諸家303–349

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 8 › Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia

Monumentum XXXVI 第XXXVI項

Various authors · Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia · PL 8, 758C · 72 sectiones

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.1

1

INCIPIT PASSIO BENEDICTI MARTYRIS MARCULI. 8 (al. die 3) kal. decembris. Quoniam multorum martyrum passiones et gloriae in sublimem memoriam eximi olim sermone digestae ad magnam utilitatem proficiunt populorum, dum ad incentivum virtutis et laudis Ecclesiae semper auribus recitantur; idcirco me quoque et honor martyris tanti, et communis omnium devotionis profectus accendit, ut passionem MARCULI gloriosi, sacerdotali etiam honore fulgentem ( al. fulgentis) , traditorum nuper scelere consummatam (in Corb. consummatum) , indigna (in Corb. indiga) licet, sed plena amoris oratione decurrerem.

PL 8, 758C

祝福された殉教者マルクルスの受難、ここに始まる。十二月のカレンダエの八日前(別本では三日前)。数多くの殉教者たちの受難と栄光とは、崇高な記憶に留めるべく、かつて言葉に綴られ、民に大いなる益をもたらしている。それらはつねに、徳と教会の誉れへの励みとして人々の耳に読み上げられるからである。それゆえ、これほど偉大な殉教者への敬意と、すべての者に共通する信心の深まりとが、私をも駆り立てた――司教としての誉れにも輝いていた(別本では語形が異なる)栄えあるマルクルスの受難、引き渡し者どもの凶行によって近ごろ成し遂げられた(コルビー写本では語形が異なる)その受難を、ふさわしからぬ(コルビー写本では「乏しい」の意)ものながら愛に満ちた言葉をもって、私も語り進めようと。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.2

2

Justum enim ac satis dignum est, ut antiquorum testium laudibus recentium (in Corb. praecedentium) quoque martyrum virtus adjuncta glutinetur.

PL 8, 760C

実に、古の証人たちへの称賛に、近時の(コルビー写本では「先立つ」の意)殉教者たちの徳もまた結び合わされ、固く結ばれることは、正しく十分にふさわしいことである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.3

3

Sicut enim (Deest in Corb. enim) illos gentilis saevitia diabolo parens destinavit ad regnum; sic et hos traditorum rabies Antichristo serviens misit ad coelum.

PL 8, 760C

というのも(コルビー写本にはこの語がない)、悪魔に従う異教徒の残忍さが彼らを王国へと定めたように、反キリストに仕える引き渡し者どもの狂暴もまた、この者たちを天へと送ったのだからである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.4

4

Et quia praetermittendus non est superioris vitae memorabilis cursus; de virtutibus Marculi gloriosi ( al. gloriosis) , etsi propter multitudinem nequeunt omnia, propter testimonium; tamen vel pauca dicenda sunt.

PL 8, 760D

そして、この人の先立つ生涯の記憶すべき歩みを見過ごしてはならないゆえに、栄えあるマルクルス(別本では語形が異なる)の徳について、その多さゆえにすべてを語ることはできないとしても、証しのために、せめて少しは語らねばならない。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.5

5

Ille namque olim praeelectus et praedestinatus a Domino, mox ubi primum beatae fidei rudimenta suscepit, statim mundanas litteras respuens, forense exercitium et falsam saecularis scientiae dignitatem suspensa ad coelum mente calcavit, et a calumniosis tribunalium septis ad sanctissimam Ecclesiae transiens scholam, dum verum magistrum elegit Christum, sic inter principales Christi discipulos meruit honorari.

PL 8, 760D

彼はかつて主によって予め選ばれ、予め定められていた者であって、幸いなる信仰の初歩を受けるやいなや、直ちに世俗の学問を退け、心を天へと懸けて、法廷の営みと世俗の学知の偽りの栄誉とを踏みつけ、讒訴に満ちた法廷の囲いから、教会というこの上なく聖なる学び舎へと移り、まことの師としてキリストを選び取ったことによって、キリストの主だった弟子たちの中に数えられる誉れに値したのであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.6

6

Quae vero in illo fuerit probitas conscientiae, quae illustrium morum innata verecundia, quae gratia spiritalis in vultu; non arbitror diu multumque laborandum, cum superiorem ejus vitam illa res probet, quod (in Corb. quae) meruit sacerdotium.

PL 8, 761A

彼のうちにいかなる良心の正しさがあったか、いかなる輝かしい徳の生まれながらの慎ましさがあったか、その面立ちにいかなる霊的な恩寵があったか――これらについて長く多くを労する必要はないと私は思う。彼が司教職に値した(コルビー写本では語形が異なる)ということ自体が、彼の先立つ生涯を証しているのだから。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.7

7

Sacerdotium vero qualiter gesserit inde fit (in Corb. sit) clarum, cui pro praemio Dominus dignatus est praestare martyrium.

PL 8, 761A

そして、彼が司教職をいかに務めたかは、そこから明らかとなる(コルビー写本では語形が異なる)――主が報いとして彼に殉教を与えるにふさわしいとしたことから。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.8

8

Igitur dum in his officiis coelestium praeceptorum laudabiliter conversatur (in Corb., conversatus) , dum summus pontifex constitutus cum caeteris sanctis bono et sacerdotio suo fruitur; ecce subito de Constantis regis tyrannica domo et de palatii ejus arce pollutum Macarianae persecutionis murmur increpuit: et duabus bestiis ad Africam missis, eodem (deest in Corb. eodem) scilicet Macario et Paulo, execrandum prorsus ac dirum Ecclesiae certamen indictum est; ut populus christianus ad unionem (in Corb. unitatem) cum traditoribus faciendam nudatis militum gladiis, et draconum praesentibus signis, et turbarum vocibus cogeretur.

