Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.1
Venerabilibus fratribus universis orientalibus episcopis Julius. Decuerat vos, fratres, alios ecclesiasticis instruere disciplinis, et non talibus arguere machinamentis, dicente Joanne Baptista: Neminem concutiatis, neque calumniam faciatis (Luc. III) , et reliqua.
PL 8, 971Bユリウスより、東方の全司教である尊敬すべき兄弟たちへ。兄弟たちよ、諸君は他の者たちを教会の規律によって教え導くべきであったのであり、このような企みで責めるべきではなかった。洗礼者ヨハネが言う。「誰をも脅かすな、また誰をも中傷するな」(ルカ3)、云々。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.2
De qua re et apostolus Paulus nos instruit, dicens: Fratres, etsi praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis, considerans teipsum, ne et tu tenteris (Gal. VI) , et reliqua.
PL 8, 971Bこのことについて使徒パウロも我々を教えて、言う。「兄弟たちよ、たとえ人が何らかの罪に不意に陥ったとしても、汝ら霊の人は、柔和の霊をもってそのような者を教え導け。汝自身を省みて、汝もまた試みに遭わぬようにせよ」(ガラテヤ6)、云々。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.3
Et alibi Petrus apostolus ait (I Pet. III) : Omnes unanimes in oratione estote, compatientes, fraternitatis amatores, misericordes, modesti, humiles, non reddentes malum pro malo, vel maledictum pro maledicto, sed e contrario benedicentes, quia in hoc vocati estis, ut benedictionem haereditate possideatis.
PL 8, 971Dまたほかの箇所で、使徒ペトロは言う(一ペトロ3)。「汝らすべて、祈りにおいて心を一つにし、共に苦しみ、兄弟の絆を愛する者、慈しみ深い者、慎み深い者、へりくだる者であれ。悪に悪を、呪いに呪いを返さず、逆に祝福せよ。祝福を受け継ぐために、汝らはこのことへと召されたからである。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.4
Qui enim vult vitam diligere, et videre dies bonos, coerceat linguam suam a malo, et labia sua ne loquantur dolum.
PL 8, 972A「実に、命を愛し、幸いな日々を見ようと望む者は、自らの舌を悪から抑え、その唇が偽りを語らぬようにせよ。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.5
Declinet a malo, et faciat bonum: inquirat pacem, et sequatur (al. persequatur) eam: quia oculi domini super justos, et aures ejus in preces eorum, vultus autem Domini super facientes mala (Psal. XXXIII) .
PL 8, 972A「悪から離れ、善を行え。平和を尋ね求め、それを追え(別本では追い求めよ)。主の目は義人たちの上にあり、その耳は彼らの祈りに向けられ、主の顔は悪を行う者たちの上にあるからである」(詩篇33)。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.6
Quid pejus est, fratres, quam ut sacerdotes Domini, qui ab omni mala coinquinatione, et a nocumento omnium Christianorum, quanto magis a fratrum et coepiscorum, alieni debent existere, quos tueri et sublevare ab insidiis debent, et quos fovere et diligere summopere oportet, persequantur eos, et communione privare decertent?
PL 8, 972A兄弟たちよ、主の司教たちが、あらゆる悪しき汚れから、またすべてのキリスト教徒への害から、まして兄弟や同僚司教への害からはなおさら、無縁でなければならず、謀略から守り支えねばならず、何よりも慈しみ愛さねばならないその者たちを、迫害し、交わりから除こうと躍起になる、これ以上に悪いことがあろうか。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.7
Nec recordamini Sapientiam, quae ait: Perversae enim cogitationes separant homines a Deo (Sap. I) ? Si perversae cogitationes separant homines a Deo, quanto magis opera iniqua?
PL 8, 972B諸君は、「邪な思いは人を神から引き離す」(知恵の書1)と語る知恵を思い起こさないのか。もし邪な思いが人を神から引き離すのなら、不正な行いはなおさらである。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.8
Quid enim nequius est, quam ut illos, de quibus Dominus ait, Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei (Zach. II) , quisquam avertere, persequi, destruere nitatur? Probata autem virtus portat, protegit et consolatur oppressos, et docet insipientes.
PL 8, 972B主が「汝らに触れる者は、我が目の瞳に触れる」(ゼカリヤ2)と言う、まさにその者たちを、誰かが背かせ、迫害し、滅ぼそうと努めるとは、これ以上に邪悪なことがあろうか。試された力は、抑圧された者を担い、守り、慰め、愚かな者を教える。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.9
Est enim Deus testis cordis hominis (al. humani) , scrutatorque verus singularum conscientiarum, et linguarum singularum auditor: quoniam spiritus Domini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia, scientiam habet vocis (Psal. XVII) .
