
PL 20, 203B「我々はすぐに追いつき、彼がむごたらしく血にまみれ、体じゅうを引き裂かれて、息絶えたように地に倒れているのを見つけた。ただちに彼を彼の驢馬に乗せ、その殴打の場所を呪いつつ、急いで立ち去った」。
Dialogi (Gallus) 2.3.5
Interea illi regressi ad rhedam suam furore satiato, agi quo ire coeperant, jumenta praecipiunt. Quae cum omnia solo fixa, ac si aenea signa, riguissent; tollentibus altius vocem magistris, flagris hinc atque inde resonantibus nihil penitus movebantur.
PL 20, 203B「そのあいだに、彼らは怒りを満たして馬車に戻り、行こうとしていた方へ進めるよう、駄獣に命じた。しかし駄獣はすべて、青銅の像のように地に釘付けになって硬直した。御者たちが声を張り上げ、鞭があちこちで鳴っても、まったく動かなかった」。
Dialogi (Gallus) 2.3.6
Consurgunt deinde omnes pariter in verbera. Consumit Gallicas mularum poena mastigias. Tota rapitur silva de proximo: trabibus jumenta tunduntur; sed nihil penitus scaevae manus agebant: uno atque eodem in loco stabant fixa simulacra: Quid agerent infelices homines, nesciebant; nec jam ultra dissimulare poterant, quin quamlibet brutis pectoribus agnoscerent, divino numine se teneri.
PL 20, 203B「やがて全員が一斉に打ちかかった。騾馬への刑罰は、ガリア製の鞭〔mastigias。鞭の意と取った〕を使い果たした。近くの森が丸ごとはぎ取られ、丸太で駄獣は打たれた。それでもその不吉な手〔scaevae。「左の・不器用な」とも読める〕は、何一つ成し遂げなかった。駄獣は同じ一つの場所に釘付けにされた像のように立っていた。哀れな者たちはどうしてよいかわからなかった。どれほど愚鈍な胸にも、神威に捕らえられていると認めぬわけにはもはやいかなかった」。
Dialogi (Gallus) 2.3.7
Tandem ergo in se regressi, coeperunt quaerere quis ille esset quem in eodem loco ante paululum caecidissent; cum percunctantes cognoscunt ex viantibus Martinum a se tam crudeliter verberatum.
PL 20, 203C「ついに我に返った彼らは、少し前にその同じ場所で打ちのめしたのは誰だったのかを探りはじめた。通行人に尋ねて、自分たちがこれほど残酷に打ったのはマルティヌスであったと知った」。
Dialogi (Gallus) 2.3.8
Tunc vero apparere omnibus causa manifesta; nec ignorare jam poterant, quin ob illius viri injuriam tenerentur.
PL 20, 203C「そのとき、原因は全員に明らかになった。あの人への不当な仕打ちゆえに捕らえられているのだと、もはや認めぬわけにはいかなかった」。
Dialogi (Gallus) 2.3.9
Igitur omnes rapidis nos passibus consequuntur: conscii audacis facti ac merito pudore confusi, flentes et pulvere quo se ipsi foedaverant, caput atque ora conspersi, ante Martini se genua provolvunt, veniam precantes, et, ut eos abire sineret, postulantes: satis se vel sola conscientia dedisse poenarum, satisque intellexisse quam eosdem ipsos vivos absorbere terra potuisset, vel ipsi potius amissis sensibus in immobilem saxorum naturam rigescere debuissent, sicut affixa locis quibus steterant, jumenta vidissent: orare se atque obsecrare, ut indulgeret sceleris veniam, et copiam praestaret abeundi.
PL 20, 203C「そこで全員が急ぎ足で我々に追いついた。大胆な行いを自覚し、当然の恥に打たれ、泣きながら、自ら汚した砂塵を頭と顔にかぶって、マルティヌスの膝の前にひれ伏した。赦しを請い、立ち去らせてくれるよう願った。自分たちは良心の呵責だけでも、刑罰として十分に受けたし、大地が自分たちを生きたまま呑み込んでもよかったこと、あるいはむしろ、感覚を失って動かぬ岩の本性にこわばってしまってもよかったことを、十分に悟った。それは、立っていた場所に固定された駄獣を見たとおりである、と。悪行の赦しを与え、立ち去る許しを与えてほしい、と彼らは願い求めた」。
Dialogi (Gallus) 2.3.10
Senserat etiam, priusquam accurrerent, vir beatus illos teneri, nobisque id ante jam dixerat: veniam tamen clementer indulsit; eosdemque abire permisit animalibus restitutis.
PL 20, 203D「福なる人は、彼らが駆け寄る前から、この者たちが捕らえられていることを察しており、そのことを我々にもすでに語っていた。それでも寛大に赦しを与え、駄獣を元に戻して彼らを立ち去らせた」。