PL 8, 761A

こうして、彼が天の教えに従ってこれらの務めのうちに称賛されるべく身を処していた(コルビー写本では語形が異なる)とき、また、最高の司教の位に立てられ、他の聖なる者たちとともにその善き司教職を享受していたとき――見よ、突如として、コンスタンス王の暴虐な宮廷から、その宮殿の砦から、マカリウスによる迫害の汚れた囁きが轟き渡った。そして二頭の獣がアフリカへと遣わされた。すなわちマカリウスとパウルスその二人であり(コルビー写本にはこの語がない)、教会に対する、まったく忌まわしく凄惨な戦いが命じられた。それは、キリスト教徒の民が、抜き身の兵士たちの剣と、竜の軍旗と、群衆の叫び声とによって、引き渡し者どもとの一致(コルビー写本では「一体性」の意)を強いられるためであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.9

9

Sed Macarius qui ex his duabus bestiis tetrior fuit, cum hoc negotium sanguinis in reliquis provinciis per subtilitatem diu attentasset (in Corb. jam tentasset) , in Numidia tamen, et erga Marculum gloriosum aperta crudelitatis barbarae et inauditae feritatis indicia publicavit.

PL 8, 761B

しかし、この二頭の獣のうちいっそう凶悪であったマカリウスは、他の属州ではこの血なまぐさい企てを巧妙さによって長らく試みていた(コルビー写本では語形が異なる)が、ヌミディアにおいては、そして栄えあるマルクルスに対しては、野蛮な残虐と前代未聞の獰猛さの明白な証しを公然と示したのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.10

10

Nam cum ad eum antiquissimorum patrum sanctissimus chorus, et adunatum concilium sacerdotum decem a numero suo probatos Episcopos legationis causa misisset (in Corb. misissent) , qui eum salutaribus monitis aut a tanto scelere revocarent, aut certe (quod contigit) priores ipsi ad devotissimi certaminis campum et ad fidei aciem prosilirent; sic divinitus gubernata est nobilium cura pastorum, ut quaecumque (in Corb., quocumque) illa erat crudelitas quae ovibus impendebat, ante ipsorum membra laniaret.

PL 8, 761B

というのも、いと古き教父たちの至聖なる合唱団と、一つに集った司教たちの会議とが、その数の中から選び出された十人の司教を、彼のもとへ使節として遣わし(コルビー写本では語形が異なる)――彼らをして、救いとなる訓戒によって、この大いなる凶行から彼を思い留まらせるか、あるいは(実際そうなったことだが)むしろ自分たちが先んじて、この上なく献身的な戦いの場、信仰の戦列へと真っ先に躍り出るかさせようとしたとき、高貴な牧者たちのこの配慮は、神によって導かれ、羊たちに降りかかろうとしていたその残虐が何であれ(コルビー写本では語形が異なる)、まずは彼ら自身の肢体を引き裂くこととなったのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.11

11

Inter hos igitur et sanctissimus Marculus venit: qui cum eum in quadam possessione reperissent, cui Vegeselae nomen est, statim hac ejus qui sacrilegae unitati praeerat humanitate suscepti sunt, ut ad columnas singulas vincti, nudatis publice sacerdotalibus membris, acerbis fustium ( al. funium) ictibus caederentur.

PL 8, 761C

この者たちの中に、至聖なるマルクルスもまた加わった。彼らが、ウェゲセラエという名のある地所において彼を見出したとき、あの瀆聖的な一致を主導する者のこの厚遇によって、直ちに迎え入れられた――すなわち、それぞれ柱に縛りつけられ、司教たちの肢体を人々の前にあらわにされたうえで、棍棒(別本では「綱」)による痛烈な打擲を受けさせられたのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.12

12

Hic jam constantiam Marculi gloriosi quis enarrare sufficiat? quis eloquentiae viribus explicare praevaleat, aut inauditam persecutoris insaniam, aut Christi Domini circa martyrem suum praesentem stupendamque tutelam?

PL 8, 761C

ここに至って、栄えあるマルクルスの不動の心を、いったい誰が語り尽くせるであろうか。前代未聞の迫害者の狂気にせよ、その殉教者のそばに現存する主キリストの驚くべき守りにせよ、いったい誰が雄弁の力によって説き明かしうるであろうか。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.13

13

Inde enim contra eum acriori saevitia immitis feritas concitata est, quod et diabolum futuri jam martyris invidia stimularet, et Spiritum sanctum praecursoris Antichristi nequitia non lateret.

PL 8, 761D

というのも、それゆえにこそ、彼に対して、いっそう激しい残虐さと苛烈な獰猛さが掻き立てられたのである。未来の殉教者への妬みが悪魔を駆り立て、また、反キリストの先駆けたる者の悪意は、聖なる霊にとって隠されることがなかったからである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.14

14

Qui cum animum divina constantia roboratum sustinere non posset, fragilitati corporis certamen doloris indixit. Circumdant igitur Christi fortissimum bellatorem cruentae latronum manus, et barbarae militum classes in carnifices repente mutatae.

PL 8, 761D

彼は、神的な不動の心によって強められた魂に耐えかねて、肉体の弱さに対して苦痛の戦いを命じた。こうして、キリストのこの上なく勇敢な戦士を、盗賊どもの血まみれの手が取り囲み、野蛮な兵士たちの一団が、たちまち処刑人へと姿を変えた。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.15

15

Cumque eum ad columnam duris nexibus conarentur astringere; prompte ille continuo occasionem tantam ostentandae Dei virtutis arripuit: nam in columnam ipsam ita ultro vinculis brachiorum et digitorum nodis instrinxit, ut eum inde nulla valeret poena divellere, nulla posset crudelitas separare.

PL 8, 761D

彼らが彼を柱に固い縛めで縛りつけようとしたとき、彼はただちに、進んでこの大いなる機会を捉え、神の力を示そうとした。すなわち、みずから進んで、腕と指の結び目の縛めをもって、その柱そのものに己を結びつけたので、いかなる責め苦もそこから彼を引き離すことができず、いかなる残虐もこれを引き裂くことができなかったのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.16

16

Quo facto intelligere potuit persecutor, Dei servum pro ejus nomine exoptare potius quam timere tormenta; nec dolorem corporis posse sentire quorum Spiritus complectitur Christum, et spes jam possidet regnum.

