諸家303–349

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia

Monumentum X 第X項

Various authors · Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia · PL 8, 715C · 62 sectiones

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.1

1

GESTA PURGATIONIS FELICIS. Desunt plurima.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . in municipio Autumnitanorum Gallienus duumvir dixit: Quoniam praesens es, Caeciliane, audi litteras domini mei Aelii Paulini, viri spectabilis agentis vicariam praefecturam, quid jubere sit dignatus secundum epistolam ad nos datam, quae declarare te compellit, et scribam quem habuisti tunc temporis administrationis tuae, et tabularium.

PL 8, 715C

フェリクスの身の潔白の審理の議事録。大部分は欠けている。……アウトゥムニ市において、二人役ガッリエヌスは言った。「カエキリアヌスよ、お前は出頭しているのだから、我が主人、代理長官の職にある閣下アエリウス・パウリヌスの書簡を聞け。彼が我々に宛てて下された書簡に従って何を命じられたかを、そしてその書簡が、その当時のお前の在任中の書記と文書係とをお前に明らかにするよう強いていることを。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.2

2

Sed quoniam tabularius ejus temporis vita functus est, et omnes actus administrationis tuae, secundum fidem litterarum ejusdem mei domini, tecum perferre debebis, et ad Coloniam Carthaginensem cum scriba tuo proficisci necesse est; praesens est curator, sub cujus praesentiam vos compellimus: quid ad hoc respondes?

PL 8, 719A

「しかし当時の文書係はすでに死去しているので、お前は、我が主人殿の書簡の趣旨に従い、お前の在任中の記録一切を携えて、お前の書記とともにカルタゴ植民市へ赴かねばならない。監督官がここに出頭しており、我々はその面前に諸君を出頭させる。これについて何を答えるか。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.3

3

Caecilianus dixit: Mox ad me epistolam Aelii Paulini viri spectabilis agentis vicariam praefecturam pertulistis, statim ad scribam Miccium misi, ut veniret, ut acta ipsius temporis confecta mihi obtulisset, et usque adhuc inquirit, quoniam non modicum tempus est, ex quo duumviratum administravi: anni sunt undecim.

PL 8, 719A

カエキリアヌスは言った。「代理長官の職にある閣下アエリウス・パウリヌスの書簡が私のもとに届けられるや否や、私はただちに書記ミッキウスのもとに人を遣り、彼が来て、当時作成された記録を私に差し出すようにいたしました。しかし彼は今なお探しております。私が二人役の職にあったときから、それほど短くない時が経っているからです。十一年になります。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.4

4

Itaque cum invenerit, parebo tanto praecepto. Gallienus duumvir dixit: Tua interest jussioni parere, vides enim jussionem esse sacram. Caecilianus dixit: Devotus sum tanto praecepto.

PL 8, 719B

「それゆえ、彼がそれを見つけ次第、私はかくも大いなる命令に従います。」二人役ガッリエヌスは言った。「命令に従うことはお前の務めである。命令が至聖のものであることは見ての通りだ。」カエキリアヌスは言った。「私はかくも大いなる命令に献身いたします。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.5

5

Item, cum paulo post scriba Miccius supervenisset, Fuscius duumvir dixit: Audisti et tu, Micci, quod et tu una cum Caeciliano necessarius es ire ad officium viri spectabilis vicarii, instructionem ejus temporis ut vobiscum perferatis. Ad haec quid dicis?

PL 8, 720A

同じく、しばらくして書記ミッキウスが到着すると、二人役フスキウスは言った。「ミッキウスよ、お前も聞いたはずだ、お前もカエキリアヌスとともに、閣下代理長官の役所へ赴き、当時の関係書類を諸君が携えて行かねばならないことを。これについて何と言うか。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.6

6

Miccius respondit: Magistratus suppleto anno omnes actus suos domum suam tulit: si mei in cera possint inveniri inquiro. Et cum quaereret, Quintus Sisenna duumvir dixit: Quod cognovit officium, respondit.

PL 8, 720A

ミッキウスは答えた。「政務官は任期満了の折、自らの記録一切を自宅に持ち帰りました。私の分が蝋板の中に見つかるかどうか、探しております。」彼が探していると、二人役クィントゥス・シセンナは言った。「役所は、知り得たところを答えた〔Quod cognovit officium, respondit は構文が取りにくい。officium を主語と取った〕。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.7

7

Apronianus dixit: Si omnes actus suos tulerat magistratus, unde acta, quae tunc emissa erant, vel confecta tanto tempore? Et cum diceret, Aelianus proconsul dixit: Et mea interrogatio, et singularum personarum responsio actis continetur.

PL 8, 720A

アプロニアヌスは言った。「政務官が記録をすべて持ち去ったのならば、当時発行された、あるいはこれほどの年月を経て作成されたという記録は、どこから出てきたのか。」彼がそう言うと、総督アエリアヌスは言った。「私の尋問も、各人の答弁も、記録に収められている。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.8

8

Agesilaus dixit: Sunt praeterea et aliae epistolae huic rei necessariae: interest ut legantur: Aelianus proconsul dixit: Lege Caeciliano audiente, ut agnoscat an ipse dictaverit. Agesilaus recitavit. Volusiano et Anniano consulibus, 14 kalend.

