Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.1
Cum Gratus episcopus Carthaginensis in concilio una cum collegis suis consedisset, et qui ex diversis provinciis Africanis convenerunt . . . . .
PL 8, 774Cカルタゴの司教グラトゥスが、同僚たちとともに教会会議の座に着き、アフリカの様々な属州から集まった者たちも列していたとき……
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.2
Idem Gratus episcopus dixit: Gratias Deo omnipotenti et Christo Jesu, qui dedit malis schismatibus finem, et respexit Ecclesiam suam, ut in ejus gremium erigeret universa membra dispersa, qui imperavit religiosissimo Constanti Imperatori, ut votum gereret unitatis, et mitteret ministros sancti operis famulos Dei Paulum et Macarium.
PL 8, 774C同じくグラトゥス司教は言った。「全能なる神と、キリスト・イエスに感謝をささげる。主は悪しき分裂に終わりを与え、自らの教会を顧みて、散らされたすべての肢体をその懐に立て直した。主は、いと信心深き皇帝コンスタンスに命じて、一致の願いを果たさせ、聖なる業の従僕たち、神のしもべパウルスとマカリウスとを遣わさせた。」
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.3
Ex Concilio Carthaginensi I. Gratus episcopus dixit: Gratias Deo omnipotenti et Christo Jesu, qui dedit malis schismatibus finem, et respexit Ecclesiam suam, ut in ejus gremium erigeret universa membra dispersa: qui imperavit religiosissimo Constanti imperatori, ut votum gereret unitatis, et mitteret ministros sancti operis famulos Dei Paulum et Macarium.
PL 8, 774Dカルタゴ第一教会会議より。グラトゥス司教は言った。「全能なる神と、キリスト・イエスに感謝をささげる。主は悪しき分裂に終わりを与え、自らの教会を顧みて、散らされたすべての肢体をその懐に立て直した。主は、いと信心深き皇帝コンスタンスに命じて、一致の願いを果たさせ、聖なる業の従僕たち、神のしもべパウルスとマカリウスとを遣わさせた。」
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.4
Ejusdem concilii sunt canones contra Donatistas duo: I, ut baptisma in Trinitate susceptum non iteretur; II, de martyrum sepulcris et honorificentia. Ad Donatistas pertinent duo hujus concilii Canones sequentes.
PL 8, 774D同じ教会会議には、ドナトゥス派に対する二つの教会法規がある。第一は、三位一体の名において受けた洗礼を繰り返してはならないというもの。第二は、殉教者たちの墓と、それに対する敬意についてのものである。この教会会議の次に続く二つの教会法規は、ドナトゥス派にかかわるものである。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.5
I. Ergo, si vobis placet, consideremus primum titulum rebaptizationis. Unde sanctitatem vestram postulo, ut mentis vestrae placita producatis ad descendentem in aquam, et interrogatum in Trinitate secundum Evangelii fidem et Apostolorum doctrinam, et confessum bonam conscientiam in Deum, de resurrectione Jesu Christi, si liceat iterum interrogari in eadem fide, et in aqua iterum intingi.
PL 8, 775A第一〔法規〕。それゆえ、諸君がよしとするならば、まず再洗礼の項目を検討しよう。それゆえ、聖なる諸君に願う。水に下り、福音の信仰と使徒の教えに従って三位一体について問われ、良き良心をもって神への告白をなし、イエス・キリストの復活について告白した者に対して、再び同じ信仰について問い、再び水に浸すことが許されるかどうか、諸君の心の定めを示していただきたい。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.6
Universi episcopi dixerunt. Absit, absit. Illicitas esse sancimus rebaptizationes, et satis esse alienum a sincera fide et catholica disciplina.
PL 8, 775Aすべての司教たちは言った。「あってはならない、あってはならない。我々は再洗礼を違法なるものと定める。それは純粋な信仰と公同の教えとに、まったく相容れないものである。」
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.7
Gratus episcopus dixit: Magna beatitudo a Deo patre per Dominum Christum concessa est tempore nostro, ut liceat religiosis mentibus insinuare ecclesiasticam disciplinam, ut auditores percipientes regulam rectam et Deo placentem, praemia meritorum bonorum percipiant, ut in ipsis Deus in omnibus et pro omnibus honoretur.