PL 8, 762A

この行いによって、迫害者は悟ることができた――神の僕が、御名のために苦しみを恐れるよりも、むしろそれを切に望んでいること、そして、霊がキリストを抱き、望みがすでに御国を所有している者たちは、肉体の痛みを感じえないことを。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.17

17

Saeviebat itaque contra unum multiplex carnificum numerus, et sacratos conficiens artus dura fustium poena laniabat, ac reciprocante tormento, in quantum supplicii ictus infligebat a tergo, in tantum pectus columnae duritia retundebat.

PL 8, 762A

こうして、数多くの処刑人が、ただ一人に対して猛威を振るい、聖別された肢体を打ち砕きながら、棍棒の過酷な責め苦によって引き裂いた。そして責め苦が跳ね返るように、背後から加えられた苦痛の一撃と同じだけの強さで、柱の固さが胸を打ち返していた。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.18

18

Pulsabat corpus ex omni parte crudelitas, nec quicquam, nisi Dei laudem, illustris lingua proferebat. Anhelabat rabies: jam lassitudine tortorum, et perseverantia patientis feritas victa languebat.

PL 8, 762A

残虐さは体のあらゆる部分を打ちすえたが、その輝かしい舌は、神への讃美のほかは何一つ口にしなかった。狂暴は息を切らせ、すでに拷問する者たちの疲労と、忍耐する者の不屈とによって打ち負かされ、その獰猛さは力を失いつつあった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.19

19

Tale denique illic tunc miraculum Christus martyris sui membris indutus ostendit, ut ad eum non solum dolorem adire non sineret; verum etiam ab ejus corpore universas saevitiae notas atque omnia carnificinae signa detergeret.

PL 8, 762B

ついにそこで、キリストは殉教者の肢体をまとい、これほどの奇跡を示した――苦痛が彼に近づくことを許さなかっただけでなく、その体から残虐のあらゆる痕跡、拷問のあらゆる徴までも、ことごとく拭い去ったのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.20

20

Quo praelio victus ac subactus inimicus, nulla jam poenarum crudelitate ( al. carnificii) contentus, atrocissimae, quantum sibi videbatur, sententiae et passioni eum manifestissimae destinavit.

PL 8, 762B

この戦いに打ち負かされ屈服させられた敵は、もはやいかなる責め苦の残虐(別本では「処刑」の意)にも満足せず、自らには最も苛烈と思われる判決と、この上なく明白な受難とを彼に定めたのであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.21

21

Tunc eum secum per aliquas Numidiae civitates quasi quoddam crudelitatis suae spectaculum ducens, nesciens feritas et gentilibus ( al. gentibus) stuporem, et Christi hostibus confusionem, et fidelibus Dei servis incentivum gloriosi certaminis exhibebat.

PL 8, 762B

そこで彼は、マルクルスをヌミディアのいくつかの町々へと、いわば自らの残虐の見世物として連れ回した。そのあずかり知らぬところで、その獰猛さは、異教徒たち(別本では語形が異なる)には驚愕を、キリストの敵たちには恥辱を、そして神の忠実な僕たちには栄えある戦いへの励みを与えていたのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.22

22

At vero postquam exquisitum atque truculentum genus mortis invenit, statim eum secum ad castellum Novae-Petrae, quod ardui montis praecipitio et nomine et vicinitate conjunctum est, sub arctissima militum prosecutione perduxit.

PL 8, 762B

しかし、彼が念入りに考え抜かれた凄惨な死に方を見出したのちは、直ちに彼を、峻険な山の絶壁と名においても近さにおいても結びついているノウァ・ペトラ〔「新しき岩」〕の砦へと、厳重極まりない兵士たちの護送のもとで連れて行った。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.23

23

Quo in loco tantam martyri suo Dominus laetitiam praestitit, tantum gaudium de vicina passione concessit, ut quatriduum illud, quo illic a corona impendente dilatus est, jam non inter aerumnas saecularium pressurarum, sed inter triumphos regnorum coelestium debeat numerari.

PL 8, 762C

その場所において、主は自らの殉教者に、これほどの喜びを与え、迫り来る受難についてこれほどの歓びを許したので、迫る冠を目前にして彼がそこに留め置かれたその四日間は、もはやこの世の苦難の日々のうちにではなく、天の国々の凱旋のうちに数えられるべきであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.24

24

Quantum enim exultare poterat, qui post laboriosam peregrinationem carnis et mundi ad videndum Deum et Christum completo itinere festinabat, qui proficiscens ad angelorum consortium, sanctorum quoque complexum pene jam paradisi limen intrabat?

PL 8, 762C

実に、肉と世の労苦に満ちた旅路ののち、神とキリストを見るために、旅を終えていよいよ急いでいた者、天使たちとの交わりへ、また聖徒たちの抱擁へと旅立ちながら、すでにほとんど楽園の敷居に踏み入ろうとしていた者――その者が、いかばかり喜び躍ることができたであろうか。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.25

25

Erat illi assidua ac jugis oratio, erat contiuua de devotione meditatio; habebat in sermone Evangelium, in cogitatione ( al. contradictione) martyrium; et tam voce quam sensu divinis virtutibus deditus, hoc proferebat ore quod inclusum gestabat in pectore.

PL 8, 762C

彼には絶え間なく続く祈りがあり、献身についての絶えざる黙想があった。その語りには福音があり、その思いには殉教(別本では「反論」の意)があった。そして声においても心においても神の力にひたすら委ねられ、胸のうちに秘めていたものを、その口によって語り出していた。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.26

26

Adhuc etiam spiritalem justitiam sitiens, et promerendo Deo totus inserviens, ultimum quatridui illius diem jejunio terminavit, scilicet ut illucescente Dominico, in quo erat et ipsius passio consummanda, ad offerendum geminum sacrificium acceptior Deo fieret devota anima sacerdotis: ut summus Pontifex non solum ab illecebris saeculi, verum etiam a cibis ejus alienus, ad imponendas Christi altaribus hostias tam purus accederet, ut fieri pro Christo hostia ipse mereretur.