PL 8, 720A

アゲシラウスは言った。「このほか、この件に必要な書簡がほかにもございます。それらが読み上げられることが肝要です。」総督アエリアヌスは言った。「カエキリアヌスが聞いている前で読み上げよ、彼自身が口述したものかどうかを彼が認められるように。」アゲシラウスは朗読した。ウォルシアヌスとアンニアヌスが執政官であった年、九月のカレンダエの十四日前、

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.9

9

Septembris, in jure apud Aurelium, Didymum, Speretium sacerdotem Jovis Optimi Maximi duumvirum recitavit. Splendidae coloniae Carthaginensium Maximus dixit: Loquor nomine seniorum christiani populi catholicae legis.

PL 8, 721A

法廷において、至高至善なるユピテルの祭司にして輝かしきカルタゴ植民市の二人役たるアウレリウス・ディデュムス・スペレティウスの面前で――と朗読した――、マクシムスは言った。「私は公同の律法に属するキリスト教徒の民の長老たちの名において語ります。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.10

10

Apud maximos imperatores, causa agenda erit contra Caecilianum et Felicem, qui principatum ejusdem legis omnia conatur invadere. Contra ipsos documenta criminum ejus conquiruntur.

PL 8, 721A

「至高の皇帝陛下方の御前において、カエキリアヌスとフェリクスに対する訴えが起こされることになりましょう。彼は同じ律法の首位をことごとく奪い取ろうと企てているのです〔qui の動詞 conatur は単数なので、カエキリアヌスを指すと取った〕。彼らに対する罪状の証拠書類が集められております。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.11

11

Nam cum persecutio esset indicta Christianis, id est, ut sacrificarent, aut quascumque Scripturas haberent, incendio traderent; Felix qui tunc episcopus fuit Autumnis, consensum attulerat, ut de manu Galatii Scripturae traderentur, ut igni concremari possent, et erat tunc temporis magistratus Alfius Caecilianus, quem praesentem videre dignaris.

PL 8, 721A

「と申しますのも、キリスト教徒に対して迫害が布告されたとき——すなわち犠牲を捧げるか、あるいは持っている聖書をことごとく火に引き渡すかを命じるものでしたが——当時アウトゥムニの司教であったフェリクスは、ガラティウスの手を通じて聖書が引き渡され、火で焼かれることに同意を与えたのです。そして当時の政務官はアルフィウス・カエキリアヌスでした。閣下がご覧のとおり、彼は今ここに出頭しております。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.12

12

Et quoniam ejus temporis officium incumbebat; ut ex jussione proconsulari omnes sacrificarent, et si quas Scripturas haberent, offerrent secundum sacram legem, quaeso, secundum sens est, et senem vides, et non potest ad comitatum sacrum pergere: apud acta deponat, utrumne jam de pactione secundum ab eodem habita litteras dederit, et utrum ea quae in litteris contulerit vera sint, ut horum actus et fides in judicio sacro detegi possit.

PL 8, 721B

「そして、当時の職責として、総督の命令によりすべての者が犠牲を捧げ、もし聖書を所持していればそれを至聖の法に従って差し出すべきであったのですから——お願い申し上げます、彼はご覧の通りすでに老人であり〔底本は quaeso, secundum sens est。ミーニュに載るバルーズの注は、古い写本がこう読むとし、マッソンの版の Secundus senex est を退ける。ここで言われているのはセクンドゥスではなく、アプトゥンギの元二人役アルフィウス・カエキリアヌスだからである。老人であるの意と解した〕、至聖の御前会議に赴くことができませんので——記録の場において、彼がすでにこの件についての取り決めに関する書簡を出したかどうか、また書簡に記した内容が真実であるかどうかを供述させ、こうして彼らの行為と誠実さとが至聖の裁きにおいて明らかにされるようにしていただきたく存じます。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.13

13

Astanti Caeciliano Speretius duumvir dixit: Audis quae apud acta sint deposita. Alfius Caecilianus dixit: Zamae eram propter lineas comparandas cum Saturnino.

PL 8, 722A

そこに立っているカエキリアヌスに、二人役スペレティウスは言った。「記録に供述されたことを聞いたか。」アルフィウス・カエキリアヌスは言った。「私はサトゥルニヌスとともに亜麻布を購入するためにザマにおりました。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.14

14

Et cum veniremus illo, mittunt ad me in praetorio ipsi Christiani, ut dicerent: Sacrum praeceptum ad te pervenit? Ego dixi: Non, sed vidi jam exempla. Et Zamae et Furnis dirui basilicas, et uri Scripturas vidi.

