Dialogi (Gallus) 3.17.1
Tum ego, cum jam adesse vesperam occiduo sole sentirem, Dies, inquam, abiit, Postumiane: surgendum est: simul tam studiosis auditoribus coena debetur.
PL 20, 221Cそこで私は、日が沈んで夕べがすでに近いのを感じ、言った。「日は去った、ポストゥミアヌスよ。立たねばならない。それに、これほど熱心な聞き手たちには、夕食を出す務めがある」。
Dialogi (Gallus) 3.17.2
De Martino autem exspectare non debes, ut ulla sit meta referendi: latius ille diffunditur, quam ut ullo valeat sermone concludi.
PL 20, 221D「マルティヌスについては、語り尽くす限りがあるなどと期待してはならない。彼はあまりに広く及んでいて、どんな談話にも閉じ込められはしない」。
Dialogi (Gallus) 3.17.3
Ista interim de illo viro portabis Orienti, et dum recurris, diversasque regiones, loca, portus, insulas urbesque praeterlegis, Martini nomen et gloriam sparge per populos.
PL 20, 221D「さしあたり、あの人についてのこれらを東方に持ち帰るがよい。帰り道に、さまざまな地方、場所、港、島々、町々のそばを通り過ぎるとき、マルティヌスの名と栄光をもろもろの民のあいだに広めよ」。
Dialogi (Gallus) 3.17.4
Imprimis memento non praeterire Campaniam: etsi maxime cursus in devio sit, non tamen tibi tanti sint vel magnarum morarum ulla dispendia, quin illic adeas illustrem virum ac toto laudatum orbe Paulinum: illi, quaeso te, primum sermonis nostri, quem vel hesterno confecimus vel hodie diximus, volumen evolve: illi omnia referes, illi cuncta recitabis, ut mox per illum sacras viri laudes Roma cognoscat; sicut primum illum nostrum libellum non per Italiam tantum, sed per totum etiam diffudit Illyricum.
PL 20, 221D「まず第一に、カンパニアを素通りしないことを覚えておけ。たとえ道が大きくそれようとも、大きな遅れという損失があろうとも、それを重く見ず、そこへ赴いて、全世界から称賛される著名な人パウリヌス〔カンパニアのノラに住んだパウリヌス〕を訪ねよ。お願いするが、彼にこそまず、我々が昨日仕上げた談話も今日語った談話も、その巻を開いて見せよ。彼にすべてを報告し、彼にすべてを朗読せよ。そうすれば、まもなく彼を通じてローマが、この人の聖なる称賛を知るであろう。あの我々の最初の小冊子〔『マルティヌス伝』を指す〕を、彼がイタリアだけでなくイリュリクム全体にまで広めてくれたように」。
Dialogi (Gallus) 3.17.5
Ille Martini non invidus gloriarum, sanctarumque in Christo virtutum piissimus aestimator, non abnuet praesulem nostrum cum suo Felice componere.
PL 20, 222A「彼はマルティヌスの栄光を妬まず、キリストにあるその聖なる力ある業のいとも敬虔な評価者であるから、我々の司教を、彼のフェリクス〔パウリヌスが仕えたノラの聖人フェリクス〕と並べることを拒まないであろう」。
Dialogi (Gallus) 3.17.6
Inde si forte ad Africam transfretabis, referes audita Carthagini: licet jampridem, ut ipse dixisti, virum noverit, tamen nunc praecipue de eo plura cognoscat, ne solum ibi Cyprianum martyrem suum, quamvis sancto illius sanguine consecrata, miretur.
PL 20, 222A「そこからもし、たまたまアフリカへ渡るなら、聞いたことをカルタゴに伝えよ。あなた自身が言ったとおり、カルタゴはずっと以前からこの人を知っているとはいえ、いまやとりわけ彼についてさらに多くを知るがよい。そうして、カルタゴが、自らの殉教者キプリアヌスの聖なる血によって聖別されているとはいえ、そこでキプリアヌスだけを称賛することのないようにである」。
Dialogi (Gallus) 3.17.7
Jam si ad laevam Achaiae sinum paululum devexus intraveris, sciat Corinthus, sciant Athenae, non sapientiorem in Academia Platonem, nec Socratem in carcere fortiorem: felicem quidem Graeciam, quae meruit audire Apostolum praedicantem; sed nequaquam a Christo Gallias derelictas, quibus donaverit habere Martinum.
PL 20, 222B「さらに、アカイアの左の湾へ少し下って入るなら、コリントも知り、アテナイも知るがよい。アカデメイアのプラトンも〔マルティヌスより〕賢くはなく、牢獄のソクラテスも〔マルティヌスより〕勇敢ではなかったことを。使徒が宣べ伝えるのを聞く資格を得たギリシアは、確かに幸いである。しかし、ガリアがキリストに見捨てられたのではまったくない。キリストはガリアに、マルティヌスを持つことを与えたのである」。
Dialogi (Gallus) 3.17.8
Cum vero ad Aegyptum usque perveneris, quamquam illa suorum sanctorum numero et virtutibus sit superba, tamen non dedignetur audire, quia illi vel universae Asiae in solo Martino Europa non cesserit.
PL 20, 222B「さて、エジプトにまで達したときには、あの地が自らの聖なる者たちの数と力ある業を誇っているとはいえ、次のことを聞くのを嫌がるべきではない。ヨーロッパは、ただマルティヌス一人において、エジプトにも、いやアジア全体にも、劣らなかったということを」。