PL 8, 972B実に神は人の(別本では人間の)心の証人であり、一つ一つの良心を調べるまことの者、一つ一つの舌を聞く者である。「主の霊は世界を満たし、万物を包むものは声の知識を持つ」(詩篇17)からである。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.10
Et alias idem ipse ait (I Joan. IV) : Deus charitas est. In hoc apparuit charitas Dei in nobis, quoniam Filium suum unigenitum misit Deus in mundum, ut vivamus per eum.
PL 8, 972Bまたほかの箇所で、同じ者自身〔idem ipse が誰を指すかは定かでない〕が言う(一ヨハネ4)。「神は愛である。このことにおいて、神の愛が我々のうちに現れた。神がその独り子を世界に遣わしたのは、我々が彼によって生きるためである。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.11
In hoc est charitas, non quasi nos dilexerimus Deum, sed quoniam ipse prior dilexit nos, et misit Filium suum propitiationem pro peccatis nostris. Charissimi, si sic Deus dilexit nos, et nos debemus invicem diligere.
PL 8, 972C「このことに愛はある。我々が神を愛したのではなく、神自身が先に我々を愛し、その子を、我々の罪のための宥めの供え物として遣わしたのである。いとも愛する者たちよ、神がこのように我々を愛したのなら、我々もまた互いに愛し合わねばならない。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.12
Deum nemo vidit unquam: si diligamus invicem, Deus in nobis manet, et charitas ejus in nobis perfecta est. In hoc intelligimus, quoniam in eo manemus, et ipse in nobis: quoniam de Spiritu suo dedit nobis.
PL 8, 972C「神を見た者はこれまで一人もいない。もし我々が互いに愛し合うなら、神は我々のうちにとどまり、その愛は我々のうちで完全になっている。このことによって我々は、我々が神のうちにとどまり、神が我々のうちにとどまっていることを悟る。神が自らの霊を我々に与えたからである。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.13
Et nos vidimus, et testificamur, quoniam Pater misit Filium suum, Salvatorem mundi. Quisquis confessus fuerit, quoniam Jesus est Filius Dei, Deus in eo manet, et ipse in Deo, et nos cognovimus, et credidimus charitati, quam habet Deus in nobis.
PL 8, 972C「また我々は見て、証しする。父がその子を、世界の救い主として遣わしたことを。イエスが神の子であると告白する者は誰であれ、神はその者のうちにとどまり、その者は神のうちにとどまる。我々は、神が我々に対して抱く愛を知り、信じた。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.14
Deus charitas est, et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo. In hoc perfecta est charitas Dei nobiscum, ut fiduciam habeamus in die judicii: quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo.
PL 8, 972D「神は愛であり、愛のうちにとどまる者は神のうちにとどまり、神はその者のうちにとどまる。このことにおいて、神の愛は我々とともに完全になった。すなわち、我々が審判の日に確信を持つためである。あの方がそうであるように、我々もこの世界においてそうであるからである。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.15
Timor non est in charitate; sed perfecta charitas foras mittit timorem, quoniam paenam timor habet. Qui autem timet, non est perfectus in charitate. Nos ergo diligamus Deum, quoniam Deus prior dilexit nos.
PL 8, 972D「愛のうちに恐れはない。完全な愛は恐れを外へ追い出す。恐れは刑罰を伴うからである。恐れる者は、愛において完全ではない。それゆえ我々は神を愛そう。神が先に我々を愛したからである。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.16
Si quis dixerit, quoniam diligo Deum, et fratrem suum oderit, mendax est. Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere? Et hoc mandatum habemus a Deo: ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum.
PL 8, 973A「もし誰かが、私は神を愛すると言いながら、その兄弟を憎むなら、その者は偽り者である。実に、目に見える自分の兄弟を愛さない者が、見えない神をどうして愛しえようか。我々は神からこの命令を受けている。神を愛する者は、その兄弟をも愛せよ、と。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.17
Nam et ipsa sapientia ait (Prov. XV) : Lingua sapientium ornat scientiam, os fatuorum ebullit stultitiam. In omni loco oculi Domini contemplantur bonos et malos. Lingua placabilis, lignum vitae: quae autem immoderata est, conteret spiritum.
PL 8, 973A実に、知恵そのものも言う(箴言15)。「賢者の舌は知識を飾り、愚か者の口は愚かさを煮えたぎらせる。あらゆる所で主の目は善人と悪人を見つめる。穏やかな舌は命の木であり、節度なき舌は霊を砕く。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.18
Domus justi plurima fortitudo: et in fructibus impii conturbatio. Labia sapientium disseminabunt scientiam: cor stultorum dissimile erit. Victimae impiorum abominabiles erunt Domino: vota justorum placabilia. Qui sequitur justitiam diligitur a Domino.