PL 8, 722A

「我々がそこに着きますと、キリスト教徒たち自身が官邸の私のもとに人を遣わし、こう言わせました。『至聖の勅令はあなたのもとに届いたか』。私は言いました。『いや、しかし私はすでに写しを見た』と。そしてザマとフルニスとで、聖堂が取り壊され、聖書が焼かれるのを私は見ました。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.15

15

Itaque proferte, si quas Scripturas habetis, ut jussioni sacrae pareatur. Tunc mittunt in domum episcopi Felicis, ut tollerent inde Scripturas, ut exuri possent secundum sacrum praeceptum.

PL 8, 722A

「『それゆえ、もし聖書を持っているならば差し出せ。至聖の命令に従うためだ』と。そこで彼らは司教フェリクスの家に人を遣わし、至聖の勅令に従って焼くことができるよう、そこから聖書を取り出させようとしました。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.16

16

Sic Galatius nobiscum perrexit ad locum, ubi orationes celebrare consueti fuerant. Inde cathedram tulimus, et epistolas salutatorias, et ostia omnia combusta sunt secundum sacrum praeceptum.

PL 8, 722A

「こうしてガラティウスは我々とともに、彼らが常々祈りを行っていた場所へと赴きました。そこから我々は司教座と、挨拶の書簡とを持ち去り、扉はことごとく至聖の勅令に従って焼かれました。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.17

17

Et cum ad domum ejusdem Felicis episcopi mitteremus, renuntiaverunt officiales publici illum absentem esse.

PL 8, 722A

「そして我々が同じ司教フェリクスの家に人を遣わしたところ、公の吏員たちは彼が不在であると報告しました。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.18

18

Nam cum posteriori tempore adveniret Ingentius scriba Augentii, cum quo aedilitatem administravi, dictavi epistolam eidem collegae, quam feci ad eumdem episcopum Felicem. Maximus dixit: Praesens est, eadem epistola ei offeratur, ut eamdem recognoscat.

PL 8, 722B

「と申しますのも、後になって、かつて私とともに按察官の職を務めた同僚アウゲンティウスの書記インゲンティウスが到着したので、私はその同僚に、同じ司教フェリクスに宛てた書簡を口述して書き取らせたのです。」マクシムスは言った。「彼は出頭しております。この書簡を彼に示し、それが自分のものであると認めさせていただきたい。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.19

19

Respondit: Ipsa est. Maximus dixit: Quoniam recognovit epistolam suam, hanc lego, et oro plena actis inseratur. Et recitavit: Caecilianus parenti Felici salutem.

PL 8, 722B

彼は答えた。「それに相違ありません。」マクシムスは言った。「彼が自分の書簡と認めたので、これを読み上げます。どうか全文を記録に加えていただきたく存じます。」そして朗読した。「カエキリアヌスより、父フェリクスに挨拶を送る。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.20

20

Cum Ingentius collegam meum Augentium amicum suum conveniret, et inquisisset anno duoviratus mei, an aliquae Scripturae legis vestrae secundum sacram legem adustae sint . . . . . quam Galatius unus ex lege vestra publice epistolas salutatorias de basilica protulerit.

PL 8, 723A

「インゲンティウスが友人である我が同僚アウゲンティウスと会い、私の二人役在任の年に、諸君の律法の聖書が至聖の法に従って焼かれたことがあったかどうかを尋ねたところ……〔底本はここで欠けている〕諸君の律法に属する一人であるガラティウスが、聖堂から挨拶の書簡を公然と持ち出したことを。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.21

21

Opto te bene valere. Hoc signum quod deprecatorium ad me miserant Christiani, et ipse cujus est precatorium: et dixisti, Tolle clavem, et quos inveneris in cathedra libros, et super lapide codices, tolle illos: sane vide officiales ne tollant oleum et triticum.

PL 8, 723A

「あなたのご健勝を祈ります。これは、キリスト教徒たちが私のもとに送ってきた嘆願書のしるしであり、それは嘆願書の持ち主自身のものでもあります〔この一文は構文が取りにくい。10.0.44 で朗読される同じ書簡とは文言が異なる〕。そしてあなたは言われました、『鍵を取り、司教座にある書物と、石の上にある写本とを見つけ次第、それらを持ち去れ。ただし、吏員たちが油と小麦とを持ち去らぬよう気をつけよ』と。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.22

22

Et ego dixi tibi: Tu nescis quia ubi Scripturae inveniuntur, ipsa domus diruitur? Et dixisti: Quid ergo faciemus? Et dixi ego vobis. Tollat aliquis de vestris in area ubi orationes facitis, et illic ponantur; et ego venio cum officialibus, et tollo.

PL 8, 723A

「そこで私はあなたに言いました、『あなたは、聖書が見つかった家そのものが取り壊されることをご存じないのですか』と。するとあなたは言われました、『それでは我々はどうすればよいのか』と。そこで私は諸君に言いました、『諸君のうちの誰かが、祈りを行う場所にそれらを移し、そこに置くがよい。そうすれば私が吏員たちとともに来て、それを取り去ろう』と。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.23

23

Et nos illo venimus, et omnia tulimus, secundum sacrum praeceptum. Maximus dixit: Quoniam ejus epistolae lectio apud acta recitata est, quam ipse agnovit se misisse, quae dixit, quaesumus actis haereant. Speretius duumvir dixit: Quae dixisti scripta sunt.