PL 8, 775Bグラトゥス司教は言った。「我々の時代に、父なる神より、主キリストを通して、大いなる祝福が与えられた。信心深い心に教会の教えを説き示すことが許され、聞く者たちが正しく神に喜ばれる規範を受け取り、善き功に対する報いを得て、彼らのうちにあって、神があらゆることにおいて、あらゆる人のために讃えられるようになったのである。」
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.8
Discussus est titulus necessarius rebaptizationis, in quo plus schismatis rabies delitescebat, et habita moderatione, legis vigor et auctoritas fidei custodita est.
PL 8, 775B再洗礼の項目が必要な議題として論じられ、その中にこそ分裂の狂気がいっそう潜んでいたのであるが、節度をもって審議され、法の力と信仰の権威とが守られた。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.9
Illud sane sapientissimis vestris sensibus insinuare contendo, licet vestra prudentia sit instructa et a Deo docta, et mereatur in pace et unitate consequi desuper munera larga; tamen et ego unus ex vobis, et qui parem vobiscum sollicitudinem gero, propter Ecclesiasticum ordinem illud insinuare curabo.
PL 8, 775B諸君のこの上なく賢明な思慮に、あえてこう申し述べたい。諸君の思慮深さはすでに神により教え導かれ、整えられており、平和と一致のうちに、上より豊かな賜物を受けるにふさわしいものであるとはいえ、私もまた諸君のうちの一人であり、諸君と等しい配慮を担う者として、教会の秩序のゆえに、これを申し述べることに努めよう。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.10
II. Martyrum dignitatem nemo profanus infamet, neque ad passiva corpora, quae sepulturae tantum propter misericordiam ecclesiasticam, commendari mandatum est, redigat, ut aut insania praecipitatos, aut aliquo tali pacto, aut alia ratione peccati disjunctos, non ratione vel tempore competenti, quo martyria celebrentur, martyrum nomine appellet.
PL 8, 775C第二〔法規〕。いかなる瀆聖の者も殉教者の尊厳を辱めてはならず、また、教会の慈しみのゆえにただ埋葬に委ねることだけが命じられている雑多な遺体にまで、それを引き下げてはならない。すなわち、狂気のうちに身を投げた者、あるいは何らかのそのような取り決めによって、あるいは罪の他の理由によって〔教会から〕切り離された者を、殉教が祝われるにふさわしい理由によらず、ふさわしい時にもよらずに、殉教者の名で呼んではならない。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.11
At si quis ad injuriam martyrum, claritati eorum adjungat infamiam, placet eos, si laici sint, ad poenitentiam redigi: si autem sunt clerici, post commonitionem, et post cognitionem, honore privari. Universi dixerunt: Recte statuit sanctitas vestra.
PL 8, 775Cしかしもし誰かが、殉教者たちに対する侮辱として、彼らの輝きに恥辱を付け加えるならば、その者が信徒であれば悔い改めに服させ、聖職者であれば、訓戒ののち、審理ののちに、その職を剥奪することが適当である、と定める。すべての者は言った。「あなたの聖性は正しく定めた。」
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.12
Hoc et singulis conciliis statutum est. De indulgentia et arbitrii libertate Donatistis concessa a Constantino. In indice Collat.
PL 8, 775Dこれは個々の教会会議においても定められたことである。コンスタンティヌスによってドナトゥス派に許された寛大な処置と、選択の自由について。会議の索引、
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.13
3, cap. 544, legitur: Prosecutio Donatistarum, qua principi Constantino libellum asserunt proprios dedisse majores, et eo principem motum agendi eis dedisse licentiam. Ibid., c.
PL 8, 775D第三回、第544章に、こう読まれる。ドナトゥス派の側の陳述、それによれば、自分たちの祖先がコンスタンティヌス帝に請願書を差し出したと主張し、それによって皇帝が心を動かされ、彼らに行動の自由を与えたとする。同書、第
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.14
549: Recitatur epistola Constantini ad vicarium Verinum destinata, qua libertatem agendi tribuit Donatistis. Ibid., c.
