パカトゥス・ドレパニウスfl. 389–393

Patristica — 教父文献 日本語対訳 › Patrologia Latina › Vol. 13 › Panegyricus Theodosio Augusto dictus

Caput XXV 第XXV章

Pacatus Drepanius · Panegyricus Theodosio Augusto dictus · PL 13, 500B · 6 sectiones

Panegyricus Theodosio Augusto dictus 25.1

1

Quis se nobis calamitate contulerit? Tyrannum et cum aliis tulimus, et soli. Quid ego referam vacuatas municipibus suis civitates, impletas fugitivis nobilibus solitudines? quid perfunctorum honoribus summis virorum bona publicata, capita diminuta, vitam aere taxatam?

PL 13, 500B

災厄において、誰が我々と肩を並べえようか。我々は簒奪者に、他の人々とともに耐え、しかも我々だけでも耐えた。市民を失って空になった都市、逃げてきた貴族たちで満ちた荒野を、私がいまさら語る必要があろうか。最高の官職を務め終えた人々の財産が没収され、身分が減じられ、命が金で値踏みされたことを語る必要があろうか。

Panegyricus Theodosio Augusto dictus 25.2

2

Vidimus redactas in numerum dignitates, et exutos trabeis consulares, et senes fortunarum superstites et infantium sub ipso sectore ludentium flendam securitatem; cum interim miseri vetabamur agere miseros, imo etiam cogebamur mentiri beatos, et cum domi atque secreto solis conjugibus ac liberis credidissemus furtivum dolorem, procedebamus in publicum non nostrae fortunae vultu.

PL 13, 500B

我々は、位階が員数に切り縮められるのを見た。執政官経験者が礼装を剥ぎ取られるのを、財産を失って生き延びた老人たちを、競売人の目の前で遊ぶ幼子たちの、泣くべき無邪気さを見た。そのあいだ、哀れな我々は、哀れな者として振る舞うことを禁じられ、それどころか、幸福な者を装うことを強いられた。家の中で、人目につかぬところで、ただ妻や子にだけこっそりした悲しみを託しておいて、公の場へは、自分の運命にそぐわない顔で出ていったのである。

Panegyricus Theodosio Augusto dictus 25.3

3

Audires enim dicere delatorem: Quid ita ille tristis incedit? An quia pauper ex divite est? Non enim se vivere gratulatur? Quid ita hic publicum atratus incestat? Luget, credo, fratrem. Sed habet filium. Ita fleri non licebat amissa, metu reliquorum.

PL 13, 501A

密告者が次のように言うのが聞こえたからである。「あの男はなぜあんなに沈んで歩いているのか。金持ちから貧乏になったからか。生きていることを喜ばないのか。この男はなぜ黒衣で公の場を汚すのか。兄弟を悼んでいるのだろう。だが息子はいる。」こうして、失ったものを嘆くことは、残された者への恐れのゆえに許されなかった。

Panegyricus Theodosio Augusto dictus 25.4

4

Serenos ergo nubilis mentibus vultus induebamus, et ad illorum vicem, qui degustato Sardorum graminum succo, feruntur in morte ridere, imitabamur laeta moerentes. Est aliquod calamitatum delinimentum dedisse lacrymas malis, et pectus laxasse suspiriis.

PL 13, 501A

そこで我々は、曇った心に晴れやかな顔をまとい、サルディニアの草の汁を味わって死に際に笑うと言われる人々のように、悲しみながら喜びを装った。災いに涙を与え、ため息で胸をゆるめることには、災厄をやわらげる何かがある。

Panegyricus Theodosio Augusto dictus 25.5

5

Nulla major est poena quam esse miserum, nec videri. Spes inter haec nulla praedonis explendi. Nec enim, ut natura fert, copiam satietas sequebatur, crescebat in dies habendi fames, et parandi rabiem parta irritabant.

PL 13, 501B

惨めであること、しかも惨めに見えることさえ許されないことほど、大きな罰はない。このなかで、略奪者を満足させる望みはなかった。自然の常のように、豊かさのあとに満腹が来るのではなく、持つことへの飢えは日々増し、手に入れたものが、さらに手に入れる狂気をかき立てた。

Panegyricus Theodosio Augusto dictus 25.6

6

Ut aegrorum sitim potus accendit, ut ignis arentibus non obruitur, sed augetur, ita coactae publica egestate divitiae aviditatem jejunae mentis acuebant.

PL 13, 501B

飲み物が病人の渇きをかき立て、火が、乾いたものによっては消されず、かえって大きくなるように、公の窮乏によって集められた富は、飢えた心の貪欲を研ぎ澄ましたのである。