PL 8, 723A

「そして我々はそこへ赴き、至聖の勅令に従ってすべてを持ち去りました。」マクシムスは言った。「この書簡の朗読は記録において読み上げられました。彼自身がこれを送ったと認めた以上、彼が述べたことが記録に留められますようお願い申し上げます。」二人役スペレティウスは言った。「お前が述べたことは記されている。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.24

24

Agesilaus dixit: Ad praesentem epistolam recognovit; residuam partem, quam nunc legit, falsam esse dicit. Caecilianus dixit: Domine, usque ad hoc dictavi usquequo habet, Opto te, parens charissime, bene valere.

PL 8, 723B

アゲシラウスは言った。「この目下の書簡について彼は認めたが、いま読まれた残りの部分は偽りであると言っている。」カエキリアヌスは言った。「閣下、私が口述いたしましたのはここまでで、『最愛の父上、ご健勝をお祈りいたします』とあるところまでです。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.25

25

Apronianus dixit: Semper sic falsum, per terrorem, per scenam, per irreligiosam mentem actum est ab his qui catholicae Ecclesiae consentire noluerunt.

PL 8, 723B

アプロニアヌスは言った。「公同の教会に同意しようとしなかった者たちによって、常にこのように、恐怖によって、芝居によって、不信心な心によって、偽りがなされてきたのです。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.26

26

Nam Paulino hic administrante vices praefectorum, subornatus est quidam privatus homo, qui modum cursoris haberet, qui ad Catholicae unitatem veniret, atque eos induceret et terreret. Detecta igitur factio est.

PL 8, 723B

「と申しますのも、このパウリヌスが代理長官の職を務めていたとき、ある私人が使嗾されました。急使の身なりをして、公同の一致のもとに赴き、彼らを欺き脅すためです。かくして陰謀が露見したのです。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.27

27

Nam componebatur Felici religiosissimo episcopo per mendacium, ut videretur Scripturas prodidisse et exussisse.

PL 8, 723C

「と申しますのも、いと敬虔なる司教フェリクスに対し、偽りによって、あたかも彼が聖書を引き渡し焼いたかのように見せかける策謀が仕組まれていたからです。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.28

28

Ingentius quidem, cum hoc totum quidquid agebat, obesset sanctitati et religioni Caeciliani, subornatus est ut veniret cum litteris veluti Felicis episcopi ad Caecilianum duumvirum, et ei confingeret a Felice se esse mandatum.

PL 8, 723C

「インゲンティウスは、この企てのすべてが、カエキリアヌスの清廉と敬虔とを害するものであったのですが、あたかも司教フェリクスからのものであるかのような書簡を携えて二人役カエキリアヌスのもとに赴くよう使嗾され、フェリクスから委任されたのだと彼に偽って告げるようにされたのです。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.29

29

Dicat ipsa verba quibus hoc est confictum. Aelianus proconsul dixit: Dic. Apronianus dixit: Dic, inquit, amico meo Caeciliano, quod codices accepi pretiosos deificos undecim, quiaque me nunc convenit ut illos restituam, die quod anno magistratus tui eos exusseris, ne reddam illos.

PL 8, 723C

「これが仕組まれたそのままの言葉を彼に言わせてください。」総督アエリアヌスは言った。「言え。」アプロニアヌスは言った。「『私の友カエキリアヌスに言え、私は貴重な聖なる写本十一冊を受け取ったが、いま私がそれを返却することを求められているので、お前の政務官在任の年にそれらを焼いたと言え、私がそれらを返さずに済むように』と。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.30

30

Qua de re igitur de Ingentio quaerendum est, quatenus haec machinata sint ac fabricata, et quatenus voluerit circumscribere magistrum ad mendacium, ut Felicem aspergeret infamia: dicat a quo missus sit, verumtamen machinationem istam in conscientiam Felicis, quo Caeciliani pudori et initio derogaret.

PL 8, 723C

「それゆえ、この件についてインゲンティウスを尋問しなければなりません。この企てと偽造がどこまで及ぶものか、また彼がどこまで政務官を欺いて偽りを言わせようとし、フェリクスに汚名を着せようとしたのかを。彼は誰に遣わされたのかを言うべきです。とはいえ、この策謀はフェリクスの良心を汚し、カエキリアヌスの名誉と、その〔司教職の〕始まりとを貶めるためのものでした〔後半は構文が崩れていて取りにくく、文意を汲んで訳した〕。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.31

31

Est enim quidam qui per Mauritaniam et Numidiam legatus missus sit ex adversa parte. Et astante Ingentio Aelianus proconsul dixit: Cujus praecepto ea suscepisti agenda, quae tibi objiciuntur? Ingentius dixit: Ubi?