PL 8, 775D549章。代官ウェリヌスに宛てられたコンスタンティヌスの書簡が朗読される。それによって皇帝はドナトゥス派に行動の自由を与えている。同書、第
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.15
550: Prosecutio catholicorum, quae dicit pro se magis epistolam facere Constantini, quia non de Caeciliano aliquid judicatum est, sed furori suo ipsi permissi sunt. Ibid., c.
PL 8, 775D550章。公同の教会側の申し立て。それは、コンスタンティヌスの書簡はむしろ自分たちに有利なものであると言う。なぜなら、カエキリアヌスについては何も判決されておらず、彼ら〔ドナトゥス派〕はただ自分たちの狂乱に任されたにすぎないからである。同書、第
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.16
552: Donatistae petunt ut judex (Marcellinus) de permissa sibi a Constantino arbitrii libertate pronuntiet.
PL 8, 776A552章。ドナトゥス派は、裁判官(マルケリヌス)に対し、コンスタンティヌスによって自分たちに許された選択の自由について宣告するよう求める。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.17
Augustinus in lib. post Collat., n. 56, testatur has ad Valerium seu Verinum vicarium de illorum exsilio soluto, et eorum furore Deo vindici dimittendo litteras datas Crispo et Constantino iterum consulibus, tertio nonas maias, id est, post quartum annum et mensem fere sextum, elapsum a tempore rescripti Eumalio directi.
PL 8, 776Aアウグスティヌスは『会議の後の書』、第56節において証言する。代官ウァレリウス、あるいはウェリヌスに宛てて、彼らの追放を解き、その狂乱を神という報復者に委ねることについての書簡が、クリスプスとコンスタンティヌスが再び執政官であった年、五月のノナエの三日前に発せられたと。すなわち、エウマリウスに宛てられた勅答の時から、四年とほぼ六か月を経てのことである。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.18
Confer Breviculum Collat. 3, n. 40, et epist. 141, n. 9. De Pauli et Macarii persecutione quam injusta Donatistarum expostulatio. Ab operariis unitatis multa quidem aspere gesta sunt: sed ea quid imputatis Leontio, Macario, vel Taurino?
PL 8, 776A『会議摘要』第三巻、第40節、および書簡141、第9節を参照せよ。パウルスとマカリウスによる迫害について、ドナトゥス派の抗議がいかに不当であるか。一致のための働き手たちによって、確かに多くの過酷な行いがなされた。しかし諸君は、それをレオンティウス、マカリウス、あるいはタウリヌスの責めに帰そうとするのか。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.19
Imputate majoribus vestris, etc., illis primo qui populum Dei diviserunt, et basilicas fecerunt non necessarias. Deinde, Donato Carthaginis, qui provocavit ut unitas proximo tempore fieri tentaretur.
PL 8, 776Bむしろ諸君の祖先の責めに帰すがよい。まず、神の民を分裂させ、不要な聖堂を建てた者たちに。次に、カルタゴのドナトゥスに。彼は、一致が近い将来試みられるようにと挑発した者である。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.20
Tertio, Donato Bagaiensi, qui insanam collegerat multitudinem, a qua ne Macarius violentiam pateretur, ad se et ad ea quae ferebat tutanda, armati militis postulavit auxilium.
PL 8, 776B第三に、バガイのドナトゥスに。彼は狂乱した群衆を集め、それゆえマカリウスは暴力を被らぬよう、自分自身と、自分が携えてきたものを守るために、武装した兵士の助けを求めたのである。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.21
Venerunt tunc cum pharetris armigeri; repleta est unaquaeque civitas vociferantium: nuntiata unitate fugistis omnes, etc. Fugerunt igitur omnes episcopi cum clericis suis, aliqui sunt mortui: qui fortiores erant, capti et longe relegati sunt.