PL 8, 762D

さらになお、霊的な正しさに渇き、神の御心にかなおうとひたすら仕えながら、彼はその四日間の最後の日を断食のうちに終えた。それは、主の日が明け初めるとき――その日にこそ彼自身の受難も成し遂げられるはずであった――二重の犠牲を捧げるにあたって、この司教の献身する魂がいっそう神に受け入れられるものとなるためであった。すなわち、この最高の司教が、この世の誘惑からだけでなく、その糧からも離れ、キリストの祭壇に捧げ物を献げるにあたって、これほど清いままに臨み、ついにはキリストのために自らが捧げ物となるにふさわしい者となるためであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.27

27

Denique tantum apud Dominum illo jejunio potuit, tantum purificatione illa Christi in se praesentiam provocavit, ut ei revelatione coelesti ante passionem suam praemium fuerit passionis ostensum.

PL 8, 763A

ついに、その断食は主のみもとでこれほどの力を持ち、その清めはこれほどまでにキリストの現存を自らのうちに呼び起こしたので、天よりの啓示によって、彼の受難に先立って、その受難の報いが彼に示されたのであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.28

28

Nam ubi majora noctis spatia exacta sunt, et vicinum luci tempus advenit, cujus opportunitas inde semper orationibus atque omnibus divinis rebus accepta est, quod (in Corb., quo) jam et nascenti adscribitur diei, tamen adhuc humana opera et negotia conquiescunt.

PL 8, 763A

というのも、夜のより大きな部分が過ぎ去り、光に近い時が訪れたとき――その時の好機は、まさにそれゆえに、祈りとあらゆる神聖な事柄にとってつねに好ましいものとされてきた。その時はすでに、生まれ出づる一日に属するとされながら(コルビー写本では語形が異なる)、しかしなお人間の営みと仕事とは休らっているのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.29

29

In hoc igitur tempore ad celebranda sacramenta sacerdos exsurgens, non tam a somno expergefactus, quam (in Corb. est) ad orandum Deum gaudio recentis visionis incensus, prius tamen quam ad ipsa mysteria veniretur, quid ei divinitus esset ostensum, in gaudium praesentium fratrum fideli sermone patefecit.

PL 8, 763A

そこで、この時に司教は秘跡を執り行うために起き上がったが、それは眠りから目覚めたというよりも、むしろ(コルビー写本ではこの語を欠き「であった」とする)、つい先ごろの幻の喜びによって、神への祈りへと燃え立たされたのであった。しかし、その神秘そのものに臨む前に、神によって何を示されたかを、その場に居合わせた兄弟たちの喜びのために、誠実な語りによって明らかにしたのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.30

30

Videbam, inquit, tria haec mihi munera de aeternis thesauris Domini largientis oblata, ex nitidissimo argento poculum factum, et coronam auro rutilo refulgentem, et sublimissimam palmam, quae plena laetitia antecedentium numerum triumphorum (in Corb. munerum triumphos) expleret.

PL 8, 763B

〔彼は〕言った、「私は見た。主が惜しみなく与える永遠の宝庫から、これら三つの賜物が私に差し出されるのを。輝く純銀で作られた杯と、赤く輝く金の冠と、そしてこの上なく気高い棕櫚の枝とを。それは、満ちあふれる喜びをもって、先立つ者たちの凱旋の数(コルビー写本では「賜物の凱旋」の意)を満たし尽くすものであった」と。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.31

31

Magnam, fratres, martyri suo Dominus imminentis gloriae fiduciam praestitit, magnam veritatem futurae circa ipsum suae dignationis expressit.

PL 8, 763B

兄弟たちよ、主は自らの殉教者に、迫り来る栄光への大いなる確信を与え、彼に対する自らの未来の厚意の大いなる真実を明らかにしたのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.32

32

Neque enim aliquid est quod obscurum, aut ambiguum in hac revelatione videatur, in qua accepit calicem, quem fuerat in passione bibiturus; in qua sumpsit coronam, quae ei peracto martyrio debebatur; in qua meruit et palmam, per quam victoriam sperans, esset jam de congressione securus.

PL 8, 763B

実に、この啓示のうちには、曖昧であったり不確かであったりするものは何一つない。その中で彼は、受難において飲むはずであった杯を受け、殉教を成し遂げたのちに彼に約束されていた冠を受け取り、勝利を望みつつ、すでに戦いについて確信を得ることのできる棕櫚の枝をも得たのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.33

33

Post haec peractis ex more solemniis, dum adhuc aliqua noctis momenta (in Corb. somnia) superessent, subito cum Macarii feralibus jussis pervigil ( ita in Corb. al. pervigilis) nequitiae nuntius supervenit, qui crudelissimae mortis manifestam sententiam gestans, et innumeras martyris glorias, et execrandum persecutorum facinus consummaret.

PL 8, 763C

この後、慣わしどおりの儀式を終えてから、まだ夜のいくらかの時が残っていた(コルビー写本では「夢」の意)とき、突如として、マカリウスの非情な命令とともに、寝ずの(コルビー写本でもこの形。別本では語形が異なる)悪意の使者が到来した。彼は、この上なく残忍な死の明白な宣告を携えて、殉教者の数知れぬ栄光と、迫害者たちの忌まわしい凶行とを成し遂げようとしていたのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.34

34

Cui cum clausas adhuc fores custodum cura reserasset, agnovissetque quid ejus tam immaturus pertulisset adventus, continuo in planctum eorum corda conversa sunt.

PL 8, 763C

見張りの者たちの配慮が、彼のためになお閉ざされていた扉を開き、その者たちがこれほど時ならぬ到来の意味を知ったとき、彼らの心は直ちに嘆きへと変わった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.35

35

O quanta fuit illius viri gratia! quam generalis circa ipsum amor omnium! quam commune desiderium, ut in passione ejus ad pias lacrymas etiam custodum immanitas et militaris duritia flecteretur.