PL 8, 724A

「と申しますのも、敵対する側から、マウレタニアとヌミディアを巡る使者として遣わされた者がおるのです。」インゲンティウスが立っているところで、総督アエリアヌスは言った。「お前に対して問われている事柄を、お前は誰の命によって引き受けたのか。」インゲンティウスは言った。「どこでですか。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.32

32

Aelianus proconsul dixit: Quoniam fingis te non intelligere quod interrogaris, dicam apertius: Quis te ad magistratum Caecilianum misit? Ingentius dixit: Nemo me misit. Aelianus proconsul dixit: Quomodo ergo venisti ad magistratum Caecilianum?

PL 8, 724A

総督アエリアヌスは言った。「お前は問われていることを理解していないふりをしているのだから、より明らかに言おう。誰がお前を政務官カエキリアヌスのもとへ遣わしたのか。」インゲンティウスは言った。「誰も私を遣わしてはおりません。」総督アエリアヌスは言った。「それではどのようにして政務官カエキリアヌスのもとへ来たのか。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.33

33

Ingentius dixit: Cum venissemus, et ageretur causa Mauri ab Utica episcopi, qui episcopatum sibi redemit, ad urbem ascendit Autumnitanus episcopus Felix, ut tractaret, et dixit, Nemo communicet, quia falsum admisit.

PL 8, 724A

インゲンティウスは言った。「我々が着いたとき、ウティカの司教であるマウルスの件が審理されており——彼は司教職を自ら買い取った者です——アウトゥムニの司教フェリクスが都に上り、事を取り計らおうとして、『誰も交わりを持ってはならない、彼は偽りを犯したのだから』と言いました。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.34

34

Et dixi illi ego e contra: Nec tibi, nec illi, qui traditor es. Dolui enim causam Mauri hospitis mei, quia communicaveram cum illo in peregre, quia evasi persecutionem.

PL 8, 724A

「そこで私は反対に彼に言いました。『〔誰も〕あなたとも、彼とも、交わりを持ってはならない。あなたこそ引き渡し者なのだから』と。私は客人であったマウルスの件を悲しんだのです。というのも、私は異郷で彼と交わりを持っており、迫害を逃れていたからです。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.35

35

Exinde ivi in patriam ipsius Felicis, duxi mecum tres seniores, ut viderent an verum tradidisset, an non. Apronianus dixit: Non ita venit ad Caecilianum quaerere de Caeciliano. Aelianus proconsul Caeciliano dixit: Quomodo ad te venit Ingentius?

PL 8, 724B

「そこから私はフェリクスの故郷に赴き、三人の長老を連れて行きました。彼が本当に引き渡しを行ったのかどうかを見届けさせるためです。」アプロニアヌスは言った。「そのような仕方でカエキリアヌスのもとにカエキリアヌスについて尋ねに来たのではありません。」総督アエリアヌスはカエキリアヌスに言った。「インゲンティウスはどのようにお前のもとへ来たのか。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.36

36

Caecilianus respondit: Domi ad me venit: prandebam cum operariis; venit illuc; stetit in janua. Caecilianus ubi est? dixit. Respondi: Hic. Ego dico ei: Quid est? Omnia recte? Omnia, dicit. Respondi illi: Si non fastidis prandere, veni, prande.

PL 8, 724B

カエキリアヌスは答えた。「彼は私の家に来ました。私は作業員たちと昼食をとっておりました。彼はそこへ来て、戸口に立ちました。『カエキリアヌスはどこか』と言いました。私は答えました、『ここだ』と。私は彼に言いました、『どうしたのか。すべて息災か』。『すべて』と彼は言いました。私は彼に答えました、『もし昼食を厭わないなら、来て食べよ』と。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.37

37

Dicit mihi: Revertor huc. Venit illuc solus, Dicere mihi coepit: Ecce sic mihi curare et inquirere an adusta fuerit Scriptura anno duumviratus mei. Dico illi ego: Molestus es mihi, tu homo immissus es: laxa hinc te a me. Et sprevi illum a me.

PL 8, 724B

「彼は私に言いました、『ここに戻ります』と。彼は一人でそこへ来て、私に話し始めました、『さあ、私はこのように、調べて尋ねるよう〔言いつかっております〕』と——私の二人役在任の年に聖書が焼かれたかどうかを、です。私は彼に言いました、『お前は私を悩ませる。お前は差し向けられた回し者だ。私から離れよ』と。そして私は彼を退けました。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.38

38

Et venit illo iterato cum collega meo, cum quo fui aedilis. Ait mihi collega meus: Felix noster episcopus misit huc hominem, ut facias illi litteras, quia accepit codices pretiosos, et noluit revocare illos: scribas illo, quod anno duumviratus tui combusti sunt.