PL 8, 776Bそのとき、矢筒を帯びた武装の兵たちがやって来た。どの都市も、叫び声をあげる者たちで満ちた。一致が告げられると、諸君はことごとく逃げ去った。こうしてすべての司教は、その聖職者たちとともに逃げ、ある者たちは死んだ。より強く抵抗した者たちは捕らえられ、遠く追放された。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.22
Et tamen horum omnium nihil actum est cum voto nostro, nihil cum consilio, nihil cum conscientia, nihil cum opere, etc. Quis negare potest rem, cui tota Carthago principaliter testis est, imperatorem Constantem Paulum et Macarium primitus non ad faciendam unitatem misisse, sed cum eleemosynis, quibus sublevata per Ecclesias singulas posset respirare, vestiri, pasci, gaudere paupertas?
PL 8, 776Bしかもこれらすべてのことは、我々の願いによってではなく、我々の計らいによってでもなく、我々の認識のもとでもなく、我々の行為によってでもなされたのではない。カルタゴ全体がまさにその証人であるこの事実を、誰が否定しうるであろうか――皇帝コンスタンスがパウルスとマカリウスを遣わしたのは、はじめは一致を実現するためではなく、施しを携えさせてであり、それによって、それぞれの教会を通して助けられた貧しき者たちが一息つき、身をまとい、養われ、喜ぶことができるようにするためであった、と。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.23
Qui cum ad Donatum patrem tuum venirent, et quare venerant indicarent, ille solito furore succensus in haec verba prorupit: Quid est imperatori cum Ecclesia?
PL 8, 776C彼らが、お前の父ドナトゥスのもとに来て、何のために来たかを告げたとき、彼はいつもの怒りに燃え立ち、こう言い放った。「皇帝が教会と何のかかわりがあるのか。」
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.24
Et de fonte levitatis suae multa maledicta effudit: non minus quam et in Gregorium aliquando, ad quem sic scribere minime dubitavit, Gregori, macula senalus, dedecus praefectorum, et caetera talia.
PL 8, 776Cそして彼は、その軽率さの泉から、多くの呪いの言葉を吐き出した。かつてグレゴリウスに対して用いたのに劣らぬほどであり、彼に宛ててこう書くことをためらわなかった。「グレゴリウスよ、元老院の汚点、長官たちの恥辱よ」と。そしてこれに類する言葉が続いた。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.25
Cui Donato Praefectus patientia episcopali rescripsit, etc. Miserat enim (Imperator) ornamenta domibus Dei, miserat pauperibus eleemosynam, nihil Donato. Cur ergo insanivit? cur iratus est? cur quod missum fuerat repudiavit?
PL 8, 776Cこのドナトゥスに対し、長官は司教にふさわしい忍耐をもって返答した。〔皇帝は〕神の家々には装飾品を送り、貧しき者たちには施しを送ったが、ドナトゥスには何も送らなかったのである。それでは、なぜ彼は狂乱したのか。なぜ怒ったのか。なぜ送られたものを拒んだのか。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.26
Et cum illi qui missi fuerant dicerent se ire per provincias singulas, et accipere volentibus se daturos; ille dixit, ubique se litteras praemisisse, ne id quod allatum fuerat, pauperibus alicubi dispensaretur, etc. Veniebant Paulus et Macarius, qui pauperes ubique dispungerent, et ad unitatem singulos hortarentur.
PL 8, 776D遣わされた者たちが、それぞれの属州を巡って、受け取ることを望む者たちに与えるつもりであると言ったとき、彼〔ドナトゥス〕は、どこにも先んじて書簡を送り、もたらされたものがどこであれ貧しき者たちに配られることのないようにした、と言った。パウルスとマカリウスは、いたるところで貧しき者たちを検め、一人ひとりを一致へと勧めながら、やって来ていた。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.27
Et cum ad Bagaiensem civitatem proximarent, tunc alter Donatus, ut supra diximus, ejusdem civitatis episcopus, impedimentum unitati et obicem venientibus supra memoratis opponere cupiens, praecones per vicina loca et per omnes nundinas misit, Circumcelliones Agonesticos nuncupans, ad praedictum locum ut concurrerent invitavit.