PL 8, 763C

おお、あの人の恵みの何と大きかったことか。彼をめぐる、すべての者のあまねき愛の何と大きかったことか。彼の受難にあたって、見張りの者たちの残忍さも兵士たちの冷酷さすらも、敬虔な涙へと打ち砕かれるほどの、共通の願いの何と大きかったことか。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.36

36

In quo quidem fletu ac perturbatione cunctorum solus ipse perseverabat intrepidus, qui consummationis suae horam appropinquasse gaudebat. Neque enim vel conturbatus poterat esse vel tristis, quem gaudentem fides, et pacatum fecerat divina revelatio.

PL 8, 763C

そして、すべての者のこの涙と動揺の中にあって、ただ彼一人だけが、恐れることなく毅然としていた。彼は、自らの成し遂げの時が近づいたことを喜んでいたのである。信仰が彼を喜ばせ、神的な啓示が彼を平安にしていた以上、彼は動揺することも悲しむこともありえなかった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.37

37

Illic tunc unus ex ipsorum militum numero teterrimus carnifex et qui timentibus caeteris ad perficiendam illustris viri mortem solus esset a diabolo praeparatus, factum suum sermone praecurrens, enarrare martyrium audientibus cunctis (in Corb. omnibus) coepit, cujusmodi somnium (in Corb. quemadmodum omnia) etiam ipse vidisset.

PL 8, 763D

そこにいた兵士たちのうちの一人、この上なく忌まわしい処刑人――ほかの者たちが恐れをなす中、あの高名な人物の死を成し遂げるために、悪魔によって独り備えられていた者――は、自らの行いに先立って語り出し、聞く者すべてに(コルビー写本では同義の別語)、殉教のことを、自分もまたどのような夢を見たか(コルビー写本では「どのようにすべてを見たか」の意)を語り始めた。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.38

38

Cum nocturna, inquit, quiete detinerer, videbam subito apparuisse te mihi durissimis veluti nexibus vinctum, ac gravibus omnino (in Corb. admodum) vincul is oneratum, atque eadem postmodum vincula mea manu esse resoluta, propter quod spera veniam et indulgentiam secuturam.

PL 8, 764A

〔彼は〕言った、「夜の眠りに捕らわれていたとき、私は見た――お前が突如として私の前に現れ、いとも堅固な縛めに縛られ、まったく(コルビー写本では同義の別語)重い鎖に繋がれているのを。そして、その後、その同じ鎖が私の手によって解かれるのを。それゆえ、赦しと恩赦とがやがて続くだろうと望むがよい」と。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.39

39

Non incongrua igitur visione absurdum somnium quod carnifex vidit, nec sine causa utique quod viderat retulit, Caiphae scilicet sacrilegi secutus exemplum; ut qui ipse interfecturus fuerat Dominum, ipse de ejus passione prophetaret.

PL 8, 764A

それゆえ、処刑人が見た夢は、ふさわしからぬ幻による不合理な夢ではなかった。また、彼が見たことを語ったのも理由なきことではなかった。すなわち、あの冒瀆者カイアファの前例に倣ったのである――主を殺そうとしていたその当人が、まさに主の受難について予言することになったように。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.40

40

Nam alligatum recte viderat martyrem eum, qui adhuc in habitatione corporea constitutus, et gemino carcere mundi et carnis inclusus, temporalis vitae angustiis stringebatur. Ille enim corporis vinculum, ille mundi carcerem sentit, qui ejus tentationibus agitatur.

PL 8, 764A

というのも、彼はまさしく正しく、その殉教者が縛られているのを見たのである。なぜなら、彼はなお肉体という住まいの中に置かれ、世と肉との二重の牢獄に閉ざされ、束の間の命の苦しみに締め付けられていたからである。実に、その誘惑に揺り動かされる者こそが、肉体の縛めを、そして世の牢獄を感じるのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.41

41

Resolutum quoque a se esse non irrationabiliter somniaverat, cujus crudelibus manibus oportebat eum interventu mortis a corpore separari; qui ei post gravissimos nexus saecularium pressurarum ad regnorum coelestium libertatem iter fuerat in passione facturus.

PL 8, 764B

また、その解かれることを、彼が自らの手によってなすという夢を見たのも、理に適わぬことではなかった。まさに、死の到来によって彼が肉体から引き離されるべきは、その残忍な手によってであり、その受難において、この世の重苦しい束縛ののちに、天の国々の自由へと至る道を彼のために開くはずであったのだから。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.42

42

Magnis enim nos vinculis relaxari, cum liberati de hoc mundo ad Dominum properamus, Apostolus probat dicens: Dissolvi et cum Christo esse multo melius est.

PL 8, 764B

実に、我々がこの世から解き放たれて主のもとへと急ぐとき、大いなる縛めから解かれることを、使徒は次のように言って証ししている。「解き放たれてキリストとともにあることは、はるかに善いことである」と。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.43

43

Quod simili ratione etiam Simeon ille justissimus demonstravit, qui securitate vicinae mortis accensus, evasurum se vitae hujus molestias laetabatur: Nunc dimittis, inquit, Domine, servum tuum in pace, quoniam viderunt oculi mei salutare tuum.

PL 8, 764B

同じ道理によって、かの至って正しきシメオンもまたこれを示した。彼は、死が近いという確信に燃え立ち、この命の煩わしさから逃れ出ることを喜んでいた。〔彼は〕言った、「主よ、今こそ汝は汝の僕を、平安のうちに去らせる。わが目が汝の救いを見たからである」と。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.44

44

Qui numquam utique dimittendum se cum omni gaudio testaretur, nisi qui (in Corb. quia) conditione corporis, quasi quibusdam vinculis tenebatur.

PL 8, 764B

肉体という定めによって、いわばある種の縛めに捕らわれていたのでなければ(コルビー写本では語形が異なる)、彼が満ちあふれる喜びとともに、自らが去らせられることをこのように証しすることは、決してなかったであろう。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.45

45

Nulla denique mora, nullum spatium temporis intercessit, quin statim crudelissimus carnifex ante lucano latrocinio aggrederetur implere quod viderat.