PL 8, 973A「義人の家には大いなる強さがあり、不敬な者の実りには混乱がある。賢者の唇は知識を撒き散らし、愚か者の心は異なるであろう。不敬な者の犠牲獣は主にとって忌まわしく、義人の誓願は好ましい。義を追う者は主に愛される。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.19
Item alibi (Prov. X) : Labia justi considerant placita, et os impiorum perversa. Simplicitas justorum diriget eos; et supplantatio perversorum vastabit eos, justitia rectorum liberabit eos, et in insidiis suis capientur iniqui.
PL 8, 973B同じくほかの箇所にいう(箴言10)。「義人の唇は好ましいことを考え、不敬な者の口は邪なことを語る。義人の率直さは彼らを導き、邪な者たちの足払いは彼らを荒らし、正しい者たちの義は彼らを救い出し、不正な者たちは自らの罠に捕らえられる。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.20
Justus de angustia liberabitur, et tradetur impius pro eo. Simulator ore decipit amicum suum, justi autem liberabuntur scientia. In bonis justorum exaltabitur (al. exultabit) civitas, et in perditione impiorum erit laudatio.
PL 8, 973B「義人は苦難から救い出され、その代わりに不敬な者が渡される。偽り者は口で友を欺くが、義人たちは知識によって救い出される。義人たちの富によって都市は高められ(別本では歓喜し)、不敬な者たちの滅びには賛美がある。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.21
Benedictione justorum exaltabitur civitas. Nec consideratis, qui fratres persequi non cessatis, qualia Job patientissimus, inter caetera exorsus, loquitur (Job. XXIX) : Auris audiens beatificabat me, et oculus videns testimonium reddebat mihi, eo quod liberassem pauperem vociferantem, et pupillum, cui non esset adjutor.
PL 8, 973B「義人たちの祝福によって、都市は高められる。」兄弟たちを迫害することをやめない諸君は、最も忍耐強いヨブが、ほかの言葉のうちでも冒頭に語ったこと〔inter caetera exorsus は「ほかの言葉のうちで語り出して」とも読める〕を、考えようともしない(ヨブ記29)。「聞く耳は私を幸いだと言い、見る目は私に証しを返した。叫ぶ貧しい者と、助け手のない孤児とを、私が救い出したからである。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.22
Benedictio perituri super me veniebat, et cor viduae consolatus sum. Justitia indutus sum: et vestivi me sicut vestimento et diademate judicio meo. Oculus fui caeco, et pes claudo. Pater eram pauperum: et causam quam nesciebam diligentissime investigabam.
PL 8, 973C「滅びゆく者の祝福が私の上に来た。私は寡婦の心を慰めた。私は義を身にまとい、私の裁きを衣のように、また王冠のようにまとった。私は盲人の目、足萎えの足であった。私は貧しい者たちの父であり、知らなかった訴訟を、細心の注意をもって調べた。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.23
Conterebam molas iniqui, et de dentibus illius auferebam praedam. Et paulo post: Si negavi, inquit, quod volebant, pauperibus, et oculos viduae expectare feci.
PL 8, 973C「私は不正な者の臼歯を砕き、その歯のあいだから獲物を奪い取った。」またその少しあとに、「もし私が、貧しい者たちが望んだものを拒んだなら」と彼は言う、「また寡婦の目を待ち焦がれさせたなら〔条件節の帰結は底本でも引かれない。引用は次の節のもう一つの条件節に続き、帰結のないまま終わる〕」。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.24
Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea: quia ab infantia mea crevit mecum miseratio, et de utero matris meae egressa est mecum.
PL 8, 973C「もし私が自分の一口の食物を一人で食べ、孤児がそこから食べなかったのなら。憐れみは幼いときから私とともに育ち、母の胎から私とともに出てきたからである。」
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.25
Nam si quis haec recto omnia consideraverit oculo, nequaquam fratres (al. fratribus) nocere, sed liberare festinabit, quia nihil deterius est, quam cives civibus invidere, et fratres fratribus insidiari, aut calumnias facere.
PL 8, 973C実際、もし誰かがこれらすべてを正しい目で考えるなら、兄弟たちを害する(別本では兄弟たちに害を及ぼす)のではなく、むしろ救い出すことを急ぐであろう。市民が市民を妬み、兄弟が兄弟に対して謀り、あるいは中傷を行うことほど悪いことはないからである。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.26
Talibus enim refragari volentes insidiis patres sancti, synodum congregaverunt generalem in Nicaea, vitam corrigere hominum cupientes in Ecclesia commorantium.