PL 8, 724C

「そして彼は再びそこへ、かつて私が按察官を務めた同僚とともに来ました。私の同僚は私に言いました、『我々の司教フェリクスがここに人を遣わした。お前に手紙を書かせるためだ。彼は貴重な写本を受け取ったが、それを返すことを望まなかったので、お前の二人役在任の年にそれらが焼かれたと書け』と。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.39

39

Et dixi ego: Haec est fides Christianorum? Ingentius dixit: Domine, veniat et Augentius. Et ego honorificus sum, et honor meus pereat, et hujus latera habemus. Aelianus proconsul Ingentio dixit: Revinceris alio titulo.

PL 8, 724C

「そこで私は言いました、『これがキリスト教徒たちの信義か』と。」インゲンティウスは言った。「閣下、アウゲンティウスも来させてください。私は名誉ある者であり、私の名誉が失われることになりますし、この者を後ろ盾としております〔hujus latera habemus は取りにくい。この者を後ろ盾とする意に解した〕。」総督アエリアヌスはインゲンティウスに言った。「お前は別の点で論破される。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.40

40

Aelianus proconsul dixit ad Officium: Apta illum. Cumque aptaretur, Aelianus proconsul dixit: Suspendatur. Cumque suspenderetur, Aelianus proconsul Caeciliano dixit: Quomodo ad te Ingentius venit?

PL 8, 724C

総督アエリアヌスは官吏団に言った。「彼を縛につけよ。」彼が縛につけられると、総督アエリアヌスは言った。「吊るせ。」彼が吊るされると、総督アエリアヌスはカエキリアヌスに言った。「インゲンティウスはどのようにお前のもとへ来たのか。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.41

41

Respondit: Misit huc me Felix, dixit, noster, ut scribas illo, quia est unus perditus nescio qui, habens penes me codices pretiosos, et nolo illos restituere. Itaque fac litteras, quia adusti sunt, ne revocem illos. Et ego dixi: Christiani fides haec est?

PL 8, 724D

彼は答えた。「『我々のフェリクスが私をここへ遣わしたのです』と彼は言いました。『彼に手紙を書いていただくためです。どこの誰とも知れぬ身を持ち崩した男が一人いて、貴重な写本が私の手元にあるのですが、私はそれを返したくない。だから、それらは焼かれたと手紙を書いてください、私がそれらを返さずに済むように』と。そこで私は言いました、『これがキリスト教徒の信義か』と。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.42

42

Et coepi illum corripere. Et ait collega meus: Scribe illo, Felici nostro. Et sic ego epistolam dictavi, quae paret usquequo dictavi. Aelianus proconsul dixit: Audi sine metu recitationem epistolae tuae. Recognosce quousque dictaveris.

PL 8, 725A

「そして私は彼を叱り始めました。すると私の同僚は言いました、『彼に、我々のフェリクスに書け』と。そこで私はこのように手紙を口述しました、それは私が口述したところまで明らかです。」総督アエリアヌスは言った。「恐れることなく、お前の手紙の朗読を聞け。どこまでお前が口述したかを確認せよ。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.43

43

Agesilaus recitavit: Opto te, parens charissime, multos annos bene valere. Aelianus proconsul Caeciliano dixit: Huc usque dictasti? Respondit: Huc usque; reliquum falsum est.

PL 8, 725A

アゲシラウスは朗読した。「最愛の父上、末永くご健勝であられますように。」総督アエリアヌスはカエキリアヌスに言った。「ここまでお前は口述したのか。」彼は答えた。「ここまでです。残りは偽りです。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.44

44

Agesilaus recitavit: Hoc signo, quod deprecatorium ad me misisti, nisi ego et tu et cujus est precatorium: et dixisti, Tolle clavem, et quos invenies in cathedra libros, et super lapide codices, tolle illos: sane vide, officiales ne tollant oleum et triticum.

PL 8, 725A

アゲシラウスは朗読した。「あなたが嘆願として私に送ってきたこのしるしにかけて——〔これを知るのは〕私とあなたと、その嘆願の主のほかにはおりません〔nisi ego et tu 以下は構文が取りにくく、文意を汲んで訳した〕——。そしてあなたは言われました、『鍵を取り、司教座にあるのを見つける書物と、石の上の写本とを持ち去れ。ただし吏員たちが油と小麦とを持ち去らぬよう気をつけよ』と。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.45

45

Et ego dixi tibi: Tu nescis quia ubi Scripturae inveniuntur, ipsa domus diruitur? Et dixisti: Quid ergo faciemus? Et dixi ego vobis: Tollat aliquis de vobis in areis ubi orationes facitis, et illic ponantur; et ego venio cum officialibus, et tollo.

PL 8, 725B

「そこで私はあなたに言いました。『あなたは、聖書が見つかった家そのものが取り壊されることをご存じないのですか』と。あなたは言われました、『それでは我々はどうすればよいのか』と。そこで私は諸君に言いました。『諸君のうちの誰かが、祈りを行う場所にそれらを移し、そこに置くがよい。そうすれば私が吏員たちとともに来て、それを取り去ろう』と。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.46

46

Et nos illo venimus et omnia tulimus secundum placitum, et adussimus secundum sacrum praeceptum. Maximus dixit: Quoniam ejus epistolae tenor etiam apud acta recitatus est, quam ipse agnovisse ac misisse dixit, quaesumus hoc actis tuis haereat.