PL 8, 764C

ついに、いかなる遅れも、いかなる時の隔たりも介在することなく、この上なく残忍な処刑人は、夜明け前の強盗さながらに、直ちに自らが見たことを果たそうと襲いかかった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.46

46

Nam continuo infestus urgebat, ut productus de custodia Dei testis, ad praeruptam naturalis petrae celsitudinem atque asperrimae rupis praecipitium duceretur.

PL 8, 764C

というのも、彼は間断なく敵意をもって迫り立て、神の証し人は牢から引き出され、切り立った天然の岩の高みへ、この上なく険しい崖の絶壁へと連れて行かれたのであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.47

47

Hoc enim immitissimum genus mortis elegerat et cruentus ac barbarus profanae unitatis exactor, et detestanda omnibus saeculis saevitia traditorum.

PL 8, 764C

というのも、この血に飢えた野蛮な、瀆聖の一致の取り立て役も、そしてすべての世代にわたって忌み嫌われるべき引き渡し者どもの残虐さも、この上なく非情なこの死に方を選んでいたのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.48

48

Egrediebatur itaque de domo Marculus gloriosus, custodum excubiis ac militum classe circumdatus, atque ab ipsis persequentibus honoratus. Egrediebatur constantia christiani vigoris erectus, hospitia jam humana derelinquens, et ad mansiones properans angelorum.

PL 8, 764C

こうして、栄えあるマルクルスは、見張りの番兵と兵士たちの一団に取り囲まれながら、その家から歩み出た。彼を迫害する当の者たちからさえ、敬意を表されながら。彼は、キリスト教徒としての気力の不動さに支えられ、もはや人間の宿りを離れ、天使たちの住まいへと急ぎながら、歩み出たのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.49

49

Egrediebatur vultu laetus, festinus incessu, non tam praesentem poenam, quam futuram cogitans gloriam.

PL 8, 764D

彼は喜ばしい面持ちで、足取りも急ぎながら歩み出た。目前の苦しみよりも、むしろ来るべき栄光を思いながら。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.50

50

Iter quoque ipsum quo ad supplicium ducebatur, tale illi fuerat procuratum, ut extructis undique versum terrae molibus, ac paulatim in altum aggeribus elevatis, ad passionis suae insigne fastigium perveniret, ipsa montis famulante natura: ut primo humilia collis juga, dehinc arduos vertices calcans velut per gradus quosdam in sublime conscendens, etiam cum ipso corpore coelo ac sideribus propinquaret: ut adhuc in mundo positus esset celsior mundo; et quicquid pretiosum, quicquid elatum videtur in saeculo, sub plantis suis jacere gauderet.

PL 8, 764D

彼が処刑へと導かれていくその道のりそのものも、彼のために次のように整えられていた。すなわち、あらゆる方角から地の土塊が積み上げられ、少しずつ高く土手が築かれることによって、彼はその受難の際立った頂きへと至ることになった。まさに山そのものの本性がこれに仕えたのである。すなわち、まず丘のなだらかな稜線を、次いで険しい頂きを踏みしめ、あたかも幾段かの階を登るように高みへ昇りながら、その体をもってすら天と星々に近づいたのであった。それは、彼がなおこの世に置かれながら、この世よりも高くあるためであり、この世において貴いと見えるもの、高いと見えるものが何であれ、その足の下に横たわることを彼が喜ぶためであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.51

51

Mox ubi vero ad ipsum petrae culmen ascensum est, inde universi milites partim metu, partim dolore secedentes, tam inaudito facinori etsi conscientia intererant, vel opere interesse noluerunt.

PL 8, 764D

やがて、その岩の頂きにまで登り着いたとき、そこから兵士たちは皆、あるいは恐れによって、あるいは苦痛によって身を退き、これほど前代未聞の所業に、良心においては関わっていたとしても、行いにおいて関わることは望まなかった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.52

52

Tunc immanissimus carnifex qui duplici crudelitate, et praecipitio armatus et ferro, geminam mortem gestabat in manibus, crudeli dextera in praeceps impulit martyrem, et eum in tetrum chaos demersisse credidit, cui coelorum sublimitas debebatur.

PL 8, 765A

そのとき、この上なく凶暴な処刑人――絶壁と刃という二重の残虐によって武装し、両手に二重の死を携えていた者――は、その残忍な右手をもって殉教者を絶壁へと突き落とし、天の高みこそがふさわしいその者を、おぞましい深淵へと沈めたと信じたのであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.53

53

Sed enim sacrosanctum corpus terrae soliditate subducta a celsitudine ad ima descendens, per vacua liquidi a eris spatia ferebatur, neque quicquam offensionis in illa inanitate reperiens, velocitatem sui cursus ipso impetu duplicabat.

PL 8, 765A

しかし実に、この聖なる体は、地の堅固さから引き離され、高みから低みへと降りながら、澄み渡る大気の空虚な広がりを運ばれていった。その虚空の中で何一つ妨げとなるものを見出さぬまま、その勢いそのものによって、落下の速さを二倍にしていったのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.54

54

Qua pernicitate itineris spatio vertigo nutrita est inter commoti aëris concitos strepitus tanta divinitus moderatio procurata est, ut immunia (in Corb. immunita) cunctis asperitatibus membra supra ipsam saxorum duritiam, velut super mollissimos thoros (in Corb. mollissimum stratum) ac sinus placidissimos ponerentur.

PL 8, 765A

その道のりの速さによって眩暈が生じ、掻き乱された大気の激しい唸りの中にあってすら、これほどの神的な配慮がもたらされたので〔vertigo nutrita est と tanta … procurata est の間に接続語がない。このようにつないで解した〕、あらゆる粗さから守られたその肢体は(コルビー写本では語形が異なる)、岩そのものの固さの上に、あたかもこの上なく柔らかな寝床(コルビー写本では「この上なく柔らかな敷物」の意)と穏やかな懐の上にでもあるかのように、横たえられたのであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.55

55

Tunc victrix anima naturali cursu velocius coelum, petit, quam descenderat Corpus ad terram; ut scilicet passione perfecta utraque substantia antiquissimis originis suae principiis redderetur omnipotentis Dei manibus, circa totum martyrem suum clementer operantibus: qui et spiritum ejus adjuvantibus Angelis ad aeternas sedes jussit imponi, et corpus intactum auris blandientibus cinctum, a famulantibus ventis leniter supportatum, in media petrarum crepidine collocari.

