Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 9.1.1
Temporibus Diocletiani et Maximiani bellum diabolus Christianis indixit isto modo ut sacrosancta Domini testamenta (Colb. sacramenta) scripturasque divinas ad exurendum peteret, basilicas dominicas subverteret, et ritus sacros coetusque sanctissimos celebrari Domino prohiberet.
PL 8, 705Aディオクレティアヌスとマクシミアヌスの治世に、悪魔はキリスト教徒に対しこのようなしかたで戦いを挑んだ。すなわち、主のいとも神聖な聖約の書(コルベール写本では「秘跡」)と神の聖書とを焼くために求め、主の聖堂を覆し、主に捧げる聖なる儀式といとも聖なる集会とが行われることを禁じたのである。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 9.1.2
Sed non tulit exercitus Domini Dei tam immane praeceptum, sacrilegamque jussionem perhorruit; et mox fidei arma arripuit, descendit in praelium, non tam contra homines quam contra diabolum pugnaturus.
PL 8, 705Bしかし主なる神の軍勢はかくも凄まじい命令に耐えず、この瀆聖的な下命を忌み嫌った。そしてただちに信仰の武具を取り、戦いへと下った。人間に対してというよりも、むしろ悪魔に対して戦うためである。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 9.1.3
Et quamvis tradendo gentilibus scripturas dominicas atque testamenta divina profanis ignibus comburenda, a fidei cardine cecidere nonnulli, conservando tamen eas, et pro ipsis libenter suum sanguinem effundendo, fortiter finiere (Ed. fecere) quamplurimi quique pleni Deo, devicto atque prostrato diabolo, victricem palmam in passione gestantes, sententiam in traditores atque in eorum consortes, qua illos ab Ecclesiae communione rejecerant (Pratel. rejicerent) cuncti martyres proprio sanguine consignabant. Fas enim non fuerat ut in Ecclesia Dei simul essent martyres et traditores.
PL 8, 705Bそして、主の聖書と神の聖約の書とを異教徒に引き渡し、俗なる火で焼かせることによって、信仰の要から転落した者も幾人かいたが、それらを守り抜き、それらのために喜んで自らの血を流すことによって、勇敢に生涯を終えた者は極めて多かった(刊本では「勇敢にふるまった」)。神に満たされ、悪魔を打ち負かし打ち倒して、受難において勝利の棕櫚を掲げたこれらの殉教者は皆、引き渡し者たちとその仲間たちに対する判決、すなわちそれによって彼らをすでに教会の交わりから退けていた(プラテルス写本では「退けるべしとした」)判決を、自らの血をもって証印していったのである。なぜなら、神の教会において殉教者たちと引き渡し者たちとが共に存在することは許されないことだったからである。