PL 8, 725B

「そして我々はそこへ赴き、取り決めどおりにすべてを持ち去り、至聖の勅令に従って焼きました。」マクシムスは言った。「この書簡の内容もまた記録において朗読されましたので、彼自身がこれを認め、送ったと述べた以上、どうかこれがあなたの記録に留められますよう。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.47

47

Speretius dixit: Quae dixistis scripta sunt. Caecilianus respondit, Cillo est falsum, quousque est epistola mea, quousque dixit, Bene vale, parens charissime. Aelianus proconsul dixit: Quem dicis addidisse ad epistolam? Caecilianus dixit: Ingentium.

PL 8, 725B

スペレティウスは言った。「諸君が述べたことは記されている。」カエキリアヌスは答えた。「そこは偽りです〔底本は Cillo。Illud と読む〕。私の手紙であるのはそこまで、『最愛の父上、ご健勝を』と述べたところまでです。」総督アエリアヌスは言った。「誰が手紙に書き加えたと言うのか。」カエキリアヌスは言った。「インゲンティウスです。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.48

48

Aelianus proconsul dixit: Professio tua actis haeret, Aelianus proconsul Ingentio dixit: Torqueris, ne mentiaris. Ingentius dixit: Erravi, huic epistolae ego addidi, dolens causa Mauri hospitis mei.

PL 8, 725B

総督アエリアヌスは言った。「お前の申し立ては記録に留められる。」総督アエリアヌスはインゲンティウスに言った。「お前は拷問される、偽りを言わぬように。」インゲンティウスは言った。「私が誤りました。私がこの手紙に書き加えました。客人であったマウルスの件を悲しんでのことです。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.49

49

Aelianus proconsul dixit: Constantinus Maximus semper Augustus et Licinius Caesares, ita pietatem Christianis exhibere dignantur, ut disciplinam corrumpi nolint, sed potius observari religionem istam, et coli velint.

PL 8, 725C

総督アエリアヌスは言った。「至高にして常に尊厳なるコンスタンティヌスとリキニウスの両皇帝は、キリスト教徒に対し、規律が損なわれることを望まず、むしろこの信仰が守られ尊ばれることを望むほどの敬虔を示すことを良しとしている。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.50

50

Noli itaque tibi blandiri, quod mihi dicas, decurionem te esse, ac propterea non possis torqueri. Torqueris, ne mentiaris, quod alienum Christianis esse videtur. Et ideo dic simpliciter, ne torquearis.

PL 8, 725C

「それゆえ、市参事会員であるから拷問され得ないなどと私に言おうとして、自らを慰めようとするな。お前は拷問される、偽りを言わぬためだ。偽りはキリスト教徒には無縁のことと思われるのだから。それゆえ率直に言え、拷問されぬために。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.51

51

Ingentius dixit: Jam confessus sum sine tormento, Apronianus dixit: Dignare de eo quaerere, qua auctoritate, quo dolo, qua insania circuierit Mauritanias omnes, Numidias etiam, qua ratione seditionem commoverit catholicae Ecclesiae.

PL 8, 725C

インゲンティウスは言った。「私はすでに拷問なしに自白いたしました。」アプロニアヌスは言った。「彼がいかなる権限によって、いかなる奸計によって、いかなる狂気によって、マウレタニアの全域を、さらにヌミディアをも巡り歩き、いかなる理由によって公同の教会に騒擾を引き起こしたのかを、お尋ねいただければ幸いです。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.52

52

Aelianus proconsul dixit: Ad Numidias fuisti? Respondit: Non, domine: sit qui probet. Aelianus proconsul dixit: Nec in Mauritania? Respondit: Negotiari illo fui.

PL 8, 725D

総督アエリアヌスは言った。「ヌミディアへ行ったことがあるか。」彼は答えた。「ございません、閣下。証明できる者がいるなら出てくればよいのです。」総督アエリアヌスは言った。「マウレタニアにもないのか。」彼は答えた。「商用でそこにおりました。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.53

53

Apronianus dixit: Et in hoc mentitur, domine (nam ad Mauritaniae situm nonnisi per Numidias pergitur), quatenus dicit se in Mauritania fuisse, non fuisse in Numidia. Aelianus proconsul Ingentio dixit: Cujus conditionis es?

PL 8, 725D

アプロニアヌスは言った。「そしてこの点でも彼は偽っております、閣下——と申しますのも、マウレタニアの地へはヌミディアを通らねば行けないのですから——彼はマウレタニアにいたと言いながら、ヌミディアにはいなかったと言っているのです。」総督アエリアヌスはインゲンティウスに言った。「お前の身分は何か。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.54

54

Ingentius respondit: Decurio sum Ziquensium. Aelianus proconsul dixit ad officium: Submitte illum. Quo submisso, Aelianus proconsul Caeciliano dixit: Falsa dicis quae dixisti? Caecilianus respondit: Non, domine. Is qui scripsit epistolam, jube veniat.