PL 8, 765B

そのとき、勝利を得た魂は、体が地へと降りていったよりもなお速く、その自然な歩みで天を目指した。すなわち、受難が成し遂げられたことによって、両方の実体は、それぞれの起源のいと古き原理へと、全能なる神の御手によって返されることとなった。その御手は、この殉教者の全身をめぐって、慈しみ深く働いていたのである。神は、助けの天使たちによって彼の霊を永遠の座に置くよう命じ、また、傷一つない体を、優しく吹く大気に包ませ、仕える風によって静かに運ばせ、岩々の裂け目の真ん中に横たえさせた。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.56

56

Confusa sunt igitur virtutibus Christi persecutorum exquisita ingenia, et traditorum iniqua consilia, qui ad hoc tale supplicium cogitaverant, ne umquam in testimonium eorum a populis Dei memoria martyris posset honorari. [Putaverant enim in illo praecipitio corpus per frustra discerpi, et acutis cautibus laniari, ut cui ademerant vitam, nec sepultura superesset].

PL 8, 765B

こうして、迫害者たちの入念に凝らされた策略と、引き渡し者どもの不義なる企てとは、キリストの力によって打ち砕かれた。彼らは、この殉教者の記憶が、彼らを咎める証しとして神の民によって敬われることが決してないようにと、このような処刑を考え出していたのであった。〔彼らは、その絶壁において体が幾つもの断片に引き裂かれ、鋭い岩によって切り刻まれ、命を奪った者に葬りすら残らないようにと考えていたのである。〕

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.57

57

Putaverant nihil pervenire usque ad terram posse, quod collectum pia fraternitas sepeliret.

PL 8, 765C

彼らは、敬虔な兄弟たちが集めて葬ることのできるようなものは、何一つ地に届くはずがないと考えていた。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.58

58

Cum per illa montis ardui confragosa singulae rupes singula sibi membra tenuissent, vel certe cum semel integrum corpus inter fissuras petrarum aut rimosas latebras scopulorum hiatu aliquo fuisset absorptum: ecce consecratis artubus dura saxa et rupes asperae pepercerunt; et quem traditores occidere non timuerunt, montes laedere timuerunt.

PL 8, 765C

険しい山のあの岩だらけの地にあっては、それぞれの岩がそれぞれの肢体を捉えたであろうし、あるいは少なくとも、一度に全身が、岩の裂け目や崖の割れ目の隙間に呑み込まれたであろう。しかし見よ、聖別された肢体を、固い岩々と険しい崖とは容赦したのである。そして、引き渡し者どもが殺すことを恐れなかったその人を、山々は傷つけることを恐れたのであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.59

59

Exceptis enim ipsis, Creatorem suum omnis creatura veneratur; nec in hac causa ad promerendum Deum deesse poterat montibus sensus, quibus ad ejus laudem etiam vocem scriptura concessit.

PL 8, 765C

実に、彼らを除いては、すべての被造物がその創造主を敬っている。この件において、神の御心にかなうための分別が、山々に欠けているはずはなかった。聖書は、山々にすら、神の讃美のために声を与えているのだから。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.60

60

Interea Marculum gloriosum beatam certaminis sui perfecisse victoriam intra solas militum conscientias celebatur.

PL 8, 765D

そうこうするうちに、栄えあるマルクルスがその戦いの幸いなる勝利を成し遂げたことは、ただ兵士たちの良心のうちにのみ、知られていた。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.61

61

Ita enim nocturno silentio furtivum consummaverant scelus, ut nec vel (in Corb. id) in castello, in quo fuerat asservatus, tam de extraneis quam de fratribus sciri (in Corb. nemo scire) potuisset, nisi rem gestam divinae virtutes (in Corb. divina virtus) et coelestia signa prodidissent.

PL 8, 765D

彼らは、夜の静けさに紛れて、この密やかな凶行を成し遂げていたので、彼が留め置かれていたその砦においてすら(コルビー写本では別の語)、外の者にせよ兄弟たちにせよ、そのことを知りうるはずはなかった(コルビー写本では「誰も知りえなかった」の意)。もし神の力(コルビー写本では単数形)と天よりの徴とが、その出来事を明らかにしていなかったならば。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.62

62

Nam ubi primum diei albescentis ingressus pallorem globi noctis infudit, et discolorem coeli faciem tenebrarum ac lucis discordia variavit, continuo sub ejusdem montis gremio splendida nubes apparuit, quae interdum fulgore (Ita in Corb. In al. fulgure) promicante consciam (in Corb. contestantem) se de martyris corpore blando lumine testabatur.

PL 8, 766A

というのも、白みゆく日の到来が、夜の天球に蒼白さを注ぎ込み、闇と光の不調和が空の色をまだらに変え始めるやいなや、その同じ山の懐に、直ちに輝く雲が現れた。その雲は、ときに閃く輝き(コルビー写本でもこの形。別本では「稲光」の意)をもって、殉教者の体について知る者であることを(コルビー写本では「証しする者であることを」の意)、その柔らかな光によって証していたのである。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.63

63

Neque enim illa matutinis roribus gravida fusco tegmine vividos (al. subitos) obumbraverat colles; sed candido vellere tota praefulgens sic membra felicia contegebat, ut cessantibus paulisper humanis officiis amictum quodammodo sepulturae ipsa interim exhibere videretur; quae ad hoc (in Corb. huc) interdum tremulo (al. tumulo) fine discissa, per flexuosos hiatus corusco igne vibrabat, ut aut tantae passionis ignaros stupendis magnalibus admoneret, aut quia adhuc erat aliqua de vicinitate noctis obscuritas, inveniendi corporis viam devote quaerentibus demonstraret.

