Panegyricus Theodosio Augusto dictus 35.1
En tibi alteram pugnam, alteramque victoriam. Dilectas in praelium Marcellinus cohortes, et ipsum factionis nefariae robur illa belli civilis Megaera rapiebat, tanto caeteris satellitibus audentior, quanto exertiorem operam navabat tyranno frater tyranni.
PL 13, 510A見よ、あなたに第二の戦い、第二の勝利である。選りすぐりの歩兵隊を戦いへと率い、あの内乱の復讐女神メガイラのごとく、不逞の徒党の力そのものを引き連れていたのは、マルケッリヌスである。簒奪者の兄弟として、簒奪者にいっそう大きな働きを尽くしただけ、ほかの従者たちより大胆であった。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 35.2
Quo quidem maxime, tuus gaudebat exercitus, cum se ultro videret lacessi, qui nihil magis timuerat quam timeri; adeo quidem, ut castris ad castra collatis, quod praecipiti die manum conserere non poterat, spe victoriae cum luce venturae pervigil ageret, tardum solem, desertorem diem, annuum noctis aestivae tempus criminaretur.
PL 13, 510Aまさにこのことを、あなたの軍は大いに喜んだ。恐れられること〔敵が恐れて戦いを避けること〕を何より恐れていた者たちが、自分たちのほうが進んで挑まれるのを目にしたからである。そのため、陣営が陣営に迫ったとき、日が傾いて戦いを交えられなかったので、光とともに来る勝利への望みに眠らずに過ごし、太陽は遅い、昼は逃げ去った、夏の夜の長さはまるまる一年だと咎めた。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 35.3
Ecce lux tandem, et jam omnis campus horrebat exercitu: divisi in cornua equites, leves ante signa velites, dispositae manipulatim cohortes, et gradu pleno ferentes agmina quadratae legiones universa late, qua visus agi poterat, occuparant.
PL 13, 510B見よ、ついに光が来て、野はすでに軍勢でことごとく逆立っていた。騎兵は翼に分かれ、軽装兵は軍旗の前に、歩兵隊は小隊ごとに配され、方陣を組んだ軍団は、完全な歩調で隊列を進め、視線の届く限り広くすべてを覆っていた。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 35.4
Nondum se virtus experiebatur; jam disciplina vincebat. At postquam intra conjectum teli acies utraque promovit, et effusis hinc inde jaculorum sagittarumque nimbis res venit ad capulos, milites pristinae virtutis, Romani nominis, imperatorum denique memores, causam publicam manu agere.
PL 13, 510Bまだ武勇は試されておらず、すでに規律が勝っていた。しかし両軍が投槍の届く距離まで進み、双方から投槍と矢の雲が降りそそいだのち、事が剣の柄にまで至ると、兵士たちは古の武勇、ローマの名、そして皇帝たちを思い、公の大義を腕で担った。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 35.5
Hostes venditam operam, laceratam Italiam, spem in ferro reliquam cogitantes, gladiatoria desperatione pugnare, nec gradu cedere, sed in vestigio stare, vel cadere.
PL 13, 511A敵は、売られた働き、引き裂かれたイタリア、剣のうちに残された望みを思い、剣闘士のような絶望をもって戦い、一歩も退かず、その場に立つか、倒れるかした。