PL 8, 776D彼らがバガイの都市に近づいたとき、先に述べたように、同じ都市の司教であるもう一人のドナトゥスは、一致を妨げ、先に述べた来訪者たちに障害を立てようと望み、近隣の地とすべての定期市とに使者を送り、キルクムケリオネスを「戦士たち」と呼びつつ、定められた場所に集まるよう招いた。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.28
Et eorum illo tempore concursus est flagitatus, quorum dementia paulo ante ab ipsis episcopis impie videbatur esse succensa.
PL 8, 777Aそのとき彼らの参集が求められたのであるが、その者たちの狂乱は、少し前まで、まさにその司教たち自身によって不敬虔にも煽り立てられたものであったように見える。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.29
Nam cum hujusmodi hominum genus ante unitatem per loca singula vagaretur, cum Maxido et Fasir, ab ipsis insanientibus sanctorum duces appellarentur, nulli licuit securum esse in possessionibus suis: debitorum chirographa amiserant vires, nullus creditor illo tempore exigendi habuit potestatem.
PL 8, 777Aというのも、この種の人間たちが一致より前に各地をさまよい歩いていたとき、そしてマクシド〔底本は cum Maxido。ミーニュの脚注は、ジェルマン写本が cum Axido et Fasirab と読むとする。オプタトゥスもアクシドと書く〕とファシルが、狂乱する当の者たちから「聖なる者たちの指導者」と呼ばれていたとき、誰も自らの所有物において安全ではいられなかった。債務の証書は効力を失い、その当時、いかなる債権者も取り立てる力を持たなかった。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.30
Terrebantur omnes litteris eorum, qui se sanctorum duces fuisse jactitabant, etc. Unde cum a vestrae partis episcopis invidia tunc fieret, Taurino illo tempore comiti scripsisse dicuntur, hujusmodi homines in Ecclesia corrigi non posse mandaverunt, ut a supra memorato comite acciperent disciplinam.
PL 8, 777Aすべての人は、自らを聖なる者たちの指導者であると誇っていた者たちの書状に脅えていた。それゆえ、そのとき諸君の側の司教たちに悪評が向けられたので、彼らは当時の伯タウリヌスに書簡を送ったと言われている。彼らは、この種の人間たちは教会のうちでは正すことができない、として、先に述べた伯からその懲らしめを受けるようにと申し送ったのである。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.31
Tunc Taurinus ad eorum epistolas ire militem jussit armatum per nundinas, ubi Circumcellionum furor vagari consueverat. In loco Octavensi occisi sunt plurimi, detruncati sunt multi. Quorum corpora usque in hodiernum per dealbatas aras aut mensas potuerunt numerari.
PL 8, 777Bそこでタウリヌスは、彼らの書簡に応じて、武装した兵士を、キルクムケリオネスの狂乱が常にさまよい歩いていた定期市へと派遣した。オクタウァの地では、多くの者が殺され、多くの者が手足を切断された。彼らの亡骸は、今日に至るまで、白く塗られた祭壇や台のもとに数えることができた。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.32
Ex quorum numero cum aliqui in basilicis sepeliri coepissent, Clarius presbyter in loco Subbulensi ab episcopo suo coactus est ut insepultam faceret sepulturam.
PL 8, 777B彼らのうちの何人かが聖堂に葬られ始めると、スブラ地方の司祭クラリウスは、自らの司教から、葬らずして葬るよう強いられた。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.33
Unde proditum est, mandatum fuisse fieri quod factum est, quando nec sepultura in domo Dei exhiberi concessa est. Eorum postea convaluerat multitudo. Sic invenit Donatus Bagaiensis unde contra Macarium furiosam conduceret turbam.
PL 8, 777Bこれによって明らかになったのは、なされたことが命令によってなされたということである。というのも、神の家における埋葬さえも許されなかったからである。その後、彼らの数は増していった。こうしてバガイのドナトゥスは、マカリウスに対して狂乱の群衆を集める術を見出したのである。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.34
Ex ipso genere fuerunt, qui sibi percussores sub cupiditate falsi martyrii in suam perniciem conducebant: inde etiam illi qui ex altorum montium cacuminibus viles animas projicientes se praecipites dabant.