PL 8, 766A

その雲は、朝露を含んで、生気に満ちた(別本では「にわかな」の意)丘々を薄暗い覆いで影にしたのではなく、真っ白な羊毛のごとく全身輝きながら、あの幸いなる肢体をこのように覆い、人の手による弔いの務めがしばしの間なされていない中で、あたかも自ら葬りの衣を差し出しているかのように見えたのであった。その雲は、このために(コルビー写本では「ここへ」の意)、ときに震える(別本では「塚のような」の意)縁でちぎれ、曲がりくねった裂け目を通して閃く光をきらめかせ、これほどの受難を知らぬ者たちに驚くべき徴によって知らせるため、あるいは、まだ夜の名残の暗さがいくらか残っていたゆえに、敬虔に体を探し求める者たちに、その道を示すためであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.64

64

His igitur admirabilibus Dei admonitus fraternitatis fervor (al. ardor) exarsit, totusque ille subito locus exultanti elamore completus est, ac religioso discursu vota invicem communia nuntiaverunt.

PL 8, 766B

こうして、神のこれらの驚くべき徴によって呼び覚まされ、兄弟たちの熱情(別本では同義の別語)は燃え上がり、その場所全体はたちまち歓喜の叫びに満たされ、人々は敬虔に駆けめぐりながら、互いに共通の願いを告げ知らせ合った。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.65

65

Tunc derelictis domibus raptim omnis sexus atque aetas egressa ad montem pariter ac nubem desiderio martyris convolabat: nec ullam illic animam poterat aut senectutis debilitas, aut pueritiae infirmitas, aut sexus fragilitas retardare.

PL 8, 766B

そのとき、家々を後にして、あらゆる性、あらゆる年齢の者たちが慌ただしく歩み出て、殉教者への慕わしさをもって、山とその雲へと一斉に馳せ参じた。そこでは、老いの衰えも、幼さの弱さも、性の脆さも、いかなる魂をも押しとどめることができなかった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.66

66

Omnes enim unius fidei ardor accenderat. Cum vero ad illa loca quae praecipitio subjacebant, festinans turba venisset; quos conglobatos fecerat intentio una currendi; mox per totum montem quaerendi corporis cura dispersit.

PL 8, 766B

というのも、すべての者を、一つの信仰の熱情が燃え立たせていたからである。そして、絶壁の下に広がるその場所へ、急ぐ群衆が到着したとき――一つの走ろうとする思いが彼らを一つに結び集めていたのだが――ほどなく、体を探し求める配慮が、彼らを山全体に散らばらせた。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.67

67

Erat illic cernere divisa per singulos officia pietatis. Alii enim condensos duris stirpibus sentes manu celeri pertractabant, alii tortuosis petrarum dehiscentium foveis testes oculos inserebant: alii, ne forte festinatio esset illusa, sollicitis luminibus etiam quae jam respexerant saxa lustrabant.

PL 8, 766C

そこでは、信心の務めが、一人ひとりに分かれて果たされているのを見ることができた。ある者たちは、固い棘の茂みを素早い手でかき分け、ある者たちは、裂け開いた岩の曲がりくねった穴の中に、証人たる目を差し入れた。またある者たちは、その急ぎが空しく終わることのないようにと、すでに一度目を向けた岩々をも、なお不安げな眼差しであらためて見渡した。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.68

68

Postremo, quia et hoc sine Domino esse non poterat, desideratum ab omnibus locum quae ad hoc missa fuerant fulgura prodiderunt, et exoptatum fratribus corpus index nubis candor ostendit.

PL 8, 766C

ついに、これもまた主なくしてありえないことであったから、そのために遣わされた稲光が、皆の望んでいたその場所を明らかにし、雲の白い輝きという徴が、兄弟たちの待ち望んでいたその体を示したのであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.69

69

Qui tunc illic fuit omnium mixtus cum gaudiis fletus, qui circa illustria membra complexus?

PL 8, 766C

そのとき、そこにあった、喜びと入り混じったすべての人々の涙の何であったことか。かの輝かしい肢体をめぐる抱擁の何であったことか。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.70

70

Vix denique a cunctis satietate percepta, suprema ingenti obsequia fratrum laetitia celebrata sunt, et religiosus (al. gloriosus) sepulturae honor cum triumphis maximis restitutus est.

PL 8, 766C

ようやく皆がその思いを満たされたのち、兄弟たちの大いなる喜びのうちに、最後の弔いが執り行われ、敬虔な(別本では「栄えある」の意)葬りの誉れが、この上なき凱旋とともに彼に返されたのであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.71

71

Totum enim in gloriam nominis sui repraesentaverat Dominus, quidquid fraudare tentaverat inimicus.

PL 8, 766D

実に、敵が奪い去ろうと試みたものすべてを、主は自らの名の栄光へと、余すところなく取り戻したのであった。

Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 36.0.72

72

O memorabile beati Marculi atque insigne martyrium! o appetendum devotis omnibus inconcussae virtutis exemplum! o necessarium universis ecclesiasticis gradibus documentum, quo ejus laudabilis vitae meritum pervenit ad palmam, in primordiis fidei renuntians mundo, in tirociniis dignam se exhibens sacerdotio, in sacerdotio munera honorata martyrii, in martyrio divinarum virtutum testimonium! Cui est honor et gloria et imperium in saecula saeculorum. Amen. Explicit.

PL 8, 766D

おお、記憶すべき、祝福されたマルクルスの、そして卓越した殉教よ。おお、敬虔なすべての者が慕い求めるべき、揺るぎなき徳の模範よ。おお、教会のあらゆる位にある者たちにとって必要な教訓よ――それによって、彼の称賛すべき生涯の功績は棕櫚の枝にまで至った。すなわち、信仰の初めには世を捨て、修練の間には司教職にふさわしい自らを示し、司教職にあっては殉教という誉れある賜物を得、殉教にあっては神の力の証しを得たのである。その方にこそ、世々限りなく誉れと栄光と統治とがあらんことを。アーメン。終わる。