Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 9.17.1
Sed Hilarianus adhuc supererat, unus de natis presbyteri martyris Saturnini, qui aetatem suam parvulam ingenti devotione vincebat. Hic patris fratrumque triumphis approperans jungi, diras tyranni minas non tam exhorruit quam in nihilum duxit.
PL 8, 714Dしかしヒラリアヌスはなお残っていた。彼は殉教者である司祭サトゥルニヌスの子らの一人であり、その幼い年齢を、はかり知れぬ献身によって凌駕していた。彼は父と兄たちの勝利に急いで加わろうとし、僭主の恐ろしい脅しを、恐れるというよりはむしろ無に等しいものと見なしていた。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 9.17.2
Huic cum diceretur: Patrem tuum aut fratres tuos secutus es? subito brevi de corpore vox juvenilis auditur et angustum pueri pectus ad confessionem Domini totum aperitur in voce respondentis: Christianus sum, et mea sponte atque voluntate cum patre meo et cum fratribus feci collectam.
PL 8, 714D彼に「お前は父や兄たちに従ったのか」と言われると、たちまちその小さな体から幼い声が聞こえ、少年の狭い胸は、答える声のうちに、主への告白へと余すところなく開かれた。「私はキリスト教徒である。私自身の意志と望みによって、父や兄たちと共に集会を行った。」
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 9.17.3
Audiebas patris Saturnini martyris vocem per dulcis filii meatus exire, et confitentem Christum Dominum linguam de fratris exemplo securam (al. ed. et mss. secuturam) .
PL 8, 715A殉教者である父サトゥルニヌスの声が、その愛しい子の口を通して出てくるのを、そして主キリストを告白する舌が、兄の模範によって確信に満ちている(他の刊本と写本では「兄の模範に従おうとしている」)のを、人は聞くことができただろう。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 9.17.4
Sed proconsul stultus, non intelligens contra se non homines, sed Deum in martyribus dimicare, nec quia in puerilibus annis ingentes animos sentiebat, putabat puerum tormentis infantiae posse terreri.
PL 8, 715Aしかし愚かな総督は、自分に対して戦っているのが人間ではなく殉教者たちのうちにある神であることを理解せず、幼い年齢のうちにこれほど大いなる勇気を感じ取っていながらも、その子供らしい拷問によって少年を怯えさせることができると思っていた。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 9.17.5
Denique amputabo, inquit, et comam tibi et nasum et auriculas, et sic te dimitto. Ad haec Hilarianus puer, patris fratrumque virtutibus gloriosus, qui jam didicerat a majoribus suis tormenta contemnere, clara voce respondebat: Quidquid facere volueris, fac, quia christianus sum.
PL 8, 715A「私はお前の髪も鼻も耳も切り落としてやろう、そしてそのままお前を解き放ってやる。」これに対し、父と兄たちの力によって栄光を得ていた少年ヒラリアヌスは、すでに年長者たちから拷問を蔑むことを学んでいたので、はっきりした声で答えた。「何であれ、あなたのしたいようにするがよい。私はキリスト教徒だからだ。」
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 9.17.6
Mox in carcerem recipi etiam ipse jubetur; ingentique cum gaudio vox Hilariani auditur dicentis: Deo gratias.
PL 8, 715Bまもなく彼もまた牢獄へ入れられるよう命じられた。そして大いなる喜びとともに、ヒラリアヌスの声が「神に感謝」と言うのが聞こえた。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 9.17.7
Hic certaminis magni pugna perficitur, hic diabolus superatur et vincitur, hic martyres Christi de passionibus futurae gloriae aeterna congratulatione laetantur.
PL 8, 715Bここに大いなる闘いの戦いは成し遂げられ、ここに悪魔は打ち負かされ征服され、ここにキリストの殉教者たちは、その受難のゆえに、来たるべき栄光を、永遠の喜びをもって喜ぶのである。