PL 8, 777Cまさにこの同じ類のうちに、偽りの殉教への欲望から、自らの破滅のために自らへの殺害者を雇い入れる者たちがいた。そこからまた、高い山々の頂から、卑しい命を投げ捨てて身を投じる者たちも出たのである。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.35
Ecce quali ex numero sibi episcopus alter Donatus cohortes effecerat. Hoc metu deterriti illi qui thesauros ferebant, quos pauperibus erogarent, invenerunt in tanta necessitate consilium, ut a Silvestro comite armatum militem postularent; non per quem vim alicui facerent, sed ut vim a Donato supra memorato episcopo dispositam prohiberent, etc. Querclam per ordinem deponitis, sub Leontio, sub Ursacio injuriatos esse quam plurimos, sub Paulo et Macario aliquos necatos, a sequentibus eorum nescio quos ad tempus esse proscriptos.
PL 8, 777C見よ、このような者たちのうちから、もう一人の司教ドナトゥスは自らの部隊を編成していたのである。この恐れに脅かされ、貧しき者たちに分け与えるべき財宝を携えていた者たちは、これほどの窮地にあって一つの策を見出した。伯シルウェステルに武装した兵士を求めることであった。それは誰かに暴力を加えさせるためではなく、先に述べた司教ドナトゥスが仕組んだ暴力を防ぐためであった。諸君は順を追って苦情を並べ立て、レオンティウスのもとで、ウルサキウスのもとで、実に多くの者が害を受けたと、パウルスとマカリウスのもとで幾人かが殺されたと、その後継者たちのもとで、何者とも知れぬ者たちがしばらくの間財産を没収されたと訴える。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.36
Quid hoc ad nos? quid ad Ecclesiam catholicam? Quidquid objicitis, vos fecistis, qui pacem a Deo commendatam noluistis libenter excipere, etc. Aliqui accusandam aut fugiendam aestimant unitatem, quod Marculus et Donatus dicantur occisi vel mortui: quasi omnino in vindicta Dei nullus mereatur occidi, etc. Legimus enim in Ezechiele propheta parietem dealbatum, cui Deus comminatus est tempestatem, pluviam, et lapides petrobulos, et accusationes (Ezech. XIII, 13) , etc. Et istae quatuor res non poterant uno tempore fieri.
PL 8, 778Aそれが我々に何のかかわりがあろうか。公同の教会に何のかかわりがあろうか。諸君が非難することはすべて、諸君自身がなしたことである。神が委ねた平和を、諸君は喜んで受け入れようとしなかったのだから。ある者たちは、マルクルスとドナトゥスが殺された、あるいは死んだと言われることをもって、一致を非難すべき、あるいは避けるべきものと考える。あたかも、神の裁きにおいて、誰一人として殺されるに値することがまったくないかのように。というのも、我々は預言者エゼキエルのうちに、白く塗られた壁のことを読むからである。神はそれに対して、嵐と、雨と、投石機の石と、告発とを予告した(エゼキエル13:13)。そして、これら四つの事柄は、同時に起こることはできなかった。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.37
Fuit primo tempestas sub Ursacio: agitatus est paries, sed non cecidit, ut haberet pluvia ubi operaretur. Secuta est pluvia sub Gregorio: udatus est paries, sed non maduit, ut haberent lapides ubi operarentur.
PL 8, 778Aまず、ウルサキウスのもとで嵐があった。壁は揺さぶられたが、崩れ落ちはしなかった。それは、雨がなお働く余地を残すためであった。続いて、グレゴリウスのもとで雨が来た。壁は濡らされたが、ずぶ濡れにはならなかった。それは、石がなお働く余地を残すためであった。
Monumenta vetera ad Donatistarum historiam pertinentia 38.0.38
Post pluviam secuti sunt lapides sub operariis unitatis: dispersus est paries, sed fundamentis suis se iterum reparavit. Jam tria peracta sunt, etc.
PL 8, 778B雨の後には、一致のための働き手たちのもとで、石が続いた。壁は打ち崩されたが、その礎の上に、再び立て直された。すでに三つのことが成し遂げられた。