Panegyricus Theodosio Augusto dictus 10.1
Gaudent profecto divina perpetuo motu, et jugi agitatione se vegetat aeternitas, et quidquid homines vocamus laborem, vestra natura est.
PL 13, 487Aたしかに神的なものは絶えざる運動を喜び、永遠は不断の動きによって自らを活気づける。我々人間が労苦と呼ぶものは何であれ、諸君〔vestra は二人称複数。皇帝を含む神的な者たちを指すと取った〕の本性である。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 10.2
Ut indefessa vertigo coelum rotat, ut maria aestibus inquieta sunt, ut stare sol nescit, ita tu, imperator, continuatis negotiis, et in se quodam orbe redeuntibus semper exercitus es. Vix tecta Hispana successeras, jam Sarmaticis tabernaculis tegebaris.
PL 13, 487A疲れを知らぬ旋回が天を回し、海が潮で休まず、太陽が止まることを知らないように、皇帝よ、あなたもまた、絶えず続く、それ自身の中で円環をなして戻ってくる務めによって、いつも鍛えられてきた。ヒスパニアの屋根の下に戻って間もないのに、もうサルマティア人の天幕に身を覆っていた。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 10.3
Vix emerita arma suspenderas, jam hosti armatus instabas. Vix Iberum tuum videras, jam Istro praetendebas.
PL 13, 487B務めを終えた武具を掛けて間もないのに、もう武装して敵に迫っていた。あなたのイベルス〔エブロ川〕を見て間もないのに、もうイステル〔ドナウ川〕の前に陣を敷いていた。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 10.4
Ne tum quidem cum in altiorem provectus gradum, jubere tantum, et dividere cum negotiis otium, et parta gloria velut reposito frui posses honore, operam remisisti, quin omnium castrensium munerum numeros primus, aut cum primis obires, stare pro signis, excubias sorte agere, vallum ferre, locum bello antecapere, speculatum egredi, castra metari, in praelium primus ire, praelio postremus excedere, dux consilio esse, miles exemplo: ut jam tum posset intelligi alios imperatori pugnare, te tibi.
PL 13, 487Bより高い地位に進み、ただ命令し、閑暇を務めと分け持ち、得た栄光を、蓄えた栄誉のように享受できるようになったときでさえ、あなたは努力を緩めることなく、陣営の務めのあらゆる分担を、最初に、あるいは最初の者たちとともに果たした。軍旗の前に立ち、籤で当たった夜警を務め、防柵の杭を運び、戦いに先立って場所を占め、偵察に出で、陣営を測り、戦闘には最初に赴き、戦闘からは最後に引き、助言では将であり、模範では兵士であった。そのため、すでにその時から、他の者は司令官のために戦い、あなたは自分自身のために戦うのだと理解することができた。
Panegyricus Theodosio Augusto dictus 10.5
Illud tamen prae caeteris mirum, quod cum omnia faceres ut imperare deberes, nihil tamen faciebas ut imperares.
PL 13, 488Aそれでも、他のどれよりも驚くべきは、あなたが統治すべき者となるためにはあらゆることをしていながら、統治の座に就くためには何ひとつしていなかったことである。