PL 8, 973C聖なる父たちは、このような謀略に抗しようとして、ニカイアに全体教会会議を招集し、教会に住まう人々の生活を正そうと望んだ。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.27
Licet dudum instituta sanctorum multa Patrum essent conscripta, posuerunt leges, quas sacros canones appellamus, quibus multa pernecessaria ad statum Ecclesiae sanctae Dei, et supplementum columnarum ejus, id est episcoporum, qui eam propriis humeris gestant, sunt decreta, et nocumenta eorum prohibita, ita ut qui talia agere tentaverint, aut eis nocere praesumpserint, si quidem clerici fuerint, a proprio gradu decidant, si vero monachi aut laici fuerint, anathematizentur.
PL 8, 973Dすでに以前から聖なる父たちの多くの制度が書き記されていたとはいえ、彼らは法を定め、それを我々は聖なる規定と呼んでいる。それらによって、神の聖なる教会の状態にとってきわめて必要な多くのこと、およびその柱、すなわち自らの肩でそれを担う司教たちを補強することが定められ、彼らへの害が禁じられた。その結果、このようなことを行おうと企てた者、あるいは彼らを害することを敢えてした者は、聖職者であるなら自らの位階から失墜し、修道士あるいは信徒であるならアナテマに付されることとなった。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.28
Quibus armati exemplis, oportere arbitrati sumus, ab omnipotente Deo inspirati, ut hanc accensam discordiae flammam extinguere apostolica debeamus auctoritate, et non concedere eam ulterius animas depasci humanas.
PL 8, 973Dこれらの実例で武装し、全能の神に霊感を受けて、我々は、燃え上がったこの不和の炎を使徒の権威によって消し止めねばならず、それが人間の魂をこれ以上食い荒らすのを許してはならないと判断した。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.29
Quapropter una cum omnibus apostolicae subjectionis regulae sancimus, ne quisquam deinceps Christianorum talia perpetrare, aut episcopis temere nocere praesumat, cum et doctor gentium idipsum prohibeat, dicens: Seniorem ne increpaveris, sed obsecra ut patrem (I Tim. V) , et reliqua.
PL 8, 974Aそれゆえ我々は、使徒への服従の規範に属するすべての者〔底本は regulae。語形が崩れているが、属格と見てこのように解した〕とともに、今後キリスト教徒の誰一人として、このようなことを行い、あるいは司教たちを軽率に害することを敢えてしてはならないと定める。諸国民の教師も、同じことを禁じて言うからである。「長老を叱責するな、むしろ父としてこれに懇願せよ」(一テモテ5)、云々。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.30
Bonum est namque procul dubio, et omnibus timentibus Deum desiderabile, cohibere dissensiones et altercationes, fratribusque subvenire, et invicem non invidere, sed adjuvare.
PL 8, 974A実に、疑いなく善いことであり、神を畏れるすべての者にとって望ましいのは、不和と論争を抑え、兄弟たちを助け、互いに妬まず、むしろ支え合うことである。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.31
Audite, inquam, jam factam in Nicaena civitate synodum, cui et ipse conscientiae meae cultum decenter exhibui, nihil aliud volens quam concordiam omnibus fabricare, et prae cunctis arguere et removere hanc insidiantium altercationem: quas praevidentes sancti Patres insidias et illicitas altercationes, unanimiter in praedicta Nicaena statuerunt synodo, ut nullus episcopus, nisi in legitima synodo, et suo tempore apostolica auctoritate convocata, super quibusdam criminationibus pulsatus audiatur, id est, judicetur vel damnetur.
PL 8, 974A聞け、と私は言う、すでにニカイアの都市で開かれた教会会議のことを。私自身もそれに、自らの良心にふさわしい敬意を尽くした。すべての人に和合をつくり出すことのほかは何も望まず、何にもまして、謀る者たちのこの論争を咎めて取り除くことを望んだのである。聖なる父たちは、こうした謀略と許されざる論争を予見して、前述のニカイアの教会会議で、満場一致で次のように定めた。すなわち、いかなる司教も、正当な教会会議において、しかも適切な時に使徒の権威によって招集されたのでなければ、何らかの告発を受けて訴えられ審理される、すなわち裁かれ、あるいは断罪されてはならない、と。
Appendix: scripta Julio adscripta 22.0.32
Sin aliter praesumptum a quibusdam fuerit, in vanum deducatur (al. deducetur) quod egerint, nec inter ecclesiastica ullo modo reputabitur.
PL 8, 974Bもし誰かによってこれと異なることが企てられたなら、その者たちの行ったことは無効とせよ(別本では無効とされるであろう)。それは教会の事柄の数には決して数えられない。