Epistolae 37.0.1
[0555] Victor Constant. Maximus Augustus papae Athanasio. Litteris tuae prudentiae perlectis, in eam venii sententiam, ut putarim te rescriptis nostris adhortandum, ut populum Dei ad modestiam et misericordiam abduceres.
PL 8, 556A勝利者コンスタンティヌス、至高のアウグストゥスより、司教アタナシオスへ。汝の思慮深さの書簡を読み通し、私は、神の民を慎ましさと慈しみへと導くよう、我々の返書によって汝を勧めるべきだという判断に至った。
Epistolae 37.0.2
Meo enim in animo haec inter praecipua habeo, ut et veritatem colam, et in mente semper justitiam conservem, iisque potissimum gaudeam, qui recta vitae via incedunt.
PL 8, 556A実に私の心のうちには、真理を尊び、心のうちに常に正義を保ち、正しい人生の道を歩む者たちをこそ何よりも喜ぶこと、これらのことを何よりも大切なこととして持っている。
Epistolae 37.0.3
De illis autem omni execratione dignis Meletianis immanibus, inquam, et nefariis hominibus, qui quasi insania correpti stupent, et solummodo invidia et aemulatione et tumultibus ad scelera motum habent, nefariam suam mentem declarantes, ista mihi dicenda puto.
PL 8, 556Bしかし、あらゆる呪詛にふさわしいメレティオス派の者たち、すなわち、獰猛で忌まわしい人間たちについては――彼らはあたかも狂気に取り憑かれたかのように茫然とし、ただ嫉妬と張り合いと騒擾とによってのみ罪へと動かされ、その忌まわしい心を露わにしているのであるが――私は次のことを述べるべきだと思う。
Epistolae 37.0.4
Vides enim homines illos quos ipsi ferro interfectos aiebant in medio versari et vita frui.
PL 8, 556B実に、彼らが剣によって殺されたと言っていたその人々が、実際には人々の間を行き来し、生きて存命していることを、汝は目にしているのである。
Epistolae 37.0.5
Quo ipso nullum unquam fuerit gravius praejudicium quodque tam clare eorum causam oneret, quam eos, quos ipsi necatos asseverabant, vivere, et luce frui, qui ipsi pro se causam dicere possunt.
PL 8, 556Bまさにこのことによって、これまでこれほど重大な不利な材料、また彼らの立場をこれほど明白に不利にするものはなかったであろう。すなわち、彼らが殺害されたと断言していたその人々が、生きており、光を享受しており、自ら自分のために弁明することができる、ということほどに。
Epistolae 37.0.6
Deinde et id quoque additum fuit Meletianorum criminibus: te nefario impetu irrumpentem, rapientemque populum, quod in sacratissimo loco repositum erat, confregisse: quo scelere nullum unquam profecto gravius esse posset, si quidem id ita factum et contestatum esset.
PL 8, 556Bさらに、メレティオス派の告発にはこうも付け加えられた。すなわち、汝が忌まわしい暴力をもって押し入り、この上なく神聖な場所に置かれていた杯〔底本は populum。poculum と読む〕を奪い取って打ち砕いた、と。もしこれがそのとおりに行われ、証立てられたのであれば、これより重大な罪は決してあり得なかったであろう。
Epistolae 37.0.7
At quodnam hoc genus criminationis? quaeve ista desultoria personarum transmutatio, et reorum diversitas, ut nunc in hunc, nunc in alium crimen conferant? quae res ipsa luce lucidior est, ipsos tuae prudentiae insidias tetendisse.
PL 8, 556Cしかし、これはいったいどのような種類の告発であろうか。この目まぐるしい人物の入れ替わりと、被告の食い違いとは、いったい何であろうか。今はこの者に、今度は別の者にと、罪状を負わせようとするとは。この事実そのものが、白日のもとに、彼ら自身が汝の思慮深さに対して罠を仕掛けたことを明らかにしている。
Epistolae 37.0.8
Denique quis jam deinceps homines istos tam multa ad noxam fingentes sequi velit? maxime cum ipsi seipsos in barathrum ducant; cumque in conspectu sit, eos fictarum et falsarum rerum accusatores esse.
PL 8, 556C結局のところ、これほど多くの害悪をでっち上げるこの者たちに、今後いったい誰が従おうとするだろうか。とりわけ、彼ら自身が自らを深淵へと導いており、彼らが虚偽で偽りの事柄の告発者であることが明白である以上は。
Epistolae 37.0.9
Ut iterum dicam: quis eos sequi velit, et iter exitii praeceps inire, in quo illi soli mortalium spem salutis auxiliique constituunt?
PL 8, 556C重ねて言おう。誰が彼らに従い、彼らだけが人間のうちで救いと助けの希望を置いている、その破滅への急な道に踏み込もうとするだろうか。
Epistolae 37.0.10
Si enim pura vellent conscientia ingredi, et bonae mentis meminisse, et sanum animum induere, facile intelligerent, nullam ipsis opem a Dei providentia expectandam esse, cum se talium rerum aemulatores ad suam perniciem praebeant.
PL 8, 556C実に、もし彼らが清い良心をもって歩み、善き心を思い起こし、健全な精神を身につけようとするならば、自分たちがこのような事柄を張り合うことによって自らの破滅を招いている以上、神の摂理からいかなる助けも期待できないことを、容易に理解するであろう。
Epistolae 37.0.11
Hanc igitur, quam denuntio, non asperitatem, sed severitatem jure appellavero. Postremo etiam illud adjungimus, ut operam des quo ista quae scripsimus subinde ad populum recitentur; ut res ad omnium notitiam veniat; et praecipue ut illi qui ita agunt, et ad istum modum conversantur, recipiscere possint, quod ista quae nunc a nobis emendationis causa dicuntur, re ipsa et factis demonstrabuntur vera esse.
PL 8, 556Dそれゆえ、私がここで告げるこのことを、私は正当にも、苛烈さではなく厳格さと呼ぶことにしよう。最後にこれも付け加える。汝は、我々がここに書いたことが、その後民に読み聞かされるよう努めてほしい。それは、この事が万人の知るところとなるためであり、とりわけ、このように振る舞い、このようなあり方をしている者たちが、今我々が是正のために語っていることが、事実と行いとによって真実であると示されるとき、悔い改めることができるようにするためである。
Epistolae 37.0.12
Ita cum in hoc negotio tanta sit malitiae importunitas, certum habeant, me ita decrevisse, atque hujus esse sententiae: si quid tale iterum moverint, non pro more ecclesiarum, sed pro legibus publicis memet meapte opera causae cognitionem suscepturum: ac deinde cognoscent, se non solum humani generis, sed etiam divinae disciplinae latrones esse. Deus te servet, frater dilecte.
PL 8, 556Dこのように、この件において悪意の執拗さがこれほどまでに大きい以上、彼らは、私がこう決したこと、また私の判断がこのようなものであることを確かなこととして知るがよい。すなわち、もし彼らが再びこのようなことを引き起こすならば、私は教会の慣例によってではなく、公の法に従って、自ら自分の労苦によってこの件の審理を引き受けるであろう、と。そしてそのとき、彼らは自分たちが人類だけでなく、神的な規律にとっての盗賊でもあることを知るであろう。神が汝を守らんことを、愛する兄弟よ。