De Praescriptionibus adversus Haereticos 28.1
Age nunc, omnes erraverint; deceptus sit Apostolus de testimonio reddendo quibusdam; nullam respexerit Spiritus Sanctus, uti eam in veritatem deduceret (Joan., XIV, 26), ad hoc missus a Christo, ad hoc postulatus de Patre, ut esset doctor veritatis (Joan., XV, 26); neglexerit officium Dei villicus, Christi vicarius, sinens Ecclesias aliter interim intelligere, aliter credere, quam ipse per Apostolos praedicabat: ecquid verisimile est, ut tot ac tantae in unam fidem erraverint?
PL 2, 40Aさあ、次のことを仮に認めてみよう。すべての教会が誤ったとしよう。使徒がある人々に証しを立てるにあたって欺かれていたとしよう。聖なる霊が、教会を真理へと導くために、いかなる教会にも顧みを向けなかったとしよう(ヨハネ14:26)——キリストによってそのために遣わされ、真理の教師であるようにと御父に願い求められたにもかかわらず(ヨハネ15:26)。神の管理人、キリストの代理人であるその霊が、自らの務めを怠り、霊自身が使徒たちを通して説いていたこととは違うふうに諸教会が理解し、違うふうに信じるままに、しばらくの間、放っておいたとしよう。それにしても、これほど多く、これほど大きな教会が、そろって同じ一つの信仰へと誤り得たなどということが、ありそうなことであろうか。
De Praescriptionibus adversus Haereticos 28.2
Nullus inter multos eventus unus est exitus: variasse debuerat error doctrinae Ecclesiarum. Caeterum, quod apud multos unum invenitur, non est erratum, sed traditum. Audeat ergo aliquis dicere illos errasse qui tradiderunt?
PL 2, 40B多くの出来事の中で、結末がただ一つだけということはありえない。教会の教えの誤りは、まちまちであったはずである。しかし、多くの人々のもとで一つのものが見出される場合、それは誤ったのではなく、伝えられたのである。それでは、伝えた者たちが誤っていたなどと、あえて言う者があろうか。