PL 8, 726A

インゲンティウスは答えた。「私はズィカの市参事会員です。」総督アエリアヌスは官吏団に言った。「彼を下ろせ。」彼が下ろされると、総督アエリアヌスはカエキリアヌスに言った。「お前が述べたことは偽りか。」カエキリアヌスは答えた。「いいえ、閣下。手紙を書いた者を、来るように命じてください。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.55

55

Amicus ipsius est. Ipse dicet, quousque dictavi epistolam. Aelianus proconsul dixit: Quis est ille, quem venire desideras? Caecilianus dixit: Augentium, cum quo fui aedilis.

PL 8, 726A

「彼は本人の友人です。彼が、私がどこまで手紙を口述したかを述べるでしょう。」総督アエリアヌスは言った。「お前が来させたいと望むのは誰か。」カエキリアヌスは言った。「アウゲンティウスです、かつて私とともに按察官を務めた者です。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.56

56

Non possum probare nisi per ipsum Augentium, qui scripsit epistolam, quousque dictavi illi: ipse dicere potest. Aelianus proconsul dixit: Constat ergo falsam esse epistolam? Caecilianus respondit: Constat, domine, non mentior in sanguine meo.

PL 8, 726A

「私は、手紙を書いたアウゲンティウス本人によらなければ、私がどこまで彼に口述したかを証明することができません。彼自身が述べることができます。」総督アエリアヌスは言った。「では手紙が偽りであることは確かか。」カエキリアヌスは答えた。「確かです、閣下。私は自らの血にかけて偽りを申しません。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.57

57

Aelianus proconsul dixit: Cum duumviratum egeris in patria tua, oportet fidem verbis tuis habere. Apronianus dixit: Nec novum est illis hoc facere. Caeterum et actis addiderunt quod voluerunt. Jam artificium est illis.

PL 8, 726B

総督アエリアヌスは言った。「お前は自らの故郷で二人役を務めたのであるから、お前の言葉には信を置くのが当然である。」アプロニアヌスは言った。「彼らがこのようなことをするのは今に始まったことではありません。そのうえ、記録にも欲するままに書き加えてきました。もはや彼らの常套手段なのです。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.58

58

Aelianus proconsul dixit: Ex professione Caeciliani, qui acta falsata esse dicit, atque epistolae plurima addita, manifestum est qua voluntate haec gesserit Ingentius: et ideo recipiatur in carcerem. Est enim arctiori interrogationi necessarius.

PL 8, 726B

総督アエリアヌスは言った。「記録が偽造されたと述べるカエキリアヌスの申し立てから、また手紙に多くのものが付け加えられたことから、インゲンティウスがいかなる意図でこれを行ったかは明らかである。それゆえ彼は牢に収監されるべきである。彼にはより厳しい尋問が必要だからである。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.59

59

Felicem autem religiosum episcopum liberum esse ab exustione instrumentorum deificorum manifestum est, cum nemo in eum aliquid probare potuerit, quod religiosissimas Scripturas tradiderit vel exusserit.

PL 8, 726B

「他方、敬虔なる司教フェリクスが聖なる書物の焼却から無縁であることは明らかである。誰も、彼がいと聖なる聖書を引き渡したか焼いたかを証明することができなかったからである。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.60

60

Omnium enim interrogatio suprascripta manifesta est, nullas Scripturas deificas vel inventas, vel corruptas, vel incensas fuisse.

PL 8, 726B

「以上に記された尋問すべてから、聖なる聖書が見つかったことも、損なわれたことも、焼かれたこともなかったことは明らかである。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.61

61

Hoc actis continetur, quod Felix episcopus religiosus, illis temporibus, neque praesens fuerit, neque conscientiam accommodaverit, neque tale aliquid fieri jusserit. Agesilaus dixit: De his qui ad potestatem vestram instruendam venerunt, quid jubet Potestas tua?

PL 8, 726C

「敬虔なる司教フェリクスが、当時その場に居合わせもせず、その事に加担してもおらず、そのようなことが行われるよう命じもしなかったことが、記録に収められている。」アゲシラウスは言った。「閣下の権威に証拠を示すために出頭した者たちについて、閣下の権威は何を命じられますか。」

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 10.0.62

62

Aelianus proconsul dixit: Revertantur ad sedes suas. Expliciunt gesta purgationis Felicis episcopi Autumnitati ordinatoris Caeciliani Carthaginis.

PL 8, 726C

総督アエリアヌスは言った。「各々の住まいへ戻るがよい。」アウトゥムニの司教フェリクス、すなわちカルタゴのカエキリアヌスを叙階した者の、身の潔白の審理の議事録